కలగూరగంప

ధనసంపాదన మతలబులు-2 (సమాప్తం)

2012-02-01T23:35:00.002+05:30

తవిషయంలో మూఢవిశ్వాసాల్ని వదిలించుకున్నంత సులభం కాదు, డబ్బు విషయంలోనూ, ఇతర సామాజిక, మానసిక సంబంధాల్లోనూ నమూనాపాత్రల్లాంటి మూఢవిశ్వాసాల్ని వదిలించుకోవడం. వ్యవస్థ తమను వ్యక్తులుగా జడ్జ్ చేయాలని అందఱూ కోరతారు. కానీ తాము మాత్రం ఇతరుల్ని వ్యవస్థ కళ్ళతోనే పరికిస్తారు. ధనికుల్ని ఏదైనా నేఱారోపణ మీద చెఱసాలలో నిర్బంధించినప్పుడు తమకి కొన్ని ప్రత్యేక సౌకర్యాలు కావాలని వారు న్యాయస్థానానికి విన్నపం చేసుకుంటారు. తమ క్లయంటు ఒక విధమైన జీవనశైలికి అలవాటుపడ్డాడనీ, కనుక వేఱే సాధారణబందీలతో పాటు ఉంచడం అవాంఛనీయమనీ వారి తరఫు న్యాయవాదులు వాదిస్తారు కూడా.

మనకొచ్చిపడిన సంపద మనం మఱింత మానవోచితంగా, మఱింత సంస్కారవంతంగా వ్యవహరించడానికి విధివశాత్తూ చిక్కిన అవకాశం కావచ్చు. పరిశీలిస్తే డబ్బు గాలిలాంటిది. గాలి కొన్నిప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా, మఱికొన్నిప్రాంతాల్లో తక్కువగా వీచినట్లే డబ్బు కూడా కొంతమంది దగ్గఱ ఎక్కువగా, కొంతమంది దగ్గఱ తక్కువగా పోగుపడుతుంది. పోగుపడ్డందుకు ధనికుల బాధ్యతా లేదు. లేనందుకు పేదల లోపమూ లేదు. ఎంత కష్టించినా ధనసంపాదన అనేది పూర్తిగా మనిషి సంకల్పబలం మీద ఆధారపడ్డ విషయం కాదనిపిస్తోంది. ఒకవేళ సంపాదించినా మన అధీనంలోని ధనానికి మనం నిర్వాహకులమో, కాపలావాళ్ళమో తప్ప పూర్తిగా యజమానులం కాకపోవచ్చు. లక్షలాది రూపాయలు పోసి బంగళా కట్టుకున్నాక అందులో యజమాని ఒక్కడే కాపరం ఉండగలడా ? భార్యాపిల్లలూ, సేవకులూ, బంధువులూ, మిత్రులూ కూడా వచ్చి ఆ సొంతింటి సుఖాన్ని తనతో పాటు పంచుకుంటేనే కదా, అంత డబ్బు పోసినందుకు సార్థకత ? అంటే మనం సదరు ఇంటి నిర్వహణ నిమిత్తం యాజమాన్యపదాన్ని అలంకరిస్తున్నామే గానీ, ఎంత కష్టార్జితమైనా, మనదంటూ నిజంగా అక్కడ ఏమీ లేదు. ఉండదు. ఏ రూపంలో ఉన్న సంపద విషయంలో నైనా ఇదే పరిస్థితి. ఈ సత్యాన్ని అంతర్మథనంతో కనుగొన్నప్పుడు భార్యాబిడ్డల కోసమే కాక ఇతరుల కోసం కూడా నిర్మమంగా పాటుపడగలుగుతాం.

మంచిలక్ష్యాలూ, ఆదర్శాలు లేని ధనార్జన ఒక జబ్బు. ఎందుకంటే ఆ తత్త్వం వాస్తవాల పపంచానికి విరుద్ధం కనుక. వాస్తవప్రపంచంలో బ్రతకడానికి మిలియన్లాదిగా, కోట్లాదిగా డబ్బు అవసరం లేదు. వాస్తవప్రపంచం మంచిదని మనం అనట్లేదు. కానీ అది మఱీ అంత చెడ్డది కూడా కాదు. భవిష్యత్తెలా ఉంటుందో మనం మునువల్కలేం. కానీ దాని గుఱించి అర్థం లేని భయాల్ని జీర్ణించుకోవడం మానసికారోగ్యమని మాత్రం ఒప్పుకోలేం. ఆదర్శాల్లేని ధనార్జన వెనక ప్రేరణ ఈ భవిష్యద్భయమే. మన ధనాన్ని తోడిమానవులతో పంచుకోను మనం తిరస్కరిస్తున్నంతకాలమూ మన ధనానికీ రక్షణలేదు, మన ప్రాణాలకీ రక్షణ లేదు.

జీవితపు తొలిసంధ్యలో దుర్భరమైన పేదఱికపు కడగండ్లు అనుభవించి తరువాత స్వయంకృషితో ధనికులైనవారు చాలామందే ఉన్నారు. ఇది అభినందనీయమైన సంగతే. కానీ పేదఱికమనే వేడివేడి ఇనపశలాక తమ మనస్తత్త్వం మీద వేసే నల్లని వాతలకి అటువంటివారు అతీతులు కాలేకపోతున్నారు. తాము పేదగా ఉన్నరోజుల్లో ఎవఱో తమని బాధించారని చెప్పి యావన్ మానవజాతిమీదా కసిపెంచుకుంటారు. ముఖ్యంగా తమకింద పనిచేసే ఉద్యోగుల మీద ఆ క్రౌర్యమంతా చూపిస్తూంటారు. ఒక నీతీ, నియమం లేకుండా ఎక్కడ డబ్బు కనపడితే అక్కడ అక్కడ ఆబగా అఱ్ఱులుచాస్తూ అహోరాత్రాలూ తపించిపోతూంటారు. వారి పేదఱికం ఓ గతించిన వాస్తవం. అది మళ్లీ వారి జీవితాల్లో అడుగుపెట్టే అవకాశం సాధారణంగా ఉండదు. కానీ వారు అలా అనుకోరు. పేదఱికమనే ఆ చచ్చిన పాముని జీవితాంతం కసిగా అలా కొడుతూనే ఉంటారు. చచ్చిపడున్న పులిని చూసి భయపడి చెట్టెక్కి కూర్చున్న వారు అది ఇహ లేవట్లేదని గమనించీ కూడా ఆ చెట్టుమీదే ఉండిపోతారు. అలా వారు తమ యొక్క ఇదివఱకటి పేదఱికంలోంచి ఒక బందిపోటు మనస్తత్త్వాన్ని అభివృద్ధి చేసుకుంటూ బ్రతుకుతారు. తాము ఖర్చుపెట్టగలిగిన ప్రతి రూపాయినీ వారు తమ పూర్వదారిద్ర్యపు దృష్టితో విలువకట్టి పొదుపు చేయబూనుకుంటారు. ఒకవేళ వారు అంతకు ముందు మధ్యతరగతి జీవితం గడిపినవారైతే ప్రతివిషయాన్నీ ఇంకా నెలజీతాల మీద ఆధారపడి బ్రతికే మధ్యతరగతి దృక్కోణం నుంచి చూడ్డానికి ఇష్టపడతారు. ఆ విధంగా వారి శరీరాలూ, పరిసరాలూ ధనికంగా మారినప్పటికీ వారి మనసులూ, ఆత్మలూ మాత్రం కటికబీదగా, నీచంగా, నికృష్టంగా ఎక్కడున్నవి అక్కడే మిగిలిపోతాయి. కష్టపడి పైకొచ్చినవాళ్ళని గౌరవించాలని ఇదివఱకు బళ్ళల్లో మేష్టర్లు చెబితే "ఆహా" అనుకున్నాం. కానీ పెఱిగి, పెద్దయ్యి ఈ తెఱగు మనస్తత్త్వాల్ని చూసినాక.... ?

(సమాప్తం)

(రచనాకాలం : 1995)

ధనసంపాదన మతలబులు-1

2012-01-23T07:00:00.000+05:30

ర్వులకున్న మతపిచ్చి మనకు లేదనేది వాస్తవమే గానీ మనకున్న పిచ్చిధోరణులు మనకున్నాయి. వాటిల్లో ఒకటి డబ్బుపిచ్చి. చిత్రమేంటంటే - ఈ పిచ్చిని ఎవఱూ పిచ్చిగా చూడరు. పైపెచ్చు గొప్ప ప్రయోజకత్వంగా చూస్తారు. Monomania అని ఇంగ్లీషులో ఒక పదం ఉంది. ఎప్పుడూ ఒక్క విషయం గుఱించే ఆలోచిస్తూ ఉండే మానసికవ్యాధిని Monomania అంటారు. ఇప్పుడు జీవితంలోని తతిమ్మా అన్ని విషయాల్నీ వదిలిపెట్టి జనం చేస్తున్న కేవల ధనసంపాదన జపం కూడా ఒకరకమైన మనోవ్యాధే కనుక దీన్ని కూడా Monomania కిందికి తేవచ్చునేమో ఆలోచించాలి. ఏదైనా ఒక పనిచేయడానికి, ఒక లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి కొంతమొత్తం కావాలి. ఇందుకు విరుద్ధంగా - ఏ పనీ చేయకుండా జీవితాన్ని ఆస్వాదించాలనే ధోరణిని సంతృప్తిపఱచుకోవడం కోసం మనుషులు డబ్బుని కోరుకుంటున్నారు. నిజానికి ఎక్కువ సందర్భాల్లో - జీవితంలో ఏ లక్ష్యమూ లేకుండానే అపరిమితమైన డబ్బుని వాంఛిస్తున్నారు. అంటే, డబ్బొస్తే తాము దాన్తో ఏం చేయబోతున్నారో తమకే తెలీని అయోమయంలో ఉంటూ డబ్బువెంట పడుతున్నారు. ఒక ప్రత్యేక ప్రయోజనం కోసం కాకుండా డబ్బుని కేవలం డబ్బుకోసమే ఆరాధిస్తున్నారు. డబ్బు ఒక ఉపయోగకరమైన భౌతికవిలువ కావడం మానేసి ఒక మానసికమైన అమూర్తమైన ఆధ్యాత్మిక విలువగా మారింది.

"డబ్బు లేకపోతే బ్రతకలేం" అంటారు దేశాధ్యక్షుడి నుంచి దేశద్రిమ్మరి దాకా ! పాపం, వీళ్ళందఱినీ ఎవఱు తోస్తున్నారో డబ్బు సంపాదించమని ! వాడు సంపాదిస్తున్నాడని వీడు, వీడు సంపాదిస్తున్నాడని వాడు - ఇలా ఒకఱిని ఒకఱిని చూసి ఒకఱు పాడైపోవడం చూస్తూంటే డబ్బాశ మనోవ్యాధి మాత్రమే కాదు, అంటువ్యాధి కూడా అనిపిస్తుంది. మన సమాజంలో ప్రతి ఒక్కఱూ ఇతరుల్ని పీడించి బ్రతుకుతున్నారు కనుక ఆ పీడనుంచి రక్షణగా డబ్బు కావాలి. పరస్పర సామరస్యం, సహకారం, అవగాహన ఉన్న సమాజంలో చాలినంత డబ్బు లేకపోయినా గడుస్తుంది. కానీ మన కాలానికొచ్చేసరికి ఇది రాక్షసులు నివసించే సమాజమైపోయింది కనుక మనుషుల బదులు డబ్బుకు ప్రాముఖ్యం ఏర్పడింది. ఎవఱికీ రక్షణలేని సమాజంలో డబ్బుకు మాత్రం రక్షణ ఎక్కణ్ణుంచి వస్తుంది ? దానికోసం ఖూనీలూ, కుతంత్రాలూ, దొంగతనాలూ, దోపిళ్ళూ సర్వసాధారణమైపోతాయి. "డబ్బు లేకపోతే బ్రతకలేం" అని ఆక్రోశించే బదులు అది లేకపోయినా ఆదరించే మానవీయ సమాజాన్ని సృష్టించరాదా ? ప్రతివాడూ లక్షాధికారి అవాలని కిందామీదా పడే బదులు అది చౌక గదా ? హృదయాల్ని కాస్త విశాలం చేసుకోరాదా ? డబ్బుకూ, గొప్పతనానికీ, సంస్కారానికీ, విజ్ఞానానికీ ముడిపెట్టడం మానేయరాదా ?

ధనవాంఛ కూడా మనకు పూర్వీకులందించిన వారసత్వమే. మనం డబ్బుచుట్టూ అల్లబడిన ప్రాచీన దుర్భావాల మమ్మీల్ని మోస్తున్నాం. డబ్బు చెడ్డది కాదు. కానీ మనం దాని ప్రాముఖ్యాన్ని అంచనా వేస్తున్న తీరూ, దాని సంపాదనాపద్ధతుల్ని వీక్షిస్తున్నతీరూ బహుచెడ్డవి. పరువూ, ప్రతిష్ఠ, పరపతి, బలం, కామం, విద్యాగర్వం ఇవన్నీ కూడా డబ్బులాంటివే. ఇవి కూడా మనిషిని చెడగొట్టేవే. అయితే డబ్బుంటే ఇవి చెల్లుతాయి గనుక నీతివాదుల దృష్టిలో డబ్బు కూడా చెడ్డదయింది.

నిజానికి మనిషిక్కావాల్సింది డబ్బు కాదు. నాలుగు చల్లని మాటలు మాత్రమే. అవి దొఱక్కపోవడం వల్లనే వాటిని డబ్బుపెట్టి కొనుక్కోవాల్సి రావడం. దగ్గఱ డబ్బుంటే ఆ చల్లని మాటలు మాట్లాడేవాళ్ళు నలుగుఱు చుట్టూ చేఱతారు. అంతిమంగా మనిషిక్కావాల్సింది అదే. "నువ్వు చెడ్డవాడివి" అంటే మనిషి ఎక్కువ బాధపడడు. కానీ "నువ్వు అసమర్థుడివి" అంటే అది అతనికి ఎక్కువ గుచ్చుకుంటుంది. ఈ రోజుల్లో డబ్బు సంపాదించడమొక్కటే సమర్థతకి చిహ్నమై కూర్చుంది. నీ దగ్గఱ సమాజానికి అమ్ముకోవడానికేదైనా ఉండాలి. నిన్ను నువ్వు బాగా మార్కెట్ చేసుకోగలగాలి. నిన్ను కొనే శక్తి సమాజానికి లేకపోయినా అది నీ తప్పే. కొనబడేట్లుగా తయారవ్వాలి.

ఇదంతా ఎందుకొచ్చి పడుతోందంటే - మనం మానవసంబంధాల గాఢతని తక్కువ అంచనా వేయడం వల్లనే. వ్యాపారస్థుడి విలువలు మన మనస్తత్త్వాన్ని దురాక్రమిస్తున్నాయి. మనం వ్యాపారుల్ని అభినందిస్తూ వాళ్ళ వ్యాపారమతంలోకి మారుతున్నాం. పెట్టుబడి-లాభాల దృష్టితో మనం చదువులు చదువుతున్నాం. పరిచయాలేర్పఱచుకుంటున్నాం. అదే దృష్టితో పెళ్ళిళ్ళు చేసుకుంటున్నాం. పిల్లల్ని కంటున్నాం. అన్నింటికీ ముందే పథకం సిద్ధం చేసుకుంటున్నాం. మనం ఎవఱితో ఏం మాట్లాడినా ఆ డైలాగులన్నీ ముందే రిహార్సల్ చేసిపెట్టుకున్నవే అయ్యుంటాయి. ఈ విధంగా మనం యాదృచ్ఛిక అనుభవాలకీ, సంఘటనలకీ దూరమైపోతున్నాం. మన పథకాలకి వ్యతిరేకంగా ఏదైనా జఱిగితే ఓర్చుకోలేని మొండితనాన్నీ, జడ్డితనాన్నీ అభివృద్ధి చేసుకుంటున్నాం. ఇదంతా మన వ్యాపారమతం నేర్పిన చెడుగే. ఫక్తు సామాజిక విలువ మఱియు విలువల రవాణాసాధనం అయిన ధనాన్ని మన వ్యక్తిగత కొలబద్దగా మార్చుకున్నాం. మన స్వంత కొలమానాలు కొన్ని ఉండాలనేది మర్చిపోతున్నాం. అలా చూసినప్పుడు మన కాలపు అసలు సమస్య selfishness కాదు, loss of the true self అనిపిస్తోంది.

జీవితమంతా వ్యాపారప్రాయమేనని వాదించే వ్యాపారవాదులున్నారు. వారిని Utilitarians అంటారు. వారి దృక్పథంలో - లాభం లేకుండా మనిషి ఏ పనీ చేయడు. మానవసంబంధాలన్నీ ఇచ్చిపుచ్చుకోవడాల మీదనే ఆధారపడి ఉన్నాయి. తనని పెంచి పోషించని తండ్రిని తండ్రిగా ఎవఱూ అంగీకరించరు. కానీ ఈ వాదం పైపైన మాత్రమే సాధువు. అసలు చిక్కు ఎక్కడంటే - మనం ఈ అంశాన్ని ఏ కోణంలోంచి చూడాలి ? అనే దగ్గఱ. మానవసంబంధాల్లో వ్యాపారం ఒక భాగమా ? లేక వ్యాపారంలో మానవసంబంధాలొక భాగమా ? మనమంతా సమాజరూపంలో కలిసుంటున్నాం కాబట్టి ఇచ్చిపుచ్చుకోవడాలు జఱుగుతున్నాయా ? లేక ఇచ్చిపుచ్చుకోవడాల వల్లనే మనమంతా కలిసుంటున్నామా ?

మనిషి నైసర్గికంగా సంఘజీవి. సంఘటితం కావడం అతని స్వభావంలోనే ఉంది. కాబట్టి ఈ ఇచ్చిపుచ్చుకోవడాలు అదిరిపోయేటంత స్థాయిలో లేకపోయినంత మాత్రాన అతను మిగతా మానవులతో జట్టుకట్టకుండా ఉండడని నా అనుకోలు. విమానాల్ని కనిపెట్టేనాటికి ఎన్నిదేశాలకి ఎన్నిదేశాలతో ఆర్థికసంబంధాలున్నాయి ? అంత మహా అవసరం లేకపోయినా వాటిని కనిపెట్టారు. అవి ఉన్నాయి కాబట్టి వేఱే దేశాలతో సంబంధాలేర్పఱచుకున్నారు. ఆర్థిక, సైనిక, పర్యాటకాది ప్రయోజనాలు తరువాత్తరువాత క్రమంగా ఏర్పడ్డాయి. ఒకవేళ విమానాలు లేకపోతే ఉన్నవాళ్ళు ఉన్నట్లే కొనసాగి ఉండేవారు. పోయిందేముంది ? ఒక ప్రయోజనం కోసం కాదు విమానం. అది దాన్ని కనిపెట్టినవాడి ఆసక్తి, కుతూహలాల కోసం అంతే ! దరిమిలా అది అందఱికీ ఉపయోగపడడం ఒక అనుకోని అనూహ్య యాదృచ్ఛిక సంఘటన మాత్రమే. అలాగే మనం ఈ రోజు లాభదాయకమైన వ్యాపారాలుగానూ, వృత్తులుగానూ చూస్తున్న పౌరోహిత్యం, న్యాయవాదిత్వం మొదలైనవన్నీ ఒకప్పుడు చరిత్రలో స్థానికంగా పరస్పరం పరిచితులైన మనుషులు ఒకఱికొకఱు చేసుకున్న సహాయసహకారాలు మాత్రమే. భాషకి లిపిలాగా సహకారానికి డబ్బు స్మారకచిహ్నంగా ప్రాతినిధ్యం వహించడం చాలా ఆలస్యంగా మొదలయింది. అయితే లిపి లేకపోయినా భాషలు బ్రతికే ఉన్నట్లు డబ్బు లేకపోయినా మనుషుల మధ్య సహాయసహకారాలు నిలిచే ఉంటాయి. మనక్కావాల్సింది కూడా అదే.

గమనిస్తే - సాధారణంగా మనుషులు తమ అనుభవాలకి ఓవర్ రియాక్ట్ అవుతూంటారు. చిన్నప్పుడెప్పుడో తాము ఆర్థికంగా బాధలు పడ్డామనీ, డబ్బులేకపోవడం వల్ల తమనెవఱో అవమానించారనీ, ఫలానా కోర్కె ఏదో తీఱలేదనీ అనంతర జీవితంలో కసిగా డబ్బు సంపాదిస్తూంటారు. కానీ చిత్రంగా ఇదే సున్నితత్వాన్ని చూపాల్సిన చోట్ల చూపించలేకపోతారు. "తమ దగ్గఱ ఉండాల్సినదేదో లేదు" అనే ఈ లేమిభావన మనుషుల్ని ఎంతగా క్రుంగదీస్తుందంటే దీని చుట్టూ చాలా సిద్ధాంతాలూ, పార్టీలూ, ఉద్యమాలూ కూడా బయల్దేఱాయి. నాకు మాత్రం ఇది మన బాల్యభావనలకి కొనసాగింపులా కనిపిస్తుంది. మన సర్వసంపదలకీ మూలం - మనం తోటి మనుషులకి శాయశక్తులా సేవచేయడం. మన సేవలకి ప్రతిఫలంగా మన తోడిమానవులు ధన-వస్తు-శ్రమాది రూపాలలో మనకి సంపదల్ని సమకూర్చిపెడతారు - తమకి తెలియకుండానే ! అలా తనకి తెలియకుండానే మనిషి ధనికుడవుతాడు. ఆ రకంగా ఇది సమాజం సమకూర్చిపెట్టిన సంపద, అది గుర్తించి అనుమతించి కట్టబెట్టిన యాజమాన్యం.

సానుభూతితో పరికిస్తే ధనమదం వెనక సైతం ఓ తరహా పసితనం ఉంది. ఎలా ? అనడిగితే, అనూచానంగా తెలిసిన నమూనాపాత్రల్ని ధరించే కుతూహలం సహజంగానే మనిషిలో ఉంది. తల్లి,. తండ్రి, రాజు, మంత్రి, వీరుడు, పోలీసు, బండివాడు, వ్యాపారి - ఇలాంటివన్నీ పరంపరాగతంగా వస్తున్న మూసపాత్రలు (stereotypes). వీటిల్లో ప్రతిదానికీ కొన్ని ప్రత్యేకలక్షణాలున్నాయనే భావన అనాదిగా సమాజంలో వ్యాపించిపోయింది. అయితే ఆ పాత్రలు ధరించినాక ఆ లక్షణాల్ని తామూ పుణికిపుచ్చుకోవాలనే అసంకల్పిత ఆతురతే ఈ పసితనం. తనకు తారసిల్లిన ధనికులంతా గర్వపోతులూ, మదాంధులూ కాబట్టి తామూ ధనం సంపాదిస్తే అలా ఉండాలనీ, ఉండకపోతే తాము ధనికులైనట్లు కాదనీ అజ్ఞాతంగా, అంతర్గతంగా ప్రేరణ పొందడమే ఈ పసితనం. ధనికుడనే ఓ నమూనాపాత్రలో ఎలాగైనా ఇమడాలనీ, ఇఱకాలనీ, ఒదిగిపోవాలనీ తహతహలాడడం. వ్యక్తులతో పాటు సమాజం కూడా ఎలాంటి పసితనంలో ఉందంటే- ఎవఱైనా అలా నమూనాపాత్రల్లో ఇమడకుండా తన యథార్థస్వభావాన్ని నిలుపుకుంటే "అలా ఉంటాడేంటి సాదా సీదాగా ? అంత డబ్బు ఎందుకు సంపాదించినట్లు ?" అని చెవులు కొఱుక్కుంటారు, మూసపాత్రలు నశించిపోకుండా కాపాడడమే సామాజికోన్నతికి లక్ష్యమైనట్లు !

(ఇంకా ఉంది)

మనిషే కేంద్రం

2012-01-17T07:00:00.000+05:30

రీరం నవరంధ్రాలతో కూడుకొని రక్తమాంసాస్థినిర్మితమై మాలిన్యదూషితమైనటువంటిదని వేదాంతశాస్త్రాలు చెబుతాయి. ఈ బోధ ఒక ఆలోచనాతలం (thinking plane) లో వాస్తవమే అయినా ఇది ఎంతమందిలో యథార్థమైన వైరాగ్యాన్ని కలిగించిందో, ఎంతమందికి మోక్షం ఇప్పించిందో తెలీదు. ఇది మానవజాతి పట్ల గౌరవాన్ని కలిగించే బోధ మాత్రం కాదని అప్పుడప్పుడు అనిపిస్తుంది. దీనికి సామాన్యమానవుల్లో వచ్చే ప్రతిస్పందన రెండువిధాలు. ఒకటి, అసలు వేదాంతశాస్త్రాలనే ఏవగించుకోవడం. రెండోది - మానవీయ ఆదర్శాల మీదనే నమ్మకం సన్నగిల్లి నైతిక జీవనం మీద శంకలు బయలుదేఱడం.

శరీరమూ, ఆత్మా, ఒకటి కాదనీ, కనుక శరీరదూషణ అనుచితం కాదనీ వేదాంతానుయాయిలైన గృహస్థపండితులు అనవచ్చు. కానీ ఈ వివరణతో ఇతరుల్ని ఒప్పించడం కష్టం. సామాన్యమానవుల్లో ఆత్మదర్శులు లేరు. వారందఱికీ తమ శరీరమే తమ అస్తిత్వం. దాన్ని అసహ్యించుకుంటూ వారు బ్రతకలేరు. నిజానికి యథార్థమైన ఆత్మదర్శులు కూడా శరీరాన్ని అసహ్యించుకోరు. వారు ’శరీరమే ఆత్మ’ అనే స్థాయినుంచి ’శరీరం కూడా ఆత్మే’ నన్న స్థాయికి ఎదిగినవారు. ఉన్నతమైన ఆదర్శాల వైపు మానవాళిని మళ్ళించడానికి ఈ బల్లకోత (postmortem) ఉపదేశాలు మార్గం కావని తోస్తుంది. మానవశరీరాన్ని దూషించేవారు దాని నిర్మాణంలో సృష్టికర్త చూపిన అద్భుతమైన ప్రతిభనీ, విజ్ఞానాన్నీ, కళాత్మకతనీ విస్మరిస్తున్నారు. తద్ద్వారా వారు ఆయన్నీ, ప్రకృతినీ అవమానిస్తున్నారు.

అయితే ఈ సందర్భంగా ఒక విషయం. నిజానికి వేదాంతోపదేశాలు సామాన్యమానవుల్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని చేయబడ్డవి కావు. అవి శమదమాది సంపత్తి గల, యోగ్యులైన సన్న్యాసిశిష్యులకి సద్గురుముఖతః అందించడానికి ఉద్దేశించబడ్డవి. రహస్యమైన ఈ వేదాంతపు ముక్కలు ఎలాగో ఒకలా గృహస్థ పండితుల చేతుల్లో పడడం, వారు శాస్త్రాధ్యయనంలో భాగంగా అంటించుకొన్న ఈ ముక్కల్ని సాధారణ జీవనయానంలో అడుగడుగడుగునా ఉటంకిస్తూ హిపోక్రైట్లుగా బ్రతకడం, వారి పరస్పర వాదప్రతివాదాల ద్వారా అవి అందఱికీ అంటుకోవడం, తద్ద్వారా అవి అందఱికీ ఉద్దేశించబడ్డాయనే భ్రమ కలగడం, దరిమిలా వాటి మీద విమర్శలు లేవడం - ఇదంతా మన ఖర్మ. వేదాంతమొక్కటే కాదు, అసలు హిందూమతంలో ఏదీ సార్వజనీనం (universal) గా ఉద్దేశించబడ్డది కాదు. రెండో మూడో విషయాలు మినహాయిస్తే మిగిలిన ప్రతీదీ ఆయా కాలాలకో, ప్రాంతాలకో, కులాలకో, శాఖలకో, వ్యక్తులకో, పరిస్థితులకో, మానసికావస్థలకో పరిమితం. ఈ సంగతి గ్రహించలేక, ఈ మతంలో పుట్టిపెఱగనివాళ్ళు, కేవలం తమ యొక్క పరిమిత భాషాజ్ఞాన సహాయంతో ఈ మతం గుఱించిన పుస్తకాల్ని గురూపదేశం లేకుండానే చదివి, సందర్భాల్ని అసందర్భంగా అర్థం చేసుకుంటూ, తమ వంతుగా మఱికొంత బుఱద జల్లుతూ మఱికొన్ని పుస్తకాలు వ్రాశారు. ముఖ్యంగా ఎక్కడో, ఏ మూలనో, ఎవఱి కోసమో చెప్పిన విషయాల్ని హిందువులందఱికీ అన్వయించి విమర్శించడం తఱచుగా కనిపిస్తుంది. హిందూమతం కూడా తమ మతాల మాదిరే మతస్థులందఱికీ విధించబడ్డ ఉమ్మడి అనుశాసనం (common code) అని భ్రమించడం బహుశా ఒక కారణం.

మనిషి కూడా ఒకరకం జంతువే ననేవారున్నారు. మనిషిని మనమిప్పుడు అర్థం చేసుకుంటున్నవిధంగా కాక మఱో విధంగా ఎందుకు చూడాలో నాకు తెలీదు. జీవితపరమార్థాన్ని సాధించుకోవాలంటే దేవతలు సైతం మానవజన్మ నెత్తక తప్పదని పాతమతాలు చెబుతాయి. అతిశయోక్తిలా అనిపించినా అందులో అబద్ధం లేదేమో ననిపిస్తుంది, ఆలోచించినప్పుడు ! మనిషిని మనిషిగా గుర్తించి మానవత్వానికి విలువనిచ్చిన సమాజాలూ, దేశాలూ నాగరికతలో ముందుంటున్నాయి. మనిషి అవసరాల్నీ, హక్కుల్నీ దృష్టిలో పెట్టుకున్న సమాజాలే ఈనాడు ప్రపంచంలో అందఱికీ ఆదర్శంగా నిలవగలుగుతున్నాయి. తద్విరుద్ధంగా, మనిషికి భద్రత లేనివీ, మనుషుల్ని గొఱ్ఱెలుగా జమకట్టేవీ, మనిషి అవసరాల పట్ల ఇసుమంత శ్రద్ధ కూడా చూపించలేనివీ అయిన దేశాలు వెనకబడ్డవిగానూ, బిచ్చగాళ్ళ గుంపులుగానూ చూడబడుతూ అంతర్జాతీయవేదికల మీద అవహేళనలకీ, అవమానాలకీ గుఱవుతున్నాయి. మనిషి అవసరాలేంటో సూక్ష్మంగా పరిశీలించి అందు కనుగుణంగా వస్తువులు తయారుచేసేవారు కోటీశ్వరులవుతున్నారు. అలాంటివారు ఎక్కువగా ఉన్నదేశాలు తక్కిన దేశాల్ని శాసిస్తున్నాయి. మనిషికి తిండి, బట్ట తప్ప ఇంకేమైనా అవసరాలుంటాయని కనీసం మాటమాత్రంగానైనా ఒప్పుకోనివీ, అక్కడే ఆగిపోదల్చుకున్నవీ అయిన దేశాలు ముష్టిముంతలు చేతబట్టి అడుక్కు తింటున్నాయి. మనుషుల్ని ప్రేమించడం చేతనైనవారు చరిత్రలో శాశ్వతస్థానం కొట్టేస్తున్నారు. అది చేతకానివారు అనామకులుగా ధూళిలో కలిసి క్షయించిపోతున్నారు.

మానవుడనే దైవం పట్ల మనం ఎంత భక్తిశ్రద్ధలు చూపించాలో ఈ నిదర్శనాలన్నీ స్పష్టంగా ప్రకాశమానం చేస్తున్నాయి. కానీ ఈనాటి ప్రజాస్వామ్య వాతావరణం మనిషిని మనిషిగా గౌరవించనివ్వదు. అంటే మఱో వ్యవస్థేదో గౌరవించనిస్తుందని కాదు. మనిషిని వ్యవస్థలన్నీ ఒక వర్గంవాడుగానో, ఒక సిద్ధాంతీయుడుగానో వీక్షిస్తాయి, ప్రైవేటు బస్సులవాళ్ళు ప్రయాణీకుల్ని టిక్కెట్లుగా చూసినట్లు ! అందుకే మనిషి వ్యవస్థల్ని ప్రేమించలేడు. తప్పనిసరై వాటిల్లో మిడుకుతూ ఉంటాడంతే ! తమని చాలినంతగా ప్రేమించడం లేదని ఆ వ్యవస్థలు అతనిపై నేఱారోపణ చేస్తూంటాయి. అతనికి అంకితభావం లేదంటాయి. అతనికి సమకాలీనస్పృహ పూజ్యమంటాయి. అతనికి బాధ్యతాభావం మృగ్యమంటాయి. అతన్ని మనిషిగా ప్రేమించి సేవించడం చేతకాక ఈ అష్టోత్తరశతనామాలు అతనికి అంటగట్టబడతాయి. ఈ తిట్ల దండకానికి అలవాటుపడి అతను కూడా అవన్నీ నిజమేననుకుంటూ ఉంటాడు. ఫలితార్థంగా, మనిషి అనే అమూల్య, సజీవ మహనీయమూర్తి బక్కపలచనై నిర్జీవ నిర్దాక్షిణ్య వ్యవస్థలు ఇంకా ఇంకా లావుగా, బండగా బలిసిపోతాయి. మనిషిని ప్రేమించి సేవించగల రోజున మనం అతన్నుంచి ఆశించే సుగుణాలన్నీ అతనిలో స్వచ్ఛందంగానే సాక్షాత్కరిస్తాయి.

మానవుణ్ణి ఆరాధించదల్చుకుంటే ’మానవజాతి’ గుఱించి ఆలోచించడం మానేయాలి. ఏ మానవుడికా మానవుడు విలక్షణమైన విశిష్టసృష్టి. ఎవఱికి వారే ఒక అద్భుతమూర్తి. ప్రతిమనిషీ ఒక సర్వస్వతంత్ర చైతన్యవ్యవస్థ. అతడు ప్రఖ్యాతపురుషుడయ్యేదాకా మనమీ విషయం ఒప్పుకోం. ఎవఱు ఒప్పుకున్నా, ఒప్పుకోకపోయినా, అతడు ప్రఖ్యాతి చెందినా చెందకపోయినా ప్రతిమనిషీ ఒక విలువైన భాండాగారమే. ఎందుకంటే ప్రఖ్యాతి అనేది ఆత్మకి వాపే తప్ప బలుపు కాదు. అది ఆత్మకు సహజం కాదు. అనామకత్వమే సహజం. మనకి అభిమానపాత్రమైన వ్యవస్థలు సక్రమంగా సజావుగా నడవాలన్నా మనిషిని పూజించడం నేర్చుకోక తప్పదు. ఇవన్నీ మనిషి చుట్టూ వెలసిన వ్యవస్థలు. అతడు లేకుండా ఇవి లేవు. ముందు ఇవి అతని పట్ల భక్తిశ్రద్ధలు చూపిన రోజున, అతడు కూడా అందుకు ప్రతిగా వాటి పట్ల వాత్సల్యాన్ని ప్రసరించగలుగుతాడు. అలా కాక, అవి ప్రతిక్షణం పోలీసుకుక్కల్లా అతన్ని వాసనపడుతూ, వెంటపడి మొఱుగుతూ, ఱక్కుతూ పోతే ఆ సజీవదైవం ఏదో ఒకరోజున వాటికి కుక్కచావు వ్రాసి అమలుజఱుపుతాడు.

మానవుడి దుర్లక్షణాల వలె కనిపించేవాటి మూలాల్లోకి తొంగిచూడగలిగితే మనకి అతని పట్ల ప్రేమే కలుగుతుంది. ఏడు నిలువుల లోతున ఏనాడో పాతిపెట్టబడిన అతని శిశుహృదయం సాక్షాత్కరిస్తుంది. మానవులు వ్యక్తీకరించే అనేక వికారభావాలూ, వాటి వ్యక్తీకరణలూ తమ తమ మూలరూపాల్లో అందమైనవే. తన అంతస్సౌందర్యాన్ని వ్యక్తీకరించడం చేతకాక, అది చేతనయ్యేలా దారి చూపించేవాళ్ళు లేక, అందుకోసం ఓర్పుపట్టలేక మనిషి చెడ్డవాడుగా ముద్రపడతాడు. పద్ధతి తెలీకనే, అర్థం చేసుకోకనే అతను పాపాత్ముడవుతున్నాడు.

మన గుళ్ళల్లో దేవుడికి మేల్కొలుపులు పాడతారు. నైవేద్యాలు పెడతారు. పొగుడుతారు. ప్రార్థిస్తారు. మోకరిల్లుతారు. పట్టువస్త్రాలు కప్పుతారు. బంగారు ఆభరణాలు తొడుగుతారు. హారతి పేరుతో దిష్టితీస్తారు. ఆఖరికి అమ్మవారితో కూడా పడుకోబెట్టి పవ్వళింపుసేవ కూడా చేస్తారు. సేవిస్తున్నది భగవంతుణ్ణి. ఆయనకి ఇవన్నీ అవసరమా ? అవసరమని ఆయనెప్పుడైనా తానుగా చెప్పుకున్న దాఖలా ఉందా ? మఱెందుకు చేస్తున్నారు ? ఎందుకంటే, భగవంతుడి పేరుతో వాస్తవంగా మనం పూజిస్తున్నది మానవుణ్ణే. మానవుడి అవసరాల్నే దేవుడికి సైతం ఆపాదిస్తున్నాం. మానవుణ్ణి గౌరవించడానికీ, సేవించడానికీ ఏ పద్ధతు లవలంబిస్తామో అవి తప్ప వేఱే మార్గం లేదు దేవుణ్ణి సేవించడానిక్కూడా ! మానవ జనయిత్రీ, మానవరూపం తప్ప వేఱే దారి లేదు దేవుడు భూమండలం మీద అవతరించడానిక్కూడా ! ఇది భగవంతుడి దీనత్వం కాదు, మానవుడి మహనీయత్వం.

అందుచేత మానవుణ్ణి పూజించమనే మన సంప్రదాయం చెబుతోంది. మానవసంబంధాలకి చేసే ద్రోహం ప్రత్యక్షంగా దైవద్రోహమనే మన సంస్కృతి అడుగడుగునా ఘోషిస్తోంది. మన పూర్వులు చూపించిన మానవీయతా ఆదర్శాల వెలుగులో మానవుణ్ణి పూజించడం మళ్ళీ మనం నేర్చుకున్నప్పుడు శిష్యుడు గురువుని గౌరవించగలుగుతాడు. కొడుకు తండ్రిని పురస్కరించగలుగుతాడు. చిన్నల కోసం పెద్దలూ, పేదల కోసం ధనికులూ, స్వామి కోసం సేవకులూ త్యాగం చేయగల మనోబలాన్ని సంపాదించుకుంటారు.
(రచనాకాలం : 1992)

ఉపాసనామూలం

2012-01-10T07:30:00.000+05:30

నవులెప్పుడూ ఒక ఆశతో జీవిస్తూంటారు. ప్రస్తుతం లేనిదాన్ని రాబోయే కాలంలో సాధించగలమనే ఆ ఆశ. ఉన్నదానికంటే మెఱుగైనదాన్ని సాధించాలనేదే ఆ ఆశ. దాన్నే ఆదర్శం అంటాం. అదే ఆశ మఱెవఱికో ఉండి, వారు దాన్ని సరైన పద్ధతుల్లో సాధించినట్లు తెలిస్తే, తమ ఆశకి వారి దృష్టాంతం తోడైతే అది ఆదర్శమవుతుంది.

మానవుడు తక్కిన విషయాల్లో ఎలాంటివాడైనా మంచిని ప్రేమించడం, చెడును ద్వేషించడం అతనిలో సహజమైన ప్రేరణలు. మోసగాడు సైతం ఇతరులు ధర్మాత్ములై ఉండాలని కోరతాడు. తన వాతావరణం మూలంగానూ, పరిస్థితుల మూలంగానూ అతను మంచిగా ప్రవర్తించలేకపోవచ్చు. కానీ అలా ప్రవర్తించేవారిని ప్రతిమానవుడూ మనస్సులోనైనా అభినందిస్తాడు. బలహీనత, అసమర్థత, అజ్ఞానం, ఈర్ష్య, పాముపగ, పాశవిక కామం, భయం, అసత్యం - వీటన్నింటినీ ప్రతిమానవుడూ కనీసం అప్పుడప్పుడైనా ఏవగించుకుంటాడు. ఈనాడే కాదు, పదివేలేళ్ళ క్రితం కూడా ఈ విధమైన సదసద్విచక్షణ తప్పకుండా ఉండే ఉంటుంది. ఎందుకంటే మనిషి కావాలనుకుంటే పశువులా ప్రవర్తించగలడు. కానీ ఎంత ప్రయత్నించినా అతనెన్నటికీ నిజమైన పశువు కాలేడు.

తాను బ్రతికే ఈ అల్పజీవితంలో తనని పరివేష్టించిన మనుషుల మధ్య తనలోని లోపాల్నీ, దుర్గుణాల్నీ అధిగమించడం దుష్కరమని అతనికి తెలుసు. కానీ దుష్కరమంటే అసంభవం కాదు. ఏదో ఒకనాడు ఎవఱో ఒకఱు వాటిని అధిగమించి ఉంటారనీ, తాను కూడా అధిగమించగలుగుతాననీ మానవుడి ఆశ. దీని వల్ల ఎవఱికీ హాని లేదు. ఈ ఆశ, ఆకాంక్ష మానవుడి చేత దేవుణ్ణి ఆవిష్కరింపజేసి ఉంటాయి. దేవుడి రూపంలో మానవుడు ఉపాసించేది ఎవఱిని ? తన ఆకాంక్షలనే. మఱి దేవుడంటే ఆకాంక్షలనాలా ? మనిషి తన దుర్బలత్వానికి పెట్టుకున్న పేరు అనాలా ? అంతకుమించి మఱేమీ కాదా ?

మానవుడికి అంతిమంగా కావాల్సింది సుఖమేనంటారు ఎపిక్యూరియన్లూ, హెడానిస్టులూ ! సుఖమంటే వస్తుసంచయానుభవం అని ఇక్కడ అర్థం. సుఖం కంటే మానవుడికి ఎక్కువగా కావాల్సింది శాంతి. అందుకే "శాంతము లేక సౌఖ్యము లేదు." అంటుందొక వేదాంతకీర్తన. అందులో చాలా నిజముంది. శాంతం వల్ల సౌఖ్యం తప్పకుండా లభిస్తుంది. కానీ ఇందుకు విపర్యాసక్రమంలో - సౌఖ్యం వల్ల శాంతం లభిస్తుందని ఖచ్చితంగా చెప్పలేం. ఆకలేసినప్పుడు భోంచేస్తే సుఖంగా అనిపిస్తుంది. అలిసిపోయినప్పుడు నిద్రపోతే సుఖంగా ఉంటుంది. కానీ దాన్ని సుఖమని పిలవడం సమంజసమేనా ? అవి చెయ్యకపోతే అసుఖం. ఏది చెయ్యకుండా జీవుడు ఉండలేడో అది సుఖమెలా అవుతుంది ? మఱి అటువంటప్పుడు వాటిని మించిన సుఖం, శుద్ధసౌఖ్యం ఎక్కడైనా ఉందా ? ఉంటే అది ఎలా ఉంటుంది ? ఈ ప్రశ్న మనిషిని అంతర్ముఖుణ్ణి (introvert) చేస్తుంది.

మానవజీవితపు సంక్లిష్టత ఏ ప్రత్యేకవ్యక్తీ సృష్టించినది కాదు. ఎన్నో వేలేళ్ళ నాగరికతా పరిణామక్రమంలో ప్రతివ్యక్తీ, తెలిసో, తెలీకో భాగం పంచుకుని వృద్ధిచేసినది మాత్రమే. ఇది ఒక అనివార్యమైన చెడుగు. అంటే ఇది లేకుండా మనం బ్రతకలేమని కాదు. మానవుడు ’మనీషి’ కాబట్టి నాగరికత ఏర్పడకా తప్పదు. పెంపొందకా తప్పదు. చివఱికి సంక్లిష్టంగా, అయోమయంగా తయారుకాకా తప్పదు. కానీ వ్యక్తిస్థాయిలో నాగరికత ఒంటరితనాన్ని ఉత్పాదిస్తుంది. అనాగరికావస్థ మనకాదర్శం కాదు. కానీ అలాంటి దశలో ఉన్నవారిలా గుంపులో బతుకుతూ గుంపుతో పాటు మరణించగల ఆదిమనరుడి మానసికస్థైర్యం ఈ మానవుడికి లేదు. నాగరికత మనిషిలో "తాను సమాజం కంటే వేఱు, తాను చాలా విశిష్టం, తనక్కావాల్సింది వేఱు" అనే వ్యర్థ అహంకారాన్నీ, స్వార్థాన్నీ పెంపొందిస్తుంది. ఈ అహంకారమే ఒంటరితనానికి మూలం. తనకు ఏ వ్యక్తిత్వమూ లేదనుకొని సమాజంలో అందఱివాడుగా కలిసిపోతే ఒంటరితనం ఉండదు. అయితే ఇక్కడొక వైరుద్ధ్యం ఉంది. ఈనాటి మానవుడు గుంపులో తిరుగుతూంటాడు. కానీ ఇతడు గుంపునకు వ్యతిరేకి. ఇతడొక నడుస్తున్న సమాధి. ఈ పరిస్థితి మనిషిని వేదాంతినైనా చేస్తుంది. తాగుబోతునైనా చేస్తుంది. దీన్నుంచి బయటపడాలంటే తనకో అదృశ్యశక్తి తోడుందనే నమ్మకం కావాలి.

మానవుడు ద్వంద్వభావాల సమ్మేళనం. అతడు వికారంలో సౌందర్యాన్నీ, సౌందర్యంలో వికారాన్నీ చూడగలడు. తిరగడానికీ, తెలుసుకోవడానికీ అతడు ఒక విశాలప్రపంచాన్ని అభిలషిస్తాడు. కానీ తనదని చెప్పుకొని గర్వపడేందుకు ఒక సంకుచితస్థలాన్ని కూడా అతను అపేక్షిస్తాడు. తన స్థాయీ, హోదా, అనుభవవైశాల్యాల గుఱించి పొంగిపోతూనే మఱోపక్క తన బాల్యాన్ని తలుచుకుని అంతకంటే ఎక్కువ పరమానందభరితుడవుతాడు. సంఘజీవనం అనుభవాన్నిస్తుంది. ఏకాంతం దాన్ని చిత్రిక పట్టుతుంది. మనిషికి రెండూ కావాలి. వ్యక్తిత్వంలో బహిరంగమూ, ఆంతరంగికమూ రెండూ ఉంటాయి. బహిరంగజీవితంలోని అశాంతిని ఏకాంతం ద్వారానూ, ఏకాంతంలోని అపరిపూర్ణతని సంఘజీవితం ద్వారానూ పూరించుకోవడానికి మానవుడు ప్రయత్నిస్తాడు. ఇది విఫలప్రయత్నం కాదు. కానీ అగాధమైన అంతరవలోడన అనంతరం ఈ రెండూ తనలోనే ఉన్నాయనీ, బయట లేవనీ గ్రహించినప్పుడు అతని ఆధ్యాత్మిక జీవనం మొదలవుతుంది.

మానవుడు ఆశాజీవి అని ఇందాక చెప్పుకున్నాం. అందువల్లనే తనలోని అశాంతిని తొలగించుకునే మార్గాలన్నింటినీ అన్వేషిస్తాడు. ఇందులో దైవోపాసన ముఖ్యమైనది. ఆధునిక మానవుడు గుంపునకు దూరం కావడం వల్లా, వ్యక్తిగత సమస్యలు ఆశలతో పాటు పెఱిగిపోవడం వల్లా దైవప్రార్థనల అవసరం హెచ్చింది. పొట్టకి ఆకలి ఉంటుంది. గొంతుకి దాహం ఉంటుంది. ఊపిరితిత్తులకి శ్వాస కావాలి. చర్మానికి గాలాడాలి. ఈ అవయవాలన్నింటికీ జీవాన్నిచ్చి, ఆజ్ఞలిచ్చి పనిచేయించే మనసుక్కూడా లోలోపల అంతర్లీనంగా ఒక అదృశ్య, అజ్ఞాత దాహం ఉంటుంది. అదే ఆధ్యాత్మిక దాహం. తన ఉనిక్కి కారణభూతమైన ఆ ఏకైకశక్తిని చూడాలనీ, తెలుసుకోవాలనే తపన. వాటన్నింటినీ తృప్తిపఱచి దీన్ని మాత్రం అనాథగా, అసంతుష్టంగా, అర్ధాంతరంగా అలా వదిలేస్తే... ?

మనిషి ప్రకృతికి తలవంచి విజ్ఞాని అవుతాడు. సంఘానికి తలవంచి వినయవంతుడవుతాడు. ఆ విజ్ఞానమూ, ఈ వినయమూ ఆ రెండింటికంటే గొప్పవాణ్ణి చేస్తాయతన్ని. కానీ తన గొప్పతనం తనతో పాటే నశించిపోతుందని గ్రహించినాక దాని మూలమైన ప్రకృతిని తెలుసుకోవడం కాదు, ఆరాధించడం మొదలవుతుంది. అలాగే సంఘాన్ని చూసి భయపడడం కాదు, సేవచేయడం మొదలవుతుంది. తనకి చాలినంత తెలుసుననే అహం ఒకమూలనా, తనకి తెలియంది అనంతంగా ఉందనే లీలాస్ఫురణ ఇంకో మూలనా మనిషిలో ఉంటాయి. తెలీని విజ్ఞానం, తెలిసిన విజ్ఞానాన్ని ఓడించి తనని నష్టపఱిచే అవకాశం ఉందనే జంకు సైతం అంతర్లీనంగా ఉంటుంది. భగవంతుడే ఆ తెలీని అనంతవిజ్ఞానమూర్తి అనీ, ఆయన్ని ప్రసన్నం చేసుకుంటే పరిమితజ్ఞానం వల్ల కలిగే అనర్థాల్ని నివారిస్తాడనీ మానవుడు నమ్ముతాడు.

తాను అల్పుడని మానవుడికి తెలుసు. తనకి తెలిసేదీ, తన అనుభవంలోకి వచ్చేదీ తన స్వభావాన్ని ఉన్నతించడమే కాక తన సంసర్గంతో నీచమవుతుందని కూడా అతనికి తెలుసు. అందుకే తనకర్థం కానిదీ, తాను తనివితీఱా అనుభవించలేనిదీ, తనకంటే గొప్పదీ అయినదేదో ఉండి ఉండాలని అతని ఊహ. అతిపరిచయం వల్ల విసుగెత్తించే లౌకిక వస్తువుల కతీతంగా దర్శనదుర్లభమై, నవనవోన్మేషమైనదేదో ఒకటి ఉండాలని అతని ఆకాంక్ష. పాతబడి చెడిపోవడానికీ, వికారం కావడానికీ అవకాశమున్న దృశ్యమాన జడప్రపంచం కంటే భిన్నమై, అనశ్వరంగా, నిత్యనూతనంగా, నిర్మలంగా ఒక చైతన్యం ఉండాలని అతని ఆశంస. అందుకే అనేక వైరుద్ధ్యభూయిష్ఠమైన యావద్విశ్వ స్వభావాన్నీ "దే-వు-డు" అని మూడుముక్కల్లో తేల్చిపారేశాడు మానవుడు. శాశ్వతి, పవిత్రత, శక్తి, జ్ఞానం, కరుణ, సౌందర్యం, ధైర్యం, వైశాల్యం - అన్నింటికీ ప్రతినిధి, మూర్తీభావం ’దేవుడు’. మొదట్లో ఈ పదానికి ఇంత అర్థవైపుల్యం లేకపోవచ్చు. కానీ నేడు ఈ లక్షణాల్లో ఏ ఒక్కటి లోపించినా ఏ దేవుడూ ఆరాధ్యుడు కాడు ప్రజలకి. బహుశా ఈ మాట భాషలో అన్నిపదాల కంటే నిత్యనూతనం. కోట్లాదిమంది ఈ పదంలో తమ హృదయాకాంక్షల్ని దాచుకొని దాన్ని గొప్ప ప్రజాస్వామిక శబ్దంగా రూపొందించారు. భగవన్నామం అహంభావాలకి చెంపదెబ్బ. నిరాశావాదానికి గొడ్డలిపెట్టు. అందువల్లనే అది ప్రపంచంలో ప్రాచుర్యాన్ని వహించింది.

లోకంలో ప్రతివారూ ప్రతిమానవుడి నుండీ ఏదో ఒకటి ఆశిస్తూ ఉంటారు. నిజానికి ఈ లోకంలో పుట్టడం, ఏదో ఒక పని చేసుకొని మనుగడ వెళ్ళదీయడం - ఇవేవీ మనిషి యొక్క వ్యక్తిగతబాధ్యత కింద జఱిగేవి కావు. ఒకడు పుట్టినాక అతడు తన ప్రమేయమేమీ లేకుండానే ఒకఱికి కొడుకవుతాడు. ఒకఱికి సోదరుడవుతాడు. ఇంకొకఱికి మేనల్లుడవుతాడు. ఎదిగినంత మాత్రాన గానీ, ఏవో చదువులు చదివినంతమాత్రాన గానీ ఎవడూ తన స్థితికి తానే బాధ్యుడు కాడు. కానీ బాధ్యుడివే నంటుంది సమాజం. ఇక్కడే మనిషి ఒంటరివాడవుతాడు. సమాజం వ్యక్తికి ఎన్నో పేర్లు పెడుతుంది. ఆ వ్యక్తి పుట్టకముందే ఆ పేర్లు భాషలో ఉన్నాయి. సమాజంలో చెలామణిలో ఉన్నాయి. ఆ పేర్లకి అనుగుణంగా ప్రవర్తించమంటుంది. ఇది భార్య కర్తవ్యమంటుంది. ఇది కొడుక్కి విధాయకమంటుంది. ఇది భటుడి లక్షణమంటుంది. ఇది ఉపాధ్యాయుడి ధర్మమంటుంది. ఇలా అందఱూ తననుంచి ఏవో విధ్యుక్తాల్ని ఆశిస్తూ ఒత్తిడి చేయడం వల్ల మనిషి ఆత్మరక్షణలో పడతాడు. స్వార్థపరుడవుతాడు. కొందఱు మాత్రం ఈ దుష్ప్రభావాన్నుంచి ఓసరిల్లి తమ మానవత్వాన్ని అనుభూతి చెందడం అవసరమని భావిస్తారు. సరిగ్గా ఇక్కడే సృష్టికర్త అనే భావం మానవులుగా సృష్టిలో మన యొక్క యథార్థమైన స్థానాన్నీ, కర్తవ్యాన్నీ జ్ఞాపకం చేస్తుంది. మన మధ్య లౌకికంగా ఎన్ని అంతరాలున్నా, ఎన్ని బిరుదాలు ధరించినా సృష్టికర్త విధించిన నియమాల సమక్షంలో అందఱమూ సమానమేననే సత్యాన్ని ఆకళించుకోగలుగుతాం.

(రచనాకాలం : 1989)

ఉట్టంకనములు (Quotations)

2012-01-03T19:34:00.003+05:30

రస్వతాధ్యాయు లక్షరాస్యులగు టొక్కటియే చాలదు. అధ్యయించినదాని నొంటఁబట్టించుకొనఁజాలినవారునై యుండు టభిలషణీయము. వారు లిఖితమాధారముగా నలిఖితములను సహితము దొఱుకఁబుచ్చుకొనవలె. ఈ సామర్థ్య మలవడవలెనన్నఁ గొలఁది శిక్షణమావశ్యకము. సాహిత్యవిమర్శన గ్రంథానుసంధానమే యట్టి శిక్ష నలవఱుపఁగలదు. ఏ దృక్కోణముల నుండి యొక కృతిని బరికింపవలెనో కఱపుట విమర్శనగ్రంథములకే శక్యము. కనుక విమర్శకుఁ బ్రాధాన్యమేర్పడినది. ఇందుమూలమున సాహితీవిమర్శనము కేవల మాత్మాశ్రయముగా స్వాభిప్రాయప్రకటనము కొఱకే కాక సామాజికుల రసాస్వాదనశక్తిని మఱియుఁ బరిజ్ఞానమును బెంచుటకు సహిత ముద్దేశింపఁబడినదని తెలియుచున్నది. కావున విమర్శకుని బాధ్యత గురుతరము.

విమర్శకుఁడు పఠితకు జ్ఞానాభివృద్ధి సేయవలెనన్న నొక యంశమును గూర్చి తన స్వంత యభిప్రాయమునే కాక యితరుల యభిసంధిని గూడఁ బ్రదర్శించు టావశ్యకము. అందువలన విమర్శకుని వ్యుత్పన్నతయుఁ బఠితలకుఁ దెలియవచ్చును. ఒక విషయమును విమర్శకుఁడు సావకాశముగాఁ జర్చింపఁదలఁచినచో నడుమనడుమఁ దలయెత్తు నవాంతరప్రశ్నములకు సమాధానముల నన్వేషింపవలసియుండును. వానిలోఁ గొన్ని యిటీవలివై యుండవు. కనుక వానికిఁ బ్రాచీనుల ప్రత్యుత్తరములను దెలిపి కలరూపును దేల్పవలసిన పూచి విమర్శకునిదే. ఈ కార్యకలాపమునఁ బెక్కెడల నితరులనుండి యుట్టంకనములీవలసియుండును. తులనాత్మక పరిశీలనము కొఱకో, లేదా పఠితలతోఁ దన రసానందమును బంచుకొనుట కొఱకో కూడ గ్రంథభాగముల నుదాహరించుట కద్దు. నానాగ్రంథానుశీలనావకాశము చదువరులలోఁ బెక్కండ్ర కలభ్యము కాఁబట్టి యీ యుట్టంకనపద్ధతి కుపదేశప్రాముఖ్యమున్నది. మొదలు ఏ గ్రంథమును గానీ వ్యాఖ్యానింపని పట్టులందు సహితము విమర్శకుఁడు స్వాభిప్రాయముల కాకరములుగానో, యుపబలకములుగానో కొన్ని పంక్తుల నెక్కడినుండియో యుదాహరింపక తీఱదు. అభిప్రాయము లమూర్తములు. ఉదాహరణములు మూర్తములు. తొల్తటివి వైయక్తికములు. తరువాతివి లోకసిద్ధములు. ఇట్లగుటఁ జేసి విమర్శకుఁడు తన భావములను వినువీథి నుండి క్రిందకు దించి వానిచే భూమండలయాత్ర సేయింపవలెనన్న నుట్టంకనములు, నుదాహరణములు నను చక్రద్వయమును వానికమరించి వదలవలె.

ఈ కాలమునందిది కాసంత వ్యత్యస్తముగా నగపడుచున్నది. స్వాభిప్రాయములను సమాసము త్వరలో నిఘంటుసంపుటములకుఁ బరిమితము కావచ్చునని నే ననుమానించుచున్నాను. ఏలన, నీనాఁటి విమర్శకులు స్వాభిప్రాయములుండుట నొక దుర్లక్షణముగాఁ బరిగణించుచున్నారు. పరాభిప్రాయముల నదియే పనిగా నుటంకించుట తలపండినందులకొక నిదర్శనమై యలరారుచున్నది. ఏలకో స్వాభిప్రాయప్రకటన మప్రజాస్వామికమని ముద్రపడిపోయినది. స్వాభిప్రాయశూన్యులు గతానుగతిక పాఠప్రవచనములకేమో గానీ సాహితీవిమర్శనములకుఁ బనికివచ్చెదరా ? యని నా యంతర్మథనము. ప్రజాస్వామ్యములోఁ బదిమంది యభిప్రాయములు కావలె నన్నప్పుడా పదిమందిలో మనము లేమా ? మన కభిప్రాయములుండవా ? మనము వానిని నిష్కపటముగా వెలిబుచ్చఁగూడదా ? ఉట్టంకనముల పేరిట నెల్లప్రొద్దు లన్యభుజావలంబనమది యేల ?

ఈ లోపభూయిష్ఠ వాతావరణమెట్లున్నను దీని నడుమఁ దెలుఁగుభాష కంతయో యింతయో సేవజేయుచున్నది విశ్వవిద్యాలయ పరిశోధకులే. ఎక్కువశాతము పరిశోధనము లుద్యోగముల కొఱకును, దదున్నతి కొఱకును జఱుపునట్టివే యైనను దాము సేపట్టిన ప్రస్తావనకు న్యాయము సేయవలెననియే పెక్కండ్రు పాటువడుచున్నారు. పరిశోధనమునకై గతమును దఱచుట తప్పనిసరి. ఒక యంశమును గూలంకషముగాఁద్రవ్వి తీసి దేశమున కర్పించుటే వారికి విధాయకము. సందేశములిచ్చుట, క్రొత్తచైతన్యములకు నాందివలుకుట యిత్యాదులు వారి పనులు కావు. వారు స్వభావరీత్యా విమర్శకులు కారు. కనుక విడచిపుత్తము. కాని రచయితలును, విమర్శకులును బరిశోధకుల కంటె నెక్కువ బాధ్యత గలవారు. కనీసము వారట్లు చెప్పుకొందురు కదా !

ఎవఱిని గాని యుద్దేశింపక, తన యాంతర్యమూర్తి నెంతటికిని బ్రత్యక్షీకరింపక, పెద్దయుం బ్రొద్దు నలిగి నానిన పదావళిని బ్రయోగించుచు నేవియో నాలుఁగు కల్లబొల్లివాక్యములను గిలుకుటే యీనాఁడు సాహితీవిమర్శనముగా చెల్లుబాటగుచున్నది. ఏకదేశాత్మకముగాఁ గాక విశాలముగా విషయానుశీలనము జేయు వైఖరి నలవఱచుకొనుట విమర్శకుని కర్తవ్యము కాఁగా యాంత్రికోపోద్ఘాతములతో, నిర్మాంసమైన శైలితో నేఁటి విమర్శకుఁడు బుద్ధివైశారద్యమును, నిరంజనత్వమును అభినయించుచున్నాఁడు. విమర్శవిషయమైన రచయితను, లేదా కవిని యథాశక్తి యుగ్గడించివేయుటయే తఱచుగా దృశ్యమానమగుచున్నది. తదుపరి యా రచయిత కూడ విమర్శకుఁడైనప్పు డీయనను గొనియాడునని యూహింపనోపును. ఇట్లు కవి-విమర్శకులు పరస్పరస్తోత్రపరాయణులగు పట్టున వేఱుట్టంకనములతోఁ బనిలేదు. వారివారి లేఖనములే చాలును.

దీనికుద్దిగా నీనాఁడు సిద్ధమైన బెడఁద సర్వేసర్వత్ర యుట్టంకనబాహుళ్యము. నైజత (originality) కుఁ బ్రాధాన్యము సన్నగిల్లుట వలననే మన విమర్శకులలో నీ తత్త్వము ప్రబలినది. నైజత యున్న చోటఁ గ్రొత్తదనముండును. స్వేచ్ఛ యుండును. భావములలోఁ బదునుండును. ఎంతటి మందమతికైనను ఒక ప్రత్యేకకార్యక్షేత్రమునఁ గొంతకాలము పనిచేసెనేనిఁ గొన్ని స్వాభిప్రాయము లేర్పడకపోవు. వానినే సముచితరీతి నభివ్యంజించినప్పుడవియే యనంతరయుగమున నుదాహార్యములును, శిరోధార్యము లును గాఁగలవు.

కాని యుట్టంకనములనెడి గుదిబండలు మేధావుల నున్నపట్టున నుండి కదలనీయవు. భవిష్యద్వర్తమానముల కొఱకుఁ గ్రొత్తవిషయములను వాకొనువాఁడు గతమనెడి ’నూతిలోని గొంతుకల’ కొఱకేల చెవులు ఱిక్కించుట ? చెప్పునంశమునందు సత్యము గలదేని లాఁతివారల సమర్థనము నరువువేడఁ బనియేమి ? ఉట్టంకనముల కారణమున విమర్శనములెల్లఁ బరీక్షాసమాధానపత్త్రముల ననుకరించుచున్నవి. ఎవఱినో చూచి తామీ జాడ్యము నంటించుకొనుట మాత్రమే కాక యుట్టంకనవిరహితములైన విమర్శనములను జిన్నచూపు జూచుచు మన విమర్శకులు మఱికొందఱికి దాని నంటించుచున్నారు. ఇప్పుడే విమర్శనమును బరామర్శించినను "వేదకాలములో" అని మొదలగును. నిజమునకీ జాడ్యము తెలుఁగుదేశమునందే కాదు విశ్వజనీనముగా నున్నదేమో యనిపించెడి. లండనులో జ్ఞానయోగోపన్యాసములిచ్చినప్పుడు వివేకానందస్వాములవారన్నారఁట : "మోజెసునో, క్రీస్తునో, బుద్ధునో యుటంకించువారీ దినములలో హాస్యాస్పదులగుదురు. కాని హక్స్‌లీ, టిండాల్, డార్విన్ ఇత్యాదినామముల నుచ్చరించినంతమాత్రమున నింక నెల్లఱి నోళ్ళును మూఁతబడును." అని.

అట్లే మన తెలుఁగుమహాకవి ధూర్జటియుఁ దన సమకాల విద్వాంసులలోఁ బరివ్యాప్తమైన యుట్టంకనవ్యామోహమును నిరసించి యున్నాఁడు.

మ|| పటవద్, రజ్జుభుజంగవద్, రజత వి | భ్రాంతిస్ఫురత్ శుక్తివద్,
ఘటవత్, చంద్రశిలా జపా కుసుమ రుక్ | సాంగత్యవత్తంచు వాక్
పటిమల్ నేర్తురు చిత్సుఖం బనుభవిం | పన్ లేక దుర్మేధసుల్
........................................................ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా ! (శ్రీకా.హ.శ. 108)

నైజతాసంపన్నములైన కృతులు సృష్టి కాఁగా వానిపైని విమర్శనములు విశ్వామిత్రసృష్టివంటివి. మఱల నందులో నఱువుసొమ్మెందుకు ?

(రచనాకాలము : 15 మే 1991)

సంప్రదాయకవిత్వము-3 (సమాప్తం)

2011-12-28T15:46:00.001+05:30

ప్రదాయకవిత్వమనఁగా గతానుగతికముగా నా యుత్పలములనే, యా చంపకములనే వ్రాయవలెనని కాదు నా యభిసంధి. గణయతిప్రాసలను యథాసంభవముగాఁ బాటించుచుఁ దమ కభిమతమైన మాత్రాచ్ఛందమేదైనను రచింపనొప్పును. మన దుర్దైవవశమున నేఁటి కవు లన్నితెఱఁగుల ఛందముల నాసాంతము బహిష్కరించియున్నారు. ఛందోబద్ధ కవిత్వముల యుగమంతరించినదను నపోహ మిందులకొక కారణము. కాని వస్తుస్థితి వేఱుగా నున్నది. గడచిన తొమ్మిది శతాబ్దులలో మనకు సంక్రమించిన పద్యసాహితి మొత్తమునకంటెను ఇఱువదియవ శతాబ్దిలో వెలువడిన పద్యమయగ్రంథముల సంఖ్యయే యెక్కువ యని నా పరిగణన.

కాఁబట్టి పద్యకవిత్వము సజీవమే. అయ్యది నిశ్శబ్దోద్యమమై, మౌనప్రవాహమై, యిప్పటికిని మునుముందుకు సాఁగిపోవుచుఁ ద్వరలోననే యిఱువదియొక్కటవ శతాబ్దిలోని కడుగిడనున్నది. పద్యముల నడుములను విఱుగఁదన్నెదమని యభ్యుదయకవివరేణ్యులు భీషణశపథముల నాచరించిన తదుపరి సహితము ప్రతివసంతమునను గొంగ్రొత్త శతకములును, గావ్యములును బయలుదేఱుచునే యున్నవి. ప్రాఁత ప్రబంధములు శరవేగముతో నమ్ముడగుచునే యున్నవి. వచనకవులు పద్యకవుల పదప్రయోగములను యథాశక్తి యనుకరించుచునే యున్నారు. తెలుగుసంస్కృతికిని, వైదుష్యమునకును మూర్తీభావమై పద్యము నేఁడును దరతరాల సంక్రాంతమగు తన సనాతనపదమునం దధికారపూర్వకముగాఁ గొనసాఁగుచునే యున్నది, కొందఱి యవిశ్వాస తీఱుమానములను సరకు గొనకుండ ! పద్యముల పాఠకబృందమెల్లప్పుడును జిన్నదియే. ఈనాఁడది యిబ్బడిముబ్బడిగాఁ బెఱుగ నక్కఱ యేమి ? అందునిమిత్తమై పద్యాభిమానులకుఁ గొఱఁత లేదు. ఉండఁగూడదు.

పద్యరచన యొక నైపుణ్యము. ఒక కళ. సాహిత్యములోని మిగత అన్ని ప్రక్రియలవంటిదే పద్యకవితామార్గమును. నాటకరచయిత నవలాప్రక్రియను గ్రించుపఱవ నవసరము లేనియట్లే వచనవాదులు పద్యప్రక్రియను బరాభవింప నవసరమును లేదు. ఎవఱికిఁ బ్రీతికరమైన సాహిత్యమును వారు వ్రాసెదరు, చదివెదరు. పసలేని, కొఱమాలిన సాహిత్యమును గాలపురుషుఁడే కాలరాచివేయును గదా ! ఈ మాత్రపు దానికి మతావేశమేల ?

పద్యకవిత్వరచనకై ప్రాఁతవిలువలను, భావములను దలకెత్తుకొన నక్కఱలేదు. ప్రాఁతకథలనే యితివృత్తములుగా స్వీకరింపవలెనను నిర్బంధమును హుళకి. అయినను, ఛంద స్సనావశ్యకమని నేఁటి కవులు సేయు వాదము వెనుక బలీయమైన దేశకాల పరిస్థితులు కొన్ని కలవు. ముఖ్యముగా, ఛందోమయరచన కవసరమైన వ్యుత్పన్నతాప్రమాణములను మన ’టెన్ ప్లస్ టూ’ చదువు సమకూఱుపఁజాలదు. మఱియొక పార్శ్వమున, మన కవులకు వ్యాపకములనంతము. మన పూర్వకవులకును, వీరికిని ఎందులోనను బోలిక లేదు. పూర్వులు వీరంత గట్టివారు కారు. వారు భక్తికిని, భుక్తికిని, రక్తికిని, ముక్తికిని - అన్నింటికిని బద్యమునే యాశ్రయించినారు. పోషకస్వాములు దొఱికినచోఁ దిండిదిన్నారు. లేకపోయినచోఁ బస్తులున్నారు. అంతటి యంకితభావము గల విద్వాంసులు కనుకనే కవిత్వవిద్య వారి పవిత్రహస్తములలో లోకోత్తరమైన అధ్యాత్మకళగా నవతరించినది.

అందువలననే యానాఁటి కవుల వృత్తికారత్వము (professionalism) ను ఈనాఁటి కవులనుండి యాశింపలేము. ఇప్పుడందఱును అంశకాలిక కవులే (part-time poets). వీరు గాక, ’వన్స్ అపాన్ ఎ టైమ్’ కవులు కొందఱు. అరుదుగా నెవఱికైనఁ బద్యకవితాసక్తి యున్నను నేఁటికాలమునఁ బద్యకవుల సాంగత్యము దుర్లభమగుటం జేసి వారి యభ్యాసప్రకరణ మపరిణతముగా ముగిసిపోవచ్చును. నేఁటి కవిపండిత రచయితలకు శీఘ్రయశస్సంపాదనకండూతి మిక్కుటము. అందుకు సాధనములే వారపత్రికలును, దూరదర్శకమును.

పూర్వకవిత్వములోని రాజవిధేయత, అతివేలశృంగారము, పదాడంబరము మొదలగువానినే యెత్తిచూపి తెగనాడుట తగదు. అది చేసిన భాషాసేవను గుఱుతింపవలె. నిజమునకు, నేఁటి కవిత్వశాఖల కంటెను బద్యకవిత్వమే గుడులలోఁ బురాణప్రవచనాదుల ద్వారమునఁ బ్రజలకు సన్నిహితముగా దూసికొని పోయినది. వందలకొలఁది భారత భాగవత పద్యములును, శతకములును, మహాకవుల చాటువులును ఇందులకు నిదర్శనములు. నేఁటి పత్రికలకును, నవలాసాహిత్యమునకును అవసరమైన పదజాలమును సహితము పద్యకావ్యముల నుండియే స్వీకరించుచున్నామని మఱువఁ బాడికాదు. తెలుఁగుజాతికి భగవద్వరప్రసాదసిద్ధమైన ఈ యుత్కృష్ట పద్యమయ కవితామార్గమును యువతయందుఁ బ్రచురపఱచుటకై మన విశ్వవిద్యాలయములు నడుముకట్టుత. (సమాప్తము)

(1991 ఏప్రిల్ లో వ్రాసిన అముద్రితవ్యాసం ఇప్పుడు ఇక్కడ...)

సంప్రదాయకవిత్వము-2

2011-12-26T17:10:00.001+05:30

విత్వమునకు గ్రాంథికభాష యవశ్యమని యిప్పుడెవ్వఱు ననరు. కాని యొకఁడో రెండో క్రొత్తమాటలు తారసిల్లినంతమాత్రమున నర్థముకాని రచనగా ముద్రవేసి యావలఁ బారవేయుట వివేకవంతము కాదు. తెలుఁగునఁ గ్రొత్తమాటలకు విసిగికొనువా రాంగ్లమున నట్టివి యెదురైనప్పుడు తమ యజ్ఞానతిమిరమునే నిందించుకొనుచుఁ దద్భాషాకోశములను దిరుగవేయుచున్నారు. మాతృభాషయైన తెలుఁగనఁగా నెకసక్కెము తక్క నిందులకొక కారణము లేదు. క్వాచిత్కములైన సాంప్రదాయిక పదప్రయోగముల వలన శబ్దసంపద నిలువఁబడుటయే కాక చదువరుల స్థాయియుఁ బెఱుగునని గ్రహించునది.

అంతయేకాక, నైఘంటికశబ్దములనునవి మనమనుకొనుచున్నంత నిరుపయోగములు కావు. వర్తమానాంగ్లవ్యవహారమునందలి పెక్కు పదములకు నిక్కమైన యాంధ్రసమానార్థకములు గలవు. వానిని మన యాంగ్లవిద్య సమయింపక పూర్వమవి యహోరాత్రములు జనసామాన్యపు నాలుకలపై జవసత్త్వములతో నర్తించివట్టివియే. అవియెల్ల నిప్పుడు నిఘంటుసంపుట కారావాస దండనక్లేశము ననుభవించుచు మారుమూల చీఁకటులలో మ్రగ్గుచున్నవి. మనమన్ననో యవి యున్నవనియు నెఱుఁగమైతిమి. ఒకవేళ యెఱింగినను వానిని గఱువనొల్లము. ఈ వైఖరి మూలమున ననువాదము లక్కఱపడినప్పు డింగ్లీషుమాటలకు సరిసాటియైన తెనుఁగులు సిక్కక తలక్రిందులగుచున్నారము. ఇంగ్లీషును దెలుఁగులో వ్రాసి 'యదియే దేశ్య'మని సరిపెట్టుకొనుచున్నారము. ఇది యావశ్యకము కాదు. ప్రాఁదెనుఁగులను బునరుద్ధరించుటలో దోషము లేదు. అట్లిప్పటికెన్నియో ప్రాఁదెనుంగులు పత్రికాభాషలోఁ బునరుద్ధరణమునకు విషయములైనవి. ఇంకను గొన్ని యగుట కభ్యంతరము లేదు.

ప్రకృత ప్రకరణమున కప్రస్తుతమే యయినను గొన్ని నైఘంటికశబ్దములు మన కాధునికయుగమున సహితము పనికివచ్చునని యీ క్రిందఁ దార్కాణించుచున్నాను.

ఏనాదము - సముద్రపుటొడ్డు (beach)
కొటారు - ధాన్యమును నిలువసేయు చోటు (warehouse)
తండేలు - ఓడపెత్తనగాఁడు (captain)
లావణము - ఉద్యోగుల పట్టిక (payroll register)
సలితము - ఉద్యోగము నుండి తొలగించుట (layoff)
ఇల్లడము - దాఁచుమని యిచ్చు సొమ్ము లేక వస్తువు (deposit)
ఎగవు - ఆకాశములోఁ బోవుట (flight)
కురువ - కొండమీఁది కాలిబాట
కుట్టిమము - ఱాలతోఁ బేర్చిన గచ్చు (నేల)
సాటాబేరము - ఒక వస్తువునకొక వస్తువును మార్పిడి చేసికొను వ్యాపారపద్ధతి (barter trade)

జీవశాస్త్రము, రసాయనశాస్త్రము మున్నగునవి యెల్లఱకు నందుబాటులో నుండవలెనని కోరువారు లేరు. కవిత్వము మట్టు కాబాలగోపాలమునకును దత్‌క్షణాస్వాద్యము కావలెనని కోరువారీ కాలమునఁ బెచ్చఱిల్లిరి. తక్కుంగల విద్యలెట్లు విస్తరించినవో కవిత్వవిద్యయు నట్లే విస్తరించినది. వానిని సరళీకరించుటెట్లు దుర్ఘటమో దీనిని సరళీకరించుటయు నంతయే దుర్ఘటము. నిజమునకు ప్రజాసామాన్యపు మనోనిర్వృతికి నాఁడు గానీ, నేఁడు గానీ కవిత్వ ముపకరణము కాదు. వారికి నేఁడు సినీమాలు గలవు. దూరదర్శకములు గలవు. రేడియోలు గలవు.

సంప్రదాయకవిత్వము రాచఱికముల కనుయాయిగా, ధనస్వామ్యమునకు స్త్రోత్రపాఠముగాఁ బనిసేసినదన్న విమర్శయుఁ దఱచు వినంబడియెడి. ఇంతకుముందే చెప్పినట్లీ తెఱఁగు విమర్శలు మార్క్సిస్టుపక్షమునుండి ధ్వనించునట్టివి. వారి యభిమాన సిద్ధాంతము ననుసరించి నడచు దేశములలో నాధునిక కవిత్వము మార్క్సిజమునకు స్తోత్రపాఠముగా వినియోగపడుటలేదా ? కేవలము సంప్రదాయకవిత్వమునే యాడిపోసికొననేల ? మొదలు, కవిత్వమును బోషింపఁగల సంస్కారముండుటే యపరూపము. ప్రాఁతకాలములోని పాలకవర్గములన్నియుఁ గవిత్వమును బోషించినవన్నది యొక యపప్రథ. మహాకవి ధూర్జటి తన శ్రీ కాళహస్తీశ్వరశతకములో నేమనెనో చూడుఁడు :

మ|| క్షితినాథోత్తమ ! సత్కవీశ్వరుఁడు వ | చ్చెన్ మిమ్ములన్ జూడఁగా ;
నతఁడే మేటి కవిత్వవైఖరిని ; స | ద్యః కావ్యనిర్మాత ; తత్
ప్రతిభల్ మంచివి ; తిట్టుపద్యములఁ జె | ప్పం డాతఁ డన్నన్, "మమున్
గ్రితమే చూచెను పొ"మ్మటందు రధముల్ | శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా !

ఛందస్సు నుద్దేశించిన యాధునికుల యభ్యంతరములు సైత మంగీకారయోగ్యములు కావు. దాని పరమార్థము నెఱుంగకే యీ యభ్యంతరావళి. రచనాప్రక్రియలో విధానము మఱియు విషయభరము (form and content) రెండును ముఖ్యమే యని తలఁచినప్పు డెంత నిస్సారవిషయమునైనను ఛందస్సు లయాన్వితముగా ధ్వనింపించునని గ్రహించునది. ఛందోనిర్బంధవశవర్తులై మన పూర్వకవులు వ్యవహారస్థ శబ్దజాలమునకు మారు ప్రాచీనపదములను బ్రయోగింపవలసె. కనీస మావిధముగానైన నా పదములు నష్టములు కాక యక్షరబద్ధములై మనగలిగి మనవఱకు వచ్చినవి. ఈనాటి వ్యవహారభాషాభినివేశమిట్లే కొనసాగినచో ననేకాంధ్రశబ్దములు భావిపురుషాంతరముల కప్రాప్యములై, యనూహ్యములై నశించిపోఁగలవు. అంతమాత్రమే కాదు, ఒక వచనభాగమునకంటె నొక పద్యభాగమును మననము జేసికొని యథాతథముగా నుట్టంకించుట సుకరము. "యోగశ్చిత్తవృత్తినిరోధః" అను పతంజలిసూత్రము సుప్రసిద్ధమే కదా ! చిత్తచాంచల్యమును నిరోధించుకొనుటయే యోగమని యా సూత్రభావము. కళలిట్టి చిత్తైకాగ్రతకు లెస్సయైన సాధనములు. కనుక నవియు యోగప్రాయములే. అందునా ఛందస్సునకున్న సంగీతలక్షణము వలన చదువరి మనస్సు నానాముఖీనమై పరుగులెత్తుట మాని పద్యము వెంటను, దద్గత ప్రయోగముల వెంటను దగిలి నడచును. అందుచేత నంతరంగమున కింతింతనరాని నిర్వృతి కలిగి చిత్తసంస్కారమినుమడించును.

(ఇంకా ఉంది)

సంప్రదాయకవిత్వము-1

2011-12-22T12:18:00.003+05:30

సమాసము మిక్కిలి యర్వాచీనము. ఏలన, నిఱువదవ శతాబ్దమునకు ముందున్నదెల్ల నొక్కవిధమైన కవిత్వమే. ఇఱువదవ శతాబ్దము నుండియు నిది కొలఁది సంకుచితార్థములను సంతరించుకొన్నది. అవి యేమన - ౧. ప్రాఁతవ్యాకరణముల రీతిలోఁ గూర్పబడునది ౨. వ్యవహారభ్రష్టమైన పదజాలమును వాడుక సేయునది ౩. ఛందస్సులలో రచింపఁబడునది. ౪. పురాతనాలంకారశాస్త్రముల ప్రమాణముల ననుసరించునది ౫. పురాణైతిహాసికేతివృత్తములను వస్తువుగాఁ గైకొనునది అని. పక్షాంతరమున నీ యన్నియును గాక వీనిలో కనీసము రెండు-మూఁడులక్షణములనైన నేకకాలములోఁ గలిగియున్నచో నది సంప్రదాయకవిత్వమే యనుట పాఁడి.

ఆధునికులకు సంప్రదాయకవిత్వము నెడ నాభిముఖ్యమపరూపమనుటలో విప్రతిపత్తి లేదు. అందులకు నేఁటి విమర్శకులు కొన్నికారణముల నుపపాదింతురు. వానిలో మకుటాయమానమైన కారణము - సంప్రదాయకవిత కుపయోగించు భాష జనసామాన్యమునకు సులభావబోధ్యము కాదనునది. రెండవ యాక్షేపణ ఛందస్సును గూర్చి. ఛంద మభివ్యక్తివేగమునకడ్డుకట్ట యనియు, నుద్దిష్టపదములు పడవనియు, నొక పదమునకు మాఱొక పదమును వేయవలసిన నిర్బంధము పెచ్చనియు, వ్యర్థపదప్రయోగాపేక్షయు ననల్పమనియు వారి విశదీకరణ. తొల్తటి కారణము పఠితృజనక్లేశమును బురస్కరించుకొన్నది. మలికారణము ప్రణేతృజనసంకటమును లక్షించినది. ఈ ప్రకరణమున నావి మూఁడు విచికిత్సలు. సంప్రదాయకవిత్వము నిర్మాణక్లేశముల వలననో, యన్వయదుష్కరమగుట వలననో ప్రాచుర్యమును గోలుపోయినదా ? లేక పఠితృజన మిషమున రచయితలే తమ యుత్తరవాదిత్వమునకుఁ దిలోదకములిచ్చినారా ? అదియును కాదేనిఁ , గేవల లోకదుష్ప్రవాదములు లావై, సంప్రదాయకవిత్వ మనావశ్యకములైన కళంకములకు లోనుజేయఁబడి జనాదరణకుఁ గృత్రిమముగా దూరమైనదా ? చూడఁజూడఁగా నాకు కడపటిదాని భూమికయే బలవత్తరమని తోచెడి.

సంప్రదాయకవిత్వ మాధునిక కవిత్వము వలె నుపజ్ఞామాత్రసిద్ధము కాదనునది వాస్తవమే. కొంత హొంత తప్పదు. అనంతశబ్దబాహుళ్యపరిజ్ఞానము కావలె. వ్యాకరణము పొల్లుపోకుండఁ దెలియవలె. మఱియు వీనికి శిఖరాయమానముగా, ఛందస్సున భావాభివ్యక్తిని జిరకాలము గఱువవలె. పూర్వుల మార్గదర్శనమునకై తఱచుగాఁ బ్రాఁతకావ్యముల యనుశీలనము సహితమపేక్షితము. ఈ యావత్తు కార్యకలాపముచేత నష్టియేమి ? యని నా యంతర్మథనము. కవు లప్రాకృతులు. వారు తదితర సామాజికుల కంటెను విశిష్టులు. పదిమందికిఁ జెప్పఁదగు మట్టమునకుఁ జెందినవారు. పదిమందికంటె నెక్కుడు స్పందనలు గలవారు. ఆ పదిమందికంటె నెక్కుడు పరిజ్ఞానము గలవారు. తామాచార్యస్థానీయులై వారి పరిజ్ఞానము నితోఽధికముగా హెచ్చింపవలసినవారు.

అయినను గవిత్వమనునది కేవలము కడుపులోని కల్మషములను యథాతథముగాఁ దత్‌క్షణము క్రక్కివేయునట్టి మొఱటుప్రక్రియ కాదు. భావములకందమైన, శ్రవణసుభగమైన యాలోచనామృతమువంటి రూపునిచ్చు బాధ్యత కవులకుఁ గలదు. హృదయోద్వేజకములును, బరుషములు నై, వాఁడియమ్ముల పోలిక సూటియై తాఁకు భావములను సహితము సున్నితముగా, సుతారముగా, వ్యంగ్యోపదేశాత్మకముగాఁ దామరతూఁటితో మీఁటినట్లు జెప్పుటయే కవితాకళ. అందులకే దానిని గావ్యకన్యక యనినారు పెద్దలు. దానిని భరింపఁగల్గువాఁడే కృతిభర్త. అంతయేతప్ప నక్షర జ్ఞానమాత్ర సంపన్నుఁడైన ప్రతిపాఠకుఁడును గృతిభర్త కాఁడు, కాలేఁడు. అట్టి కృతిభర్తల కొఱకే కవులు కవనింప నొప్పును. మఱి యింత విశిష్టమైన కవనకళ నభ్యసింప విముఖులగునెడలఁ గవులకున్ను, తదితర సామాజికశేషమునకున్ను భేదమేమి ? అందుచేత నీ కళకు గౌరవార్హమైన శిష్టవ్యాకరణశైలియు, విశిష్టపదప్రయోగములున్ను మిక్కిలి యావశ్యకములైన తొడవులు. ఇట్టి వ్యుత్పన్నతను బాధగానో, బంధనముగానో లెక్కించుటఁ జేసి కవుల మేధావైశాల్యమినుమడించునా ? వారి స్పందనలున్ను, మార్దవస్థాయియు నున్నతీభవించునా ? సాహితీసైరికులు సుంత వివేచింప నొప్పును. ఏలన, భావములు పదములను గలిగించినట్లే విపర్యాసక్రమమునఁ గొన్నిమారులు పదములు సహితము భావముల నుద్బుద్ధము సేయఁజాలును. ఇది యనుభవైకవేద్యము.

కనుక నీ రహస్యమును గుఱుతెఱిఁగి భావములను బ్రేమింపఁగల ప్రాజ్ఞులంతయే బిగితోఁ బదములను గూడఁ బ్రేమింపఁగలరు. వారు భావములను, భాషను వింగడింప నొల్లరు. ఏలన, నా లోఁతులేనివారికిది లేదు. ఈ లోఁతులేనివారికది లేదు. ఒక్కటే యర్థమిచ్చు పదముల మధ్య సహితమర్థచ్ఛాయల రీత్యా, గౌరవధ్వనిరీత్యా తేడలు కలవు. సుసంస్కృతుఁడైన కవికుమారుఁడు మనోహరమైన భావముల వ్యక్తీకరణ నిమిత్తమంతయే మనోహరత్వ ద్యోతకములైన పదములను మఱియు మార్గముల నప్రయత్నముగా వెదకికొనును. అందులకు దైనందిన లోకవ్యవహారశైలి కొన్నిమారు లుపయుక్తము కాదు. అంతమాత్రమునఁ గావ్యశైలిని గేవలము పదప్రదర్శనపటాటోపమని యూరక నిరసించుట తగదు. అక్కడక్కడ పటాటోప పరాయణులున్నమాట వాస్తవము. అట్టీండ్రు వ్యావహారిక రచయితల నడుమఁ గూడఁ గలరు, కాకపోయిన వారి పటాటోపము మఱియొక విషయములో ! అన్ని సంప్రదాయరచనలును బదాడంబరమున కుద్దేశించినవి కావు. సంప్రదాయరచనాకళ కొక స్వాభావికమగు రాజసము, వ్యావహారికవాదులెఱుఁగనిది, గలదు. ఆ శైలిలో నెవ్వఱు వ్రాయఁబూనినను, ఆ రాజసము తనయంత వచ్చి యావహించును. అందులకు సంప్రదాయకవులేమి చేయఁగలరు ?

కవిత జనసామాన్యమునకు సుబోధము గావలెనను వాదమునకు వెనుకఁ బ్రధానముగా మార్క్సిస్టు దృక్పథమున్నది. అర్థముకాని రచనలు సామాజిక పరివర్తన కుపయుక్తములు కాఁజాలవని మార్క్సిస్టుల యభిప్రాయము. కవిత్వమును వైయక్తిక రసానందము కొఱకుఁ గాక ప్రచారముల కొఱముట్టుగా వినియోగింపవలెనని యీ దృక్పథ మంతర్లీనముగా నుద్దేశించును. కవులతో సహా సమాజములోఁ బ్రతియొక్కఱి నార్థికజీవిగానో, రాజకీయజీవిగానో యీ దృక్పథము పరికింపఁగోరును. ఈ కోణమునుండియే యది సాహిత్యవిశ్లేషణలు కూడ జఱుపును. మనుజుల వ్యక్తిత్వమునందలి తదితర స్వతంత్రాంశముల నది యూఁచమట్టుగా నొప్పరికించును. ఇత్యాదికారణముల చేతను, మఱియుఁ బద్యకవుల మతాభిమానము చేతను యావత్తు సంప్రదాయకవిత్వమును జనవిరోధ సారస్వతముగా నది ముద్రవేయును. సంప్రదాయాభిమానమును నేఱమి (crime) గాఁ బరిగణించుట భావ్యము కాదు. అందఱమును బూర్వులవలెనె నోటి గుండా ఆహారముఁ దీసికొనుచున్నాము. వారివలెనె రాత్రిపూఁట నిదురించుచున్నాము. వారివలెనె బిడ్డలను గనుచున్నాము. వారివలెనె చనిపోవుచున్నాము. క్రొత్తగా వింతగా నేమియుఁ జేయుటలేదు. ఇవియెల్ల నేఱమి యగునేని సంప్రదాయరచనలు సేయుట కూడ నేఱమియే.

పక్షాంతరమునఁ, గవిత్వములో సుబోధతాలక్షణముండవలెనని యంగీకరించుచునే పైవాదమును బూర్వపక్షము సేయవచ్చును. కవిత్వము, నాఁడు గానిండు, నేఁడు గానిండు, ఆబాలగోపాలమునకును ఉద్దిష్టము కాదు. అట్టిచోఁ గేవలసంప్రదాయకవిత్వమే ప్రజలకు దూరమని వాక్రుచ్చుట సమంజసము కాదు. అర్థమగుటలో నవస్థాపరంపర కలదు. సామాన్య అక్షరాభిజ్ఞుని కంటెను బదియవ తరగతి జదివినవాని శబ్దపరిజ్ఞానమధికము. వానికంటె నొక విశ్వవిద్యాలయపట్టభద్రుని పరిజ్ఞానము మఱింత మెండు. కనుక సుబోధత యనునది రచనను బట్టి కాక చదువరులను బట్టి యుండును. చదువరుల వ్యుత్పన్నతాలోపములకుఁ గవులను నిందించుట యసమీచీనము. వ్రాఁదెనుఁగు చూచినవెంటనే యాకళింపు కావలెనను ఘోషించు వ్యావహారికవాదులు ప్రౌఢమైన యాంగ్లశైలిని మట్టుకిసుమంతైన యాక్షేపింపక తామును అదే పుంతఁ ద్రొక్కఁ గుతూహలించుచున్నారని గమనించునది.

(ఇంకా ఉంది)

అలంకారముల పునస్సమీక్ష యావశ్యకము

2011-12-10T19:12:00.001+05:30

వహారైక ప్రయోజనము గలిగిన లోకసామాన్యసంభాషణరీతివలె నీరసముగా ధ్వనింపక రసానందోద్దిష్టమగు శైలికి మెఱుగులు దిద్దుచు నందగింపఁజేయునవి యలంకారములు. ఇయ్యవి కేవలము కావ్యప్రపంచమూలకముగాఁ బొడమినవి కావు. భాష యనాదిగా నభివ్యక్తిసౌలభ్యము దెసఁ బయనించుచుఁ బ్రజానీకము నోట నానుచుఁ బోయిన దశాపరిణామక్రమములో నేర్పడి పాదుకొన్నవియే. పరిశీలింపఁగా, నొక భాషయందలి యలంకారములెల్ల మఱియొక భాషలో నుండునని నిర్ధారింప వలనుపడదు. కొన్నితెఱఁగుల పదవాక్యనిర్మాణము లాయా భాషలకే స్వత్వము. ఉదాహరణమునకు - "కర్పూరన్తీ దృశోర్మమ" అను వాక్యమున్నది. అనగా - "నా కండ్లకుఁ గప్పురమువలెఁ జల్లదనమును గలిగించు పడఁతి" అని యర్థము. కప్పురమువంటిదను నుపమానము మొత్తమును ’కర్పూరన్తీ’ అను నొక్కమాటతో వ్యక్తపఱుపఁజాలినదన్నమాట సంస్కృతవ్యాకరణ సామర్థ్యము. మన తెనుఁగున నిట్టి ప్రయోగమలవి కాదు. ఆ కోవలోనివే ’కాకతాళీయము’ మున్నగు శబ్దనిర్మాణములున్ను.

భరతుని నాట్యశాస్త్రములోఁ గేవలము నాలుఁగుగా నున్న యర్థాలంకారము లప్పయ్యదీక్షితుల నాటికి నూఁట యిఱవదినాలుగైనవి. స్థూలదృష్టితో - నలంకారమనంగా వర్ణనవిధానమనుకొన్నప్పుడు నూఁట యిఱువది వర్ణనవిధానములు యథార్థముగాఁ గలవా ? ఈ నూఁట యిఱువదినాలుఁగింటిలో నెన్ని మౌలికమైనవి ? మఱియెన్ని యితరాలంకారములకు ఛాయాప్రాయములైనవి ? యను విచికిత్సలు తలయెత్తును. మన పూర్వాలంకారశాస్త్రులు పేరుకొన్నవానిలో నెక్కువపాలు రూపకమునకును, ఉత్ప్రేక్షకును, శ్లేషకును ఛాయాప్రాయములే యని నుడువక తీఱదు. అంతియకాదు, వివిధాలంకారముల నిర్వచనములును, వాని యుదాహరణములును వెంట్రుకవాసి మాత్రమే పరస్పరము భేదించుచు నొక పెద్ద గందరగోళముగాఁ బరిణమించినవి. ఇందులకొక ప్రధాన హేతువేమనఁగా - నెవఱికి వారే యొక క్రొత్త యలంకారమును బ్రవేశపెట్ట నుత్సుకత గలవారై తత్పూర్వాలంకార సముదయమును సమగ్రముగాఁ బురశ్చరణము సేయమి. మఱియు నున్న మౌలికాలంకారముల పరిధినే నూత్నోదాహరణముల చేఱుపుతో నింకను గొంత విస్తరింపవలెనను ప్రేరణము కొఱవడుట.

అట్టులొకదాని కొకటి పోలియున్న కొన్ని యలంకారము లీ క్రింద సూచితములైనవి. పరికింపవలసినది.

౧. ఉపమా - స్మృతి
౨. ఉత్ప్రేక్ష - సందేహము
౩. రూపకము - ఉల్లేఖము
౪. అర్థాంతర న్యాసము - వికస్వరము
౫. విభావన - విషమము
౬. పరికరము - పరికరాంకురము
౭. శ్లేష - లలితము, రత్నావళి, వక్రోక్తి, నిరుక్తి
౮. భ్రాంతి - సామాన్యము
౯. సూక్ష్మము - పిహితము
౧౦. గూఢోక్తి - వివృతోక్తి
౧౧.అతిశయము - అత్యుక్తి
౧౨. ప్రతీపాలంకార ప్రభేదము - కావ్యార్థాపత్తి

ఇవి కాక, కావ్యరసాస్వాదనకళతో బొత్తుగా సంబంధము మాలి, పాషాణప్రాయమును, విరసమును అగు శుష్క తర్కశాస్త్ర పాండిత్యప్రకర్షతోఁ బూర్వవిద్వాంసులు కల్పించిన కృతకాలంకారము లనేకములు గలవు. ఉదాహరణమునకు - హేతువు, మిథ్యాధ్యవసితి, కావ్యలింగము, సమాధి, వికల్పము, సముచ్చయము, పర్యాయము, కారణమాల, వ్యాఘాతము, విశేషము, అధికము, అల్పము, విశేషోక్తి, విభావన, అసంభవము.

మొదలు అలంకారములవునో కాదో తేలిచి చెప్పుట దుర్ఘటమైనట్టివియుఁ గొన్ని కలవు. ఉదాహరణమునకు - భావికము, ప్రతిషేధము, మీలితము, పూర్వరూపము, తద్గుణము, ఉల్లాసము, విషాదనము, ప్రహర్షణము, వికస్వరము, ప్రత్యనీకము, పరివృత్తి, ఆక్షేపము ఇత్యాది. వీనియందెల్ల నెంతయో కొంత వక్రోక్తియు, నించుక చమత్కారమును గలుగలేదని కాదు. కాని యంతమాత్రమునఁ బ్రత్యేకాలంకారప్రతిపత్తి కర్హములని తోఁపదు. తఱచుగా నొకఁడో రెండో యుదాహరణములను గమనమునం దిడుకొని వానికి శాస్త్రనిరూఢిఁ గల్పించిన ట్లగపడుచున్నది. ఉదాహరణమునకు - సహోక్తి, అనుజ్ఞ.

చోద్యమేమనఁ - గథాస్వభావముఁ గల ఘట్టములను స్వభావోక్తిగాఁ జెప్పిన పట్టుల సైతమా కథనవిధానమొక ప్రత్యేకాలంకారముగా గుఱుతింపు నొందుట. చతురఘట్టములు కవికల్పనదక్షత కెత్తిన పతాకలగుట నిక్కమయ్యు నంతమాత్రమున నవనవోన్మేషమై ఘట్టఘట్టమునకు భేదించు చమత్కార వైవిధ్యమును లక్ష్యముగా గ్రహించి యలంకార లక్షణములను వ్యాకరించు పక్షమునఁ గోటుల కొలఁదిగా నలంకారాభాసలు సిద్ధము గావచ్చును. అయినను, ఇట్టి బెడఁదకొడంబడి ఛేకాపహ్నుతి, ప్రహర్షణము, సూక్ష్మము, పిహితము, యుక్తి లోనగు పేళ్ళతో నపూర్వాలంకారములను మన పూర్వులు నిర్వచించి యున్నారు. ఈ తప్పిదము సంస్కరణీయము.

"ఎందఱెట్లన్నను, అలంకారముల సంఖ్య పెఱుగుచునే వచ్చినది, పెఱుగుచున్నది. నూతనములను గూడ గుర్తించి యావిష్కరించుట యవసరము" అని చంద్రాలోక సమున్మేష పీఠికలో శ్రీ టి.భాస్కరరావుగారు (స్ఫూర్తిశ్రీ, గుంటూరు) చేసిన నిర్మాణాత్మక సూచనము నొజ్జబంతిగాఁ గొని యలంకారశాస్త్రమును బునర్నిర్మించుట పాడి. అనఁగా - సాంప్రదాయికముగా వచ్చుచున్న యలంకారశాస్త్రములలోని యవ్యాప్తి, యతివ్యాప్తిదోషములను బరిహరించు యత్నమీనాటి యపేక్ష. యుగపత్తుగా, సంస్కృతవ్యాకరణపు మూసలోనుండి యలంకారములను విమోచించుటయు లెస్స. అది యెట్లంటేని, జీవంతములగు తెలుఁగు నుడికారములలోనను, జాతీయములలోనను, సామెతలలోనను, అట్లే తెలుఁగు వ్యాకరణ నిర్మాణములలోనను దాఁగియున్న నిజమైన యలంకారముల కొఱకు గాలించి సూత్రీకరింపవలయును. దీనిని బూర్వాచార పరాయణత్వముగా నెవ్వఱును బరిగణింపకుందురు గాక. గుంటూరు శేషేంద్రశర్మగారిని బోలిన యాధునిక కవులు సహితము "నేఁటికిని గవిత్వ మలంకారప్రధానమే" యని యుద్ఘాటించుట గమనార్హము.

అలంకారశాస్త్రమునకు మనవారి వరివస్య యిటీవలికాలమునందు మిగుల క్షీణించినది. దీనికి రెండు కారణము లుండనోపును. ప్రాఁతశాస్త్రములను గతానుగతికముగాఁ బఠనపాఠనములు సేయుట, లేదా పూర్వసంప్రదాయమును బూర్ణముగాఁ ద్రోసిరాజనుట. ఆంధ్రదేశ మనాదిగా నలంకారశాస్త్రుల కాలవాలమై సాఁగుచున్నది. పెదకోమటి వేమారెడ్డి సాహిత్యచింతామణిని వెలయించినదిక్కడే. సర్వజ్ఞ సింగభూపాలుఁడు రసార్ణవ సుధాకరమును సంతరించిన దిక్కడే. విశ్వేశ్వరుఁడు చమత్కారచంద్రికను రచించిన దిక్కడే. విద్యానాథుని ప్రతాపరుద్రయశోభూషణమును, బండితరాయల రసగంగాధరమును లోకప్రసిద్ధములే. ఈ జాపితా యొక యుద్గ్రంథమే కాఁగలదు. ఏతావతా మన యలంకారశాస్త్ర సంప్రదాయమును సృజనశీలముతో నిలుపవలసిన యగత్యము గలదని వక్కాణించుటయే నా యుద్దేశము.

పై ప్రతిపాదనమున కనుగుణముగా నీ వ్యాసరచయిత గుఱుతించిన కొన్ని క్రొత్త యలంకారముల నీ క్రింద లక్ష్యసమేతముగాఁ బ్రదర్శించడమైనది. పరికింపుఁడు :

౧. నినదాలంకారము : ధన్యనుకరణశబ్దముల మూలమున వర్ణనమునకు రసవత్త్వమును గూర్చుట. దీని నొక శబ్దాలంకార ప్రభేదముగాఁ జెప్పుకొనవచ్చును.

మ|| అకళంకస్థితి శీధుపానరుచులై యా సాదు లుప్పొంగి "యో
యకరో, యమ్మకరో యమక్కరొ యదీ ఇట్టిట్టకో" యంచుఁ బా
యక తప్పెట్లును దళ్ళెతాళములు నింపై సొంపు ఱంపిల్లఁగా
జకజుంజుం జకజుంజు జుమ్ముమనుచున్ సాఁగున్ గడున్ వాద్యముల్.

(క్రీడాభిరామము పద్యము - ౧౪౭)

పై పద్యములోఁ గడపటి పాదమునఁ బ్రయోగించిన "జకజుంజుం జకజుంజు జు"మ్మను ధ్వన్యనుకరణమే నినదాలంకారము.

౨. క్రియాలంకారము : ఉపమానమున కన్వయింపఁదగు క్రియాధాతువు నుపమేయమున కన్వయించుట ద్వారమున నుపమానమును బరోఽక్షముగా సూచించుట. అనఁగా నుపమాన మిందులో వాచ్యముగాఁ బేరుకొనఁబడదని భావము. దీనికి లభ్యమగు నుదాహరణములలోఁ గొన్నింటిని రూపకాలంకారమునకును, మఱికొన్నింటిని లుప్తోపమకును బ్రభేదములుగా సహితము పరిగణించుట కవకాశము కలదు. లోకవ్యవహారము నుండి కొలఁది మచ్చుతునకలను గ్రహింపఁదగును.

(అ) వీరులు గర్జించినారు. (సింహముల వలె ; ఇక్కడ సింహము లనుక్తోపమానము)
(ఆ) దురదృష్టము కాటువేసినది. (పామువలె ; పాము అనుక్తోపమానము)
(ఇ) గుమాస్త లంచము మేసినాఁడు. (పశువు వలె ; పశువు అనుక్తోపమానము)
(ఈ) ఆయన యాంధ్రసాహిత్యము నేలినాఁడు. (రాజు వలె ; రాజు అనుక్తోపమానము)

౩. ప్రశ్నాలంకారము : కేవల ప్రశ్నములతోడనే వివక్షితార్థమును ధ్వనింపఁజేయుట.

శా|| కారే రాజులు ? రాజ్యముల్ గలుగవే ? గర్వోన్నతిం బొందరే ?
వారేరీ ? సిరి మూటఁ గట్టుకొని పోవన్‌జాలిరే ? భూమిపై
పేరైనన్ గలదే ? శిబిప్రముఖులున్ బ్రీతిన్ యశస్కాములై
యీరే ? కోర్కుల వారలున్ మఱచిరే ? యిక్కాలమున్ భార్గవా !

(ఆంధ్రమహాభాగవతము - అష్టమస్కంధము)

౪. సమస్తోక్తి (సమవాక్యాలంకారము) : ఒక్కవిధముగా నున్న వాక్యములతో నభివ్యక్తిసౌందర్యమును సాధించుట. ఇందులకు మన తెలుఁగు ప్రబంధములన్నింటఁ గోకొల్లలుగా లక్ష్యములు సిక్కును.

తే.గీ|| కొన్నిదేశంబు లెండచేఁ గొవరువోయెఁ
గొన్నిదేశంబులివముచేఁ గొంకువోయెఁ
గొన్నిదేశంబులిరులచే గ్రుడ్డివడియెఁ
గొన్నిదేశంబు లివచేతఁ గుందువడియె. (కాశీఖండము 1 - ౧౩౭)

సీ|| అవలఁ బోయిన వెన్క నాడుటెన్నడు లేదు, మొగము ముందఱ నంట మొదలె లేదు
మనవిఁ జెప్పినఁ జేయకునికి యెన్నడు లేదు, కొదవగా నడుపుట మొదలె లేదు.....

(విజయవిలాసము 1-౨౧)

సీ|| తీర్థాల వెంబడి తిరుగుట గొన్నాళ్ళు, జన్నంపు దీక్షలఁ గొన్నినాళ్ళు
తుదలేని యొక్కపొద్దులచేతఁ గొన్నాళ్ళు, ఘోరతపంబులఁ గొన్నినాళ్ళు....

(శశాంకవిజయము 2- ౧౩౬)

ఉత్సాహవంతులిట్లే క్రొత్తక్రొత్త దేశి యలంకారములను వెలికిఁ దీసెదరు గావుతమని యాశంసించుచు విరమించుచున్నాఁడను.

(రచనాకాలం : 1990)

నేఱిమిలెప్పము (The Goal of Education)

2011-12-05T10:24:00.026+05:30

ద్య (లేక నేఱిమి) యనగాఁ దెలియబడునది. తెలియుటకు ననుకొనుటకును మిక్కిలి వ్యత్యాసము గలదు. తెలియుటలోఁ బొఱపాటులకును, భ్రమలకును దావులేదు. అనుకొనుటలో విషయసత్యాసత్యముల పట్టింపు గలుగదు. తెలియుట ముడిపదార్థము కాఁగా ననుకొనుట (లేదా తలంపు) దానినుండి తయారైన వస్తువు. ఒక ముడిపదార్థము నుండి మన యిచ్చవచ్చినన్ని వస్తువులను దయారింపవచ్చును. అట్టులే లభించిన యెఱుకయందుండి పలువుఱు పలుతెఱంగులుగాఁ దలఁపులను, అభిప్రాయములను ఏర్పఱించుకొనవచ్చును. కాఁబట్టి విద్య యనునది తెలియుట మీఁదను, దెలిసికొనఁగల శక్తి మీఁదను ఆధారపడియుండఁదగును. అభిప్రాయములకుఁ గారణమైన సత్యమును దక్కువగాఁ బ్రకాశింపఁజేసి, యభిప్రాయముల నెక్కుడుగాఁ బ్రకాశింపించు విద్య కేవలమవిద్య. ఇది యెటువంటిదనఁగా - ముఖనిదానమున మానిసిని గుఱుతుపట్టక యవ్వాని పుట్టుమచ్చలను మట్టుకు మనస్సులోఁ బెట్టుకొని యెఱుంగఁగోరుట వంటిది.

దృశ్యమాన జగత్తులోఁ గొందఱు విద్యావంతులును, గొంద ఱవిద్యావంతులును, మఱికొంద ఱర్థవిద్యావంతులును, ఇంకఁగొంద ఱతివిద్యావంతులునై యుండ హేతువేమి ? ఇది రెండు సంగతుల నాశ్రయించుకొని యున్నది. ఎల్లవారలకున్ను నేఱుపు విద్య యొక్కటియే యైనను నేఱుపు క్రమమునందును, దేశకాలాదులందును గల తేడ మొదటిది. జ్ఞానసాధనములైన బోధకుఁడు, భాష మొదలగు పరికరసంపత్తి కడపటిది.

మానవుఁడు గఱచు విద్య యాతని నడవడికి మెఱుగుఁదేరవలయునని కొందఱు పెద్దల అభిప్రాయము. నిజమేమనఁగా నడవడియే ముందస్తువిషయము. విద్యయే కడపటి విషయము ఏలన, నడవడి తన స్వంతము. విద్య సంఘమునకు స్వంతము. తన విద్య వలన సంఘము బాగుపడును. తన నడవడి వలనఁ దాను బాగుపడవచ్చును. నడవడి ప్రత్యక్షము. విద్య పరోఽక్షము. వినయము నిజమైన విద్యకు విత్తనము. నిజమైన విద్య యనఁగా - నభిప్రాయముల యొక్కయు, నాకాంక్షల యొక్కయు వాసనాలేశము సోఁకని శుద్ధసత్యస్వరూపపు సన్నిధానము. "ఒకానొకటి యిట్లుండిన బాగు, అట్లుండిన బాగు" అని యాశంసించువారు విషయముల కలరూపును జీర్ణించుకొనఁజాలక తమ యవిద్యకే పట్టి వ్రేలుచుందురు. విషయములిట్లుండవలెనని శాసింపక కలదానికిఁ దలయొగ్గి పరిశీలించినచో జ్ఞానసిద్ధి యగును. ఇది లోకపుఁ జెట్టలతో రాజీపడుట కాదని గమనింతురు గాక. విషయమెఱుంగఁగోరెదమేని దానిపై తిరుగుఁబాటు జఱుపఁగూడదని తాత్పర్యము. ఆశలును, ఆకాంక్షలును, ఆదర్శములును బెచ్చుమీఱిన సమాజములు వానినే విద్యగా బ్రమసి, వానిని వ్యతిరేకించువారిని సంఘద్రోహులుగాఁ బరిగణించుచు, నిక్కువమైన విద్యకెడమై కల్లోలముల కగ్గమగును.

ఏతాదృశమగు విద్య వార్తాపత్రికల సారాంశము వంటిది కాదు. చావుమేళము వలె, లేక పెండిలిమేళము వలె సత్యమగు విద్య యెల్లఱకును జాటింపఁదగినది కాదు. లాభాపేక్షకులకు లాభకర విద్యలే చాలును. అన్ని శాస్త్రము లన్ని శాస్త్రముల తోడను లెస్సగా సంవదించుటే సత్యవిద్య. అది యొకానొక అవిభక్త కుటుంబము.

విద్య వ్యక్తిత్వమునకు దోహదకారి కావలెననునది యొక సాంప్రదాయిక విశ్వాసము. అప్పుడు వ్యక్తిత్వమనఁగా నేమి ? యను సందేహము వొడమును. నిక్కముగా లోకములో నెవఱి వ్యక్తిత్వము వారికున్నదా ? ఒకఱిలో నెందఱు దాఁగియున్నారో ? అది యెన్ని వ్యక్తిత్వముల సన్నిపాతమో ? ఎన్ని యనుభవములకును, దశావిశేషములకును ఫలరూపమో ? ఎవ్వఱెఱుంగఁగలరు ? విద్య వ్యక్తిత్వము నదుపులోఁ బెట్టవలెనా ? అది కొన్ని యాశయములను నిర్వచించుకొని తదనురూపముగాఁ గొన్నివందలమంది నొక్కమూసలో బొమ్మలుగా మలవవలెనా ? కాదు. అది వ్యక్తిత్వమును సృజింపఁజాలదు. కావున నప్పటప్పటికిఁ గల వ్యక్తిత్వమును సరియైన పునాదులపై నిలుపవలెను. కాని యింతకుముందే యనుకొన్నట్లు, నడవడి విద్యపై నాధారపడదు. అది యెల్లప్పుడును సామాజికమే. మానవుఁ డాచరించు ప్రతి పనికిని వెనుక నొక విశ్వాసమో, యభిప్రాయమో, యవసరమో, యానందమో తప్పక యుండును. ఆ విశ్వాసములు హేతుబద్ధములగునట్లు, నా యవసరములు నైసర్గికములగునట్లు, నా యానందములు సరళములగునట్లుఁ జూచుటయే వ్యక్తిత్వపుం బునాదిఁ గట్టుట.

ఇందులకొక దృష్టాంతము. చేతఁగాకపోవుట యనఁగాఁ దెలియకపోవుట. చేతఁగానివాఁ డొకటి-రెండు సందర్భములయందు భంగపడి యాత్మప్రత్యయమును గోలుపోయి, భవిష్యమును గూర్చి దిగులు బెట్టుకొని మఱింత చేతఁగానివాఁడై నశించును. ఆ దైన్యమీ క్రింది యంతర్బోధ వలనఁ దొలఁగును.

౧. మానవుఁ డెల్లవేళల నొక్కతీరై యుండనక్కఱలేదు.
౨. తన స్వానుభవమునకు రాని యర్థములను బరుల యనుభవముల నుండియైనను గ్రహించుట పాడి.
౩. ఎల్లవారికి నెల్లవిద్యలును గరతలామలకములు గానక్కఱలేదు.
౪. పరిసరములే గురువులు.

ఏది నేర్వఁదగునో బోధించుట విఫలవ్యూహము. ఎట్లు నేర్వఁదగునో బోధించుట సార్థకవ్యూహము. ఏది నేర్వఁదగునో బోధింపరాదన్నప్పు డొక చిక్కు తలెత్తును. ఒకానొకఁడు దూరదృష్టి కొఱవడి లోకయాత్రోపకారకము కాని విద్య నేఱిచినప్పుడు వానినిఁ బ్రబోధించి లోకోపయోగిగాఁ దీఱిచిదిద్దనక్కఱలేదా ? అట్టిచో, "లోకోపయోజకమైన విద్య ఇది" యని నిర్దేశింపనక్కఱలేదా ? నిజమే, లోకమునందుఁ బెక్కండ్రు చేతఁగానివారో, హీనులో యయి చెడిపోవుటలేదు. చెప్పెడువారు లేకయో, ఒకవేళఁ జెప్పినను వినిపించుకొనకయో చెడిపోవుచున్నారు. అట్టివారికి జీవనమార్గమును జూపుట గొప్పయుపకారము. కాని ఎల్లవారలొక్క జీవనమార్గమునే పట్టినప్పుడు విద్యార్థిని సైతమటే తోలుట లోకాపకారము. మఱియు నేర్చుకొను పద్ధతిని మాత్రమే నేఱుపవలె ననుటయందలి యథార్థాభిప్రాయమేమనఁగా - విషయమును నేఱుపఁగూడదని కాదు. సాధారణముగా లోకములోఁ బెద్దల ముఖమున విషయములెఱింగిన పెక్కండ్రు గురుభక్తి పేరిటఁ దద్విషయములతోఁ బాటు, ఆ పెద్దల దురభిప్రాయములను సదభిప్రాయములను గూడ కలఁగలిపి పానకము వలె భక్తితో స్వీకరించుట కానంబడుచున్నది. సాహిత్యాదివిద్యలయం దిది స్ఫుటముగా గోచరించుచున్నది.

విద్యను దనయంతఁ దానెఱుంగుట యననేమి ? న్యూటన్, ఆయిలర్ ఇత్యాది మేధావు లావిష్కరించి సిద్ధపఱచిన ప్రాకృతిక న్యాయములను జదువకయే "వానినెల్ల నవీనముగాఁ గనుఁగొనెద" నని బయలుదేఱుటయా ? అది దుర్ఘటమగుటెఱుంగుదుము. అందువలననే "తమ యనుభవములోనికి రాఁజాలని విషయములను బరుల యనుభవముల నుండి స్వీకరించుట కూడ విద్యయే" యని వక్కాణించుచున్నాము. తానిన్ని కోటులయేండ్ల మానవజాతికి ఫలితమైనప్పుడు తన జ్ఞానము సహిత మా మానవజాతి శ్రమించి పొందిన యనుభవముల సంపుటమగుటలోఁ దప్పులేదు. అందువలనఁ దన నైజతకు భంగము వాటిల్లదు. మానవుని నైజత యననేమి ? నేర్వఁగల సత్తయే నైజత. ఇది ధారణాపాటవము నాశ్రయించినట్టిది. అదియే సకల మానవత్వమునకున్ను జీవగఱ్ఱ. అట్టి ధారణాపాటవమునకు హృదయమార్దవమే మూలమగుచున్నది. అద్దానిఁ గాఁచుటయే విద్యకుఁ బరమార్థము.

విద్య తొంటినుండియు వినయమును బోధింపనక్కఱలేదు. ఆబాల్య బలవద్వినయాధానము వలన జనులు భీరువులై, యసమర్థులై, యాత్మప్రత్యయదూరులై తమ జ్ఞానఫలంబులను దామే భుజింపనేఱక యజ్ఞానులకు వెఱచుచు నలమటించెదరు. వారిలోఁ గతిపయులు పరుల కప్రశస్తములైన సేవలు పచరించి పైకివచ్చి యటుపిమ్మటఁ దామును దమ పూర్వయజమానుల పోలికఁ దమ క్రిందివారి నుండి పాదసంవాహనములాశించుచు, నవి లభింపనప్పుడు మత్సరగ్రస్తులై పలుతెఱంగుల నపకారచేష్టలకుఁ గడంగుదురు. సారభూతముగా - నాబాల్యవినయవృత్తి నోరెత్తఁగల సామర్థ్యమునకు గొడ్డలిపెట్టు. అయ్యది సృజనశీలమును మొగ్గలోననే త్రుంచివేయును. అటుపై ధర్మరక్షణమునకుఁ దోరంబైన యాటంకముగాఁ బరిణమించును. ఈ ప్రకరణమునం దాంగ్లేయ గణితశాస్త్రవిశారదుఁడును, దాత్త్విక శిరోమణియునైన బెర్ట్రాండు రస్సెలు మహాశయుఁడు సెలవిచ్చిన దిచ్చట నుటంకించుట పాడి.

"Some fool, long ago, - probably a Roman - said that to know how to command, a man must first learn to obey. This is the opposite of the truth. The man who has learnt to obey will either have lost all personal initiative or will have become so filled with rage against the authorities that his initiative will have become destructive and cruel." (MORTALS AND OTHERS)

"భవిష్యమునకు మనుజుని సన్నద్ధపఱుపఁజాలినదే యథార్థ విద్య" అని యొకఱు వలికిరి. భవిష్యమనఁగాఁ దెలియనిది. ఇంతదనుక జఱుగనిది. తెలిసినదాని బాసటఁగొని తెలియనిదాని నెదురుకొనఁగలవాఁడే విద్యావంతుఁడని దీని భావము. జఱిగినవాని యెఱుకఁగొని జఱుగనిదాని నుత్ప్రేక్షించుట. మఱి విద్య యే విధముగా భవిష్యమునకై మనుజుని సన్నద్ధపఱుపఁగలదు ? అనుభవముల నుండి పాఠముల నేర్చుట యననేమి ? ఇందునిమిత్త మూహాపోహదక్షమగు సృజనశక్తి వలయును. ఆ ప్రతిభను సంరంక్షించుటయే విద్యకు లెప్పమగుత. నిత్యజాగరూకత వలనఁ బరిసరముల స్పృహ కలుగును. అందుమూలమున వర్తమానస్పృహయుఁ గలుగును. తదుపలబ్ధిం జేసి వాస్తవమనీష యుద్బుద్ధమగును. అప్పుడే మానవుఁ డనూహ్య, అప్రతర్కిత సంప్రాప్తముల యెడఁ బ్రతిచర్యకుఁ గడంగును.

ప్రపంచమునందుఁ గష్టములని పెక్కండ్రు వేరుకొనునవెల్ల వితర్కింపఁగాఁ గ్రొత్త యనుభవములే కాని నిజముగాఁ గష్టములు గావు. మిక్కిలి యపరూపప్రకరణములందే గాని కేవల కష్టములు లేవు. ద్వంద్వమయమైన యీ ప్రపంచమునందు మంచిసెబ్బఱలు కలిసియే యున్నవి. అన్యోన్య ప్రతిభట గుణసమేతములైనవి యెల్ల నిఱుగుపొఱుగులై యుండినట్లు తెలియవచ్చును. ఈ వైరుద్ధ్యములను సమీచీనముగా సమన్వయించుకొని జీవితమును గడుపుకొనుటయే యుత్తమ విద్యావంతుని యాదర్శము గావలెను.

(చదువుకునే రోజుల్లో -20 సంవత్సరాల క్రితం వ్రాసిన అముద్రితవ్యాసం మళ్ళీ ఇప్పుడు ఇక్కడ.... అప్పటికీ ఇప్పటికీ ఈ విషయాల మీద నా అభిప్రాయాలేమీ మారలేదు.)

పిల్లల ముందు రెండో కాంచరి (parent) మీద బుఱద జల్లడం

2011-11-24T08:24:00.000+05:30

త శతాబ్దంలో ఏర్పడ్డ చట్టబద్ధ విడాకుల సదుపాయం మన సమాజంలో గొప్ప కౌటుంబిక అరాచకాన్ని సృష్టించింది. లేదా ఉన్న అరాచకానికి తోడు మఱికాస్త ఆజ్యం పోసింది. ఈ గొడవలు ఇతోఽధికంగా నా దృష్టికొస్తున్నకొద్దీ, మన హిందూ మతాచార్యులు ధర్మశాస్త్రాల్లో విడాకులకెందుకు స్థానం లేకుండా చేశారో కొంచెం కొంచెంగా అవగతమౌతూ వస్తోంది. కానీ ఒక మతలబుంది. ధర్మశాస్త్రాల్లో సైద్ధాంతికంగా స్థానం లేకపోయినా మన పూర్వసమాజంలో ఆచరణాత్మకంగా విడాకులనేవి లేకపోలేదు. ఎందుకంటే కౌటిల్యుడు తన అర్థశాస్త్రంలో విడాకుల్ని పేర్కొన్నాడు. అందుకే ఈ "విడి ఆకులు" అనే తెలుగుపదమూ, దాని సంస్కృత సమానార్థకంగా "పరిత్యాగ పత్త్రిక" అనే మఱో పదమూ వ్యవహారంలోకి వచ్చాయి. "విడి ఆకులు" అనే ఈ పదానికి వేఱువేఱు ఆకుల్లో భోజనం చేయడం మొదలుపెట్టడమనీ, విడిపోతున్నట్లు తాటాకుల మీద వ్రాసుకోవడమనీ రెండురకాలుగా వ్యుత్పత్తి (etymology) చెబుతున్నారు పెద్దలు.

విడిపోయేనాటికి ఏడేళ్ళలోపలి పిల్లాజెల్లా ఉన్న దంపతులు తమ పిల్లలకి తమ మాజీ భాగస్వామి(ని)ని దూరం చేయడమే కాక పిల్లల దగ్గఱ వారి గుఱించి తప్పుగా మాట్లాడడం జఱుగుతోంది. అంతేకాక పిల్లల దఱిదాపులక్కూడా కన్నతండ్రులు రాకుండా దూరంగా తఱిమితఱిమి కొట్టడం జఱుగుతోంది. కొన్నిచోట్ల పిల్లల్ని చూడ్డానికొచ్చిన తండ్రుల మీద కిడ్నాప్ కేసులు పెట్టి బెదిఱిస్తున్నారు. మన దేశంలో న్యాయస్థానాలు అలాంటి పిల్లల పెంపకాన్నీ, అదుపాజ్ఞల్నీ (care and custody) సాధారణంగా తల్లులకే అప్పగిస్తాయి. కనుక ఈ సమస్య హెచ్చుగా తల్లుల మూలాన ఉత్పన్నమవుతోంది. స్త్రీలు అతిగా ప్రేమిస్తారు. అతిగా ద్వేషిస్తారు. వారిలో భావోద్వేగపరమైన సమతూకమూ, తటస్థతా సాపేక్షంగా అరుదు. తమకి నచ్చని వ్యక్తి తమ పిల్లలకి తండ్రి అయినప్పుడు ఆ సంబంధం తమ భార్యాభర్తల్లాంటిది కాదనీ, పితా-సంతాన సంబంధమనీ, అందుచేత అది ఎక్కువ పవిత్రమైనదనీ, కనుక అందులో జోక్యం చేసుకునే నైతిక హక్కు తమకి లేదనీ వారు గుర్తించడం లేదు. తమని చిన్నతనంలోనే అలా ఎవఱైనా తండ్రిప్రేమకి దూరం చేసుంటే తాము ఇంతవారు అయ్యేవారా ? తల్లికి బిడ్డల్ని దూరం చేయడం ఎంత పాపమో, తండ్రినీ పిల్లల్నీ వేఱుచేయడం కూడా అంతే పాపం. హక్కుల గుఱించి నేను వ్రాయడం లేదు. ఈ సమస్యల్ని పరిష్కరించడానికి కావాల్సింది హక్కుల స్పృహ కాదు. మానవసంబంధాల స్పృహ. మానవ మనో సున్నితత్వాల గుఱించిన అవగాహన.

తమ కొత్త భర్తల్ని "నాన్నా" అని పిలవాలంటూ పిల్లల్ని విడాకరి స్త్రీలు ఒత్తిడి చేస్తూండడం, ఆ విషయమై ఇళ్ళల్లో అనునిత్యం హోరాహోరీ యుద్ధాలైపోతూండడం కూడా ఒక సమకాలీన దృగ్విషయం. నిజానికి కన్నతండ్రి కంటే వేఱైన ఇతరుల్ని "నాన్నా" అని పిలవడం మానవసమాజంలో ఎప్పుడూ వాడుకలో లేదు. ఎందుకో గానీ "అమ్మా" అనే పిలుపుకి ఇది వర్తించదు. ఒక భార్య పోతే ఇంకో భార్య వస్తుంది. ఒక భర్త పోతే ఇంకో భర్త వస్తాడు. కానీ ఒక తల్లి పోతే ఇంకో తల్లి రాదు. ఒక తండ్రి పోతే ఇంకో తండ్రి రాడు. వారి బాధ్యతల్ని తీసుకున్నవారు, ఎంత నిజాయితీగా తీసుకున్నా సరే, అసలువాళ్ళ మసకబింబాలే తప్ప అసలుమనుషులెన్నటికీ కారు. కాలేరు. వారు ఒక పాత్రని స్క్రిప్టు ప్రకారం పోషిస్తున్నవారే తప్ప అందులో ఆత్మికంగా జీవిస్తున్నవారు కారు. బయటి మనుషుల్ని "అమ్మా, నాన్నా" అని పిలవడం సౌలభ్యార్థమే గానీ వారు అమ్మానాన్నలెన్నటికీ కారు. తల్లి, తండ్రి అనే పదాలు ప్రత్యామ్నాయం లేనివి. అవి సాటిలేనివి. ఆ పిలుపులు అత్యంత బరువైనవి. గంభీరమైనవి. అవి పరమపవిత్రమైనవి. అందుచేత తమ మనసు మారిపోయింది గనుక తాము ఒక మనిషిని తమ మనసులోంచి చీమిడిలా తుడిచిపెట్టేశారు గనుకా, అలా చేయడం తమకి మంచినీళ్ళప్రాయం గనుకా పిల్లలు కూడా అలాగే చేయాలని ఒత్తిడి చేయడం ఒక రకంగా మానసిక చిత్రహింస, శైశవ వేధింపు (Child abuse). పిల్లలు అలా చేయలేరు. మానవ సంబంధాల్ని తీఱిక చేయడం, వాటికి ద్రోహం చేయడం పెద్దలకి చేతనైనట్లుగా చిన్నపిల్లలకి చేతకాదు. వాళ్ళు జంతువుల్ని కూడా మనుషుల్లా మన్నించే మనసున్నవాళ్ళు. తండ్రిని గడ్డిపఱకలా తీసిపారేయడం వాళ్ళకి ఎలా కుదురుతుంది ? అసలది సమర్థనీయమేనా ? అని !

పిల్లల జీవితంలో తల్లి తొలిస్త్రీ. ఆమె ప్రవర్తనని బట్టి ప్రపంచంలోని స్త్రీలందఱి పట్లా ఒక వైఖరిని అభివృద్ధి చేసుకుంటారు పిల్లలు. అలాగే వారి జీవితంలో తొలి పురుషుడు తండ్రి. అతన్ని బట్టి యావత్ పురుషప్రపంచం మీదా ఒక అంచనాకొస్తారు పిల్లలు. అలా తల్లిదండ్రుల్ని బట్టి పిల్లలు తమ నమూనాపాత్రల (role models) నీ, ఆదర్శాల్నీ, ప్రతిస్పందనల్నీ నిర్మించుకుంటారు. అందుచేత అవి చాలా బాధ్యతాయుతస్థానాలు. అలాంటి స్థానంలో ఉంటూ ఆ స్థానాన్ని రెండో కాంచరి (the other parent) మీద విషం కక్కి పిల్లల మనసుల్ని కలుషితం చేయడానికి దుర్వినియోగం చేయడమంటే - ఒక ఆడపిల్లని మగజాతికి దూరం చేయడం. ఒక మగపిల్లవాణ్ణి స్త్రీజాతికి వ్యతిరేకంగా తిప్పడం. ఇది వాళ్ళ జీవితాల్ని మొగ్గలోనే త్రుంచిపారేయడం. వాళ్ళని భావోద్వేగ వికలాంగులు (emotinally handicapped) గా మార్చడం. తాము ఆస్వాదించిన మానవసంబంధాల రుచీ, పరిమళమూ వారికందకుండా చేయడం. వాళ్ళని తప్పుడు సామాజిక ప్రవర్తన అనే ఒక విషవలయంలోకి తోయడం. దీని మూలాన ఆ పిల్లలు తమ భావి వయోజన జీవితం (adult life) లో అనేక సందర్భాలకి పనికిరానివాళ్ళుగా, విఫలులు (failures) గా మారతారు. మఱోపక్క - ఆ తండ్రి ఆ విడాకుల అనంతరం కాలక్రమంలో గొప్ప ధనికుడైతే, అతనివల్ల ఆ పిల్లలకి సాధారణ పరిస్థితుల్లో ఒనగూడాల్సిన ప్రయోజనాలేవీ ఒనగూడకుండా పోతాయి. వారు చిల్లఱమల్లర భరణాలకి (maintenance) మాత్రమే నోచుకుంటారు. 18 ఏళ్ళ వయసు దాటితే అది కూడా ఉండదు.

తండ్రుల ప్రేమపూరిత హృదయాన్ని, వారి ఆత్మల ఆక్రోశాన్ని కూడా స్త్రీజాతి అర్థం చేసుకోవాలి. పైకి వ్యక్తీకరించనంత మాత్రాన మగవారి భావోద్వేగాల్ని తక్కువ అంచనా వేయరాదు. పితృత్వభావనకి జఱుగుతున్న ఈ అపచారం కొద్దిమంది స్త్రీల మూలంగా జఱుగుతున్నదే అయినప్పటికీ, ఎవఱూ అభ్యంతరం చెప్పని చట్టాలూ, ఫెమినిజమ్ రూపంలో ఇందుకు అందఱి ఆమోదమూ ఉన్నట్లే లెక్క. తద్ద్వారా ఇది అందఱమూ పాల్గొంటున్న ఒక సామూహిక పాపంగా పరిణమిస్తోంది. సామూహిక పాపాలకి సామూహిక శిక్షలుంటాయి. అందువల్ల మానవజాతికి సమీప భవిష్యత్తులో పితృరక్షణ సంపూర్ణంగా ఉపసంహరించబడే ప్రమాదం పొంచి ఉంది.

సౌష్ఠవవాదం (perfectionism) "అతి" అయితే ?

2011-11-21T08:50:00.000+05:30

న్నితత్వాన్ని సద్వినియోగం చేయాలనీ, మన సున్నితత్వాల ప్రేరణతో ఇతరుల సున్నితత్వాల్ని దెబ్బదీయకూడదనీ ఇదివఱకొకసారి ఈ బ్లాగులో వ్రాశాను. ఈ విషయమై నా గొంతుతో ఒక శ్రవ్యకాన్ని కూడా జాలంలోకి ఎక్కింపు చేసి ఉన్నాను. సున్నితత్వం లాంటిదే సౌష్ఠవవాదం (perfectionism) కూడా ! మితిమీఱితే, సందర్భనిరపేక్షంగానూ విశృంఖలంగానూ ప్రయోగిస్తే ఎంతటి సుగుణమైనా దుర్గుణంగా మారిపోతుందనడానికి ఈ రెండూ మంచి ఉదాహరణలు కావచ్చు. అంతే కాదు, కొన్నికొన్ని లక్షణాలు వ్యక్తిగతాలకి పరిమితమైతే ఒక రకంగానూ, సమాజమంతా విస్తరిస్తే మఱో రకంగానూ ప్రభావాన్ని చూపిస్తాయి. మొన్న మా పొఱుగింటి పశ్చిమ గోదావరాయనతో పిచ్చాపాటీ మాట్లాడుతూండగా ఆయన అన్నాడు : "మనుషులున్నది ప్రేమించడానికి. వస్తువులున్నది వాడుకోవడానికి. కానీ ఆధునిక ప్రపంచంలో మనం వస్తువుల్ని ప్రేమిస్తున్నాం. మనుషుల్ని వాడుకుంటున్నాం. ఎంత ప్రకృతివిరుద్ధమో చూశారా ?" అని ! నిజమేననిపించింది. ఇది మన కాలపు పదార్థవాదం (materialism) ఫలితం కావచ్చునని చాలామంది అనుకుంటారు. పూర్తిగా కాదని నేనంటాను. ఎందుకంటే మన ఇష్టానిష్టాలన్నీ వస్తువులూ, లేదా మనుషులు ఖచ్చితంగా సౌష్ఠవం (perfect) గా ఉండాలనే దృఢమైన అభిప్రాయాల ప్రాతిపదిక మీద ఏర్పఱచుకున్నటువంటివి. ఆ స్థాయి సౌష్ఠవం వాటిల్లో కనిపించకపోతే మనం వాటిని ఇష్టపడ్డమే మానేస్తున్నాం.

మనలో మనకి తెలీకుండానే లోతుగా లోలోతుగా జీర్ణించిపోయిన ఈ సౌష్ఠవవాదం ప్రకారం - చదువన్నాక అది మేధనీ, శరీరాన్నీ, జీవితాన్నీ కూడా సమానంగా పోషించాలి. లేకపోతే అది చదువే కాదు. ప్రభుత్వమన్నాక అది మన యావత్తు జీవితాలకీ బాధ్యత తీసుకోవాలి. కొడుకన్నాక వాడు మన మాట వినాలి, తనకే కాక మనకీ, ఇంకా మన వంశానికీ ఉపయోగపడాలి. మన అభిరుచుల్నీ, మనం జీవితాంతం కూర్చొని పోగేసిన చెత్తనంతటినీ వాడు కాపాడాలి. భార్యన్నాక ఆమె భర్తకి సేవా చేయాలి. ఇంటిపనులూ చేయాలి. పిల్లల్ని కనివ్వాలి. వాళ్ళ పెంపకం కోసం అహోరాత్రాలూ తన అస్థీ చర్మమూ నిశ్శేషంగా ధారపోసితీఱాలి. పుట్టింటిని శాశ్వతంగా మర్చిపోయి అత్తింటికే అంకితం కావాలి. భర్తన్నాక అతను బాగా డబ్బు సంపాదించాలి. సంపాదించి తన చేతుల్లో పోయాలి. భార్యని యమా "సుఖ"పెట్టాలి. ఆమెని ఎల్లప్పుడూ బాగా ఎంటర్‌టెయిన్ చేస్తూండాలి. గుఱితప్పని సంతానోత్పాదక శక్తి ఉండాలి. కుటుంబాన్ని భౌతికంగా రక్షించాలి. మొగుడంటే ప్రతి ఇతర ఇల్లాలూ చూసి అసూయపడేంత లెస్సగా ఉండాలి. మనమిలా పైకి వ్యక్తీకరించకపోయినా ప్రతీదాని గుఱించి మన మనో పొఱల్లో ఈ ఆశంసలు (expectations) సుస్థిరంగా పాతుకుపోయాయి. ఇల్లంటే ఇలా, భోజనం అంటే అలా, మంచం అంటే ఇంకోలా, విద్యాలయం అంటే మఱోలా ! ఈ ఆశంసలకి కాస్త వ్యతిరేకంగా, లేదా తేడాగా ఏదైనా జఱిగితే మనుషులు అనవసరంగా క్రుంగుబాటు (depression) కి లోనవుతున్నారు. లేదా ఆగ్రహోదగ్రులవుతున్నారు.

లోకం అంత సౌష్ఠవంగా సృష్ఠించబడలేదు. జీవితం అంత సౌష్ఠవం గలది కాదు. మన శరీరాలే అంత సౌష్ఠవం గలవి కావు. అథవా ఎక్కడైనా ఇలాంటి సౌష్ఠవం అనుభవంలోకి వచ్చినా అది తాత్కాలికమే తప్ప మనం ఆ అనుభవాన్ని చంకన పెట్టుకొని మోసుకెళ్ళలేం. కనుక ఈ ఆశంసలూ, సౌష్ఠవాలూ అన్నీ ఆదర్శాలే తప్ప వాస్తవం కావు. మనం ఆలోచన లేకుండా సదా వీటి వెంటపడడం ఎండమావుల్లో నీళ్ళు తాగబోవడం లాంటిదే. సౌష్ఠవవాదం కొన్ని ప్రమాణాల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆ ప్రమాణాలు ఎల్లవేళలా మారిపోతూనే ఉంటాయి. కాబట్టి ఈనాటి సౌష్ఠవం ఱేపటికి అసౌష్ఠవమే కావచ్చు.

"ఇది తప్పు - ఇది ఒప్పు" అనే పరిభావనలే సౌష్ఠవవాదానికి మూలం. ఈ తప్పొప్పుల్ని ఎవఱు నిర్ణయిస్తారు ? మతవిషయాల్లో మతగ్రంథాలూ, లోకవ్యవహారంలో సంఘసంప్రదాయాలూ, లౌకిక శాస్త్రాలూ, ప్రభుత్వచట్టాలూ, పెద్దల అనుభవాలూ ! ఇవి కాక, వీటన్నింటినీ తలదన్ని అన్ని తప్పొప్పులకీ మూలకందమైనవి రెండున్నాయి ప్రపంచంలో ! అవి వ్యక్తిగత ఇష్టానిష్టాలు. నిజానికి ధర్మం, నీతీ, న్యాయం పేరుతో చెలామణీ అవుతున్నవన్నీ వ్యక్తిగతమైన ఇష్టానిష్టాల రూపాంతరాలేనని చెప్పుకోవచ్చు. ఇష్టానిష్టాల్ని తీసేస్తే వీటికి వేఱే నామరూపాల్లేవు. ఇతరుల ఇష్టాల్ని తన ఇష్టాలతో సరిగ్గా సమన్వయించకపోతే అఱిచి గీపెడతారు. అవతలివాడి సులోచనాల్ని మనం ధరించి, అతని చెప్పుల్లో మనం కాళ్ళు పెట్టకపోతే అధర్మం, అన్యాయం, అక్రమం అని గగ్గోలు పెడతారు. అది అక్రమం ఎందుకయిందయ్యా ? అంటే అది ఎవడి ఇష్టానికో వ్యతిరేకం గనుక ! వేఱే కారణమేమీ లేదు. "ఇది సక్రమం, ఇది అక్రమం" అని దేవుడు దిగొచ్చి ఎప్పుడూ చెప్పినట్లు కనపడదు. ఆయన పేరుతో తమ వ్యక్తిగత ఆదేశాల్ని చెలామణి చేసేవాళ్ళు మటుకు అత్యధికంగా కనపడుతున్నారు. ఈ మీమాంస తేలక "ఏది పుణ్యం ? ఏది పాపం ? ఓ మహాత్మా ! ఓ మహర్షీ !" అని ఒకప్పుడెవఱో వేదవ్యాసులవారిని అడిగితే ఆయన "పరోపకారః పుణ్యాయ పాపాయ పరపీడనమ్" అనేసి ఊరుకున్నాడట. అంటే - ఇతరుల్ని పీడిస్తే పాపం. వారికి ఉపకారం చేస్తే పుణ్యం. పక్కవాడికి అపకారం చేయకుండా ఏమైనా చేసుకోమని భావార్థం. అంటే ధర్మం అని మనం అనుకుంటున్నదానికి మూలం స్వార్థమే తప్ప నిఃస్వార్థం కాదని తేల్తోంది. అది మీ స్వార్థం కాకపోవచ్చు. మీ అహం కాకపోవచ్చు. ఎవఱో ఇతరుల స్వార్థం. ఇతరుల అహం. మొత్తమ్మీద స్వార్థమే.

కానీ వ్యాసులవారు సెలవిచ్చిన ఈ అపకార-ఉపకారాలతో సంబంధం లేని ఊహాజనిత పాపాలూ, ఊహాజనిత పుణ్యాలూ చాలా చాలా వచ్చేసి కూర్చున్నాయి మన సమాజంలో కాలక్రమాన ! ఇప్పుడు కూర్చుంటే పాపం, నిలబడితే పాపం. పరిగెడితే పాపం. ప్రతీదానికీ పాపమే. సమాజంలో కొంతమందికి కొన్ని ఉమ్మడి ఇష్టానిష్టాలుంటే వాళ్ళందఱూ కలిసి వాటినొక శాస్త్రంగానో, చట్టంగానో చేసి మిహతావాళ్ళ నెత్తిన ఆధికారికంగా రుద్దేస్తారు. వాళ్ళ ఇష్టానిష్టాలు ప్ర్రమాణమైపోయాక అదో రకం కొలబద్దగా, సౌష్ఠవవాద దృక్కోణంగా పరిణమించడం మొదలవుతుంది. అంటే ఇక్కడ ఏం జఱుగుతోందంటే - ఏయే ఇష్టాలకీ, ఆశలకీ, ఆకాంక్షలకీ వ్యవస్థాగతమైన ఆశ్రయమూ, తోడ్పాటూ (institutional support) ఉన్నాయో వాటినేమో ఒప్పులుగా చూస్తున్నారు. అందుకు నోచుకోని ఇష్టాలనేమో తప్పులుగా చూస్తున్నారు. ఒకే వస్తువు లేదా మనిషి వేఱువేఱు ప్రదేశాల్లో ఉంటే పరిసరాల్ని బట్టి వేఱువేఱుగా సంభావిస్తారు జనం. ఒక బొమ్మ రోడ్డుమీద పడేసి ఉంటే అందఱూ తొక్కుకుంటూ వెళతారు. దాన్నే కొట్లో అద్దాల చాటున పెడితే బొమ్మల కొలువు (showcase) కోసం డబ్బిచ్చి మఱీ కొనుక్కుంటారు. అదే గుళ్ళో కనిపిస్తే సాగిలపడి మొక్కుతారు. ఆశలూ, ఆకాంక్షలూ ఇలాంటి బొమ్మలనుకుంటే ఇల్లూ, బొమ్మల కొట్టూ, దేవాలయం మొదలైన పరిసరాలు వ్యవస్థలన్నమాట.

ఇంగ్లీషు మీడియమ్ స్కూళ్ళలాంటి వ్యవస్థల్లో తెలుగులో మాట్లాడాలనే కోరిక తప్పుగా భావించబడుతుంది. అది నిజంగా తప్పా ? అంటే కాదు. దానికి వ్యవస్థ తోడ్పాటు లేకపోవడమే అది చేసిన తప్పు. మేనచెల్లెలి (cousin sister) ని పెళ్ళాడడం పశ్చిమాసియాలో తప్పు కాదు. అక్కడ అదొక మతవ్యవస్థలో భాగం. ఇక్కడ చాలా తప్పు. అది నిజంగా తప్పేనా ? అంటే బహుశా కాకపోవచ్చు. ఇక్కడి వ్యవస్థలో దానికి స్థానం లేదంతే. తత్సమాంతరంగా ఇక్కడ స్థానమున్నదల్లా మేనకోడల్నీ, మేనమఱదల్నీ చేసుకోవడానికి మాత్రమే. ఇందులో మతలబేంటంటే - వ్యవస్థల్ని బట్టి తప్పొప్పులూ, ఇష్టానిష్టాలనేవి ఏర్పడుతున్నాయని గ్రహించకుండా, తప్పొప్పుల్ని బట్టే వ్యవస్థలు ఏర్పడుతున్నాయనీ, అందుచేత తమ వ్యవస్థలన్నీ పరమ పరిశుద్ధాలనీ, ధర్మదేవత యొక్క అవతారాలని జనం భ్రమించడం. భ్రమించి ఆ ప్రమాణాల చుట్టూ సౌష్ఠవవాదాల్ని నిర్మించడం. నిర్మించి వాటితో అవతలివాళ్ళని హింసించడం. అంతటితో ఆగకుండా ఈ వ్యవస్థల్ని ఎఱగని పూర్వీకుల ప్రవర్తనని కూడా ఆ రకమైన సౌష్ఠవవాదపు దుర్భిణీ అద్దాల కింద పెట్టి పరకాయించడం. పాకిస్తానీ వ్యవస్థలో పుట్టిపెఱిగినవాడు నిష్కారణంగా భారతీయుల్ని ద్వేషించడం నేర్చుకుంటాడు. భారతీయ వ్యవస్థలో పుట్టిపెఱిగినవాడు అమెరికాని ఆరాధించడం నేర్చుకుంటాడు. వ్యవస్థలు నేర్పే ఇష్టానిష్టాలివి.

తప్పొప్పులనేవి మనం అనుకుంటున్నంత బద్ధశత్రువులు కావు. అవి ఒకదానికొకటి ప్రాణమిత్రులు. ఒకదాని భుజం మీదినుంచి ఇంకొకటి తొంగి చూస్తూంటుంది. మనుషుల్లో పాతివ్రత్యం గొప్ప లక్షణం ఎందుకయింది ? వివాహమనే వ్యవస్థ వల్ల కాదూ ? మఱి మనుషులకి వివాహం ఎందుకవసరమయింది ? మానవులకి ఋతుప్రసక్తి లేకుండా సర్వకాల సర్వావస్థల్లోనూ తోడు కావాల్సొచ్చి కాదూ ? అంటే పాతివ్రత్యం అనే మహాశక్తి, మహాదర్శం వెనక ఉన్న పునాది అతికామమనే బలహీనతే. అంటే పాతివ్రత్యానికి అంటుకునే ఉంది తీవ్రమైన పురుషవాంఛ. అయితే అది తన పూర్వ అవలక్షణాల్ని వదిలించుకొని ఏకపురుషాశ్రితంగా సమున్నతీకృతమయింది. అలా మనం గమనించినప్పుడు, గొప్ప విశ్వాసపాత్రత వెనక గొప్ప ద్రోహం, గొప్ప శత్రుత్వం వెనక (ఒకనాటి) గొప్ప మైత్రి, గొప్ప మేధావిత్వం వెనక గొప్ప అమాయకత్వం, గొప్ప ప్రజాబలం వెనక గొప్ప ఒంటరితనం... ఇలా ఎన్నో సాక్షాత్కరిస్తాయి.

మొత్తమ్మీద సౌష్ఠవవాదాన్ని నేను తప్పుపట్టడం లేదు. మన సౌష్ఠవవాదం మనల్ని మనం మెఱుగుపఱచుకోవడానికీ, మఱింత తెలుసుకోవడానికీ, మఱింత బాగా పనిచేయడానికీ మాత్రమే. అంతేగానీ మన ప్రమాణాలతో ఇతరుల్ని అంచనావేసి, వారి మీద తీర్పులు తీర్చి, హీనపఱిచి వారి మనసునీ, మన మనసునీ ఏకకాలంలో పాడుచేసుకోవడానిక్కాదు. వ్యవస్థలకి సౌష్ఠవవాదం ఒక ఆవశ్యక దోషం (necessary evil). కానీ వ్యక్తిగత జీవితాలకి సంబంధించి నేను చెప్పేదేమంటే - మనుషుల నుంచి ఎక్కువ ఆశించొద్దు. ఆశించి భంగపడొద్దు. వారికి ఆదరాబాదరా యథేచ్ఛగా ముద్రాంకనం (branding) చేసిపారేయొద్దు. వారు చైతన్యమూర్తులు. బండఱాళ్ళు కారు. వారికి చిత్తచాంచల్యాలుంటాయి. వాలకాలు (moods) ఉంటాయి. వారిని క్షమించండి. వారి బలహీనతల్ని క్షమించండి. ఉన్నవారిని ఉన్నపళంగా అంగీకరించండి. మీ సంబంధీకులు ఎంత పెద్ద తప్పిదాలు చేసినా సరే, వారి పట్ల సంయమనం వహించండి. ఊరికే రక్తపోటు పెంచుకొని అలా విఱుచుకు పడిపోకండి. మీ స్పందనలో ఎంత న్యాయమైనా ఉండొచ్చు. ఎంత అమోఘ తర్కమైనా ఉండొచ్చు. కానీ ఇతరులు మానవసహజంగా పాల్పడే స్ఖాలిత్యాల ముందు అది నిష్ప్రయోజనం. కాబట్టి అతిసౌష్ఠవవాదంతో, లేదా అత్యాదర్శవాదంతో ఇతరుల్లో తప్పుల్ని మాత్రమే చూసే దోషైకదృక్కులుగా మిగిలి మీ అమూల్యమైన మానవసంబంధాల్ని చెడగొట్టుకోకండి. తమని క్షమించినవారే మనుషులకి మధురస్మృతులవుతారని గుర్తెఱగండి.

మాత్సర్యానికి మందులేదు-2 (సమాప్తం)

2011-11-10T10:33:00.000+05:30

దరు వ్యాఖ్యని కాస్త సవిమర్శంగా పర్యాలోచిద్దాం. ఏమంటాడా వ్యాఖ్యాత ?

బ్రాహ్మనునికి ఉన్నత స్థానం ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఏమిటి? అంటే మల్లీ కుల వ్యవస్థను పటిష్ట పరుద్దామనా?

ఈ సందర్భంగా నావి కొన్ని ప్రశ్నలు. బ్రాహ్మణులకి ఉన్నతస్థానమిస్తేనే కులవ్యవస్థ పటిష్ఠమవుతుందా ? వివిధకులాలకి రిజర్వేషన్లిస్తే పటిష్ఠం అవ్వడం లేదా ? బ్రాహ్మణులొక్కఱే కులవ్యవస్థలో ఉన్నారా ? మిహతా ఎవఱూ లేరా ? లేక బ్రాహ్మణులే కులవ్యవస్థకి కారకులా ? లేక బ్రాహ్మణులొక్కఱే దేశంలో ఉన్న ఏకైక అగ్రకులమా ? బ్రాహ్మణుల బదులు మాలలకీ, మాదిగలకీ ఉన్నతస్థానమిస్తే కులవ్యవస్థ పటాపంచలవుతుందా ? ఏ ఱాయైతేనేం నాయనా పళ్లూడగొట్టుకోవడానికి ? అసలైన వాస్తవమేంటంటే సమకాలీన సమాజం ఎవఱికీ అగ్రస్థానం ఇవ్వకపోయినా ఇప్పుడు (కులవ్యవస్థ అయితే లేదు గానీ) కులభావన మాత్రం పటిష్ఠంగానే ఉంది. ఇప్పుడిహ ఎవఱికి వారు కులోన్మాదులుగా అవతరించాక ఇందులో బ్రాహ్మణుల ప్రసక్తి దేనికి ?

వర్ణవ్యవస్థ కేవలం సమాజ శ్రేయస్సుకోసం ఏర్పడింది అంటారు.

కోసం లేదు, కూసం లేదు. అది ఏర్పడిందంతే ! వ్యవస్థలు మనుషుల మధ్యనే ఏర్పడతాయి. జంతువుల మధ్య కాదు. అయినా మౌలిక వ్యవస్థలకి మనుషులు కారణం కాదు. వాటంతట అవే ఏర్పడతాయి, వివిధ అవసరాల్ని పురస్కరించుకొని ! ఆ అవసరాలే కాలక్రమంలో వ్యవస్థలుగా ఎవాల్వ్ అవుతాయి. ప్రకృతిసహజమైన శక్తతా, అశక్తతా, అవసరాలూ గట్రా గమనంలో ఉంచుకొని ఆ ప్రకారం నడుచుకుంటే ఏదైనా శ్రేయస్కరమే. ఆ ప్రకృతికి సుదూరంగా జఱిగిపోయిన దశలో ప్రకృతిబద్ధమైన చారిత్రిక వ్యవస్థలు మనకి నప్పకుండా పోతాయి. అంతమాత్రాన అవి చెడ్డవి కావు. మనం మారామని అర్థం. అంతే ! కొంతకాలం ఒక పద్ధతిలో నడిచాక వాటిని తరువాతి కాలీనులు క్రోడీకరిస్తారు. సూత్రీకరిస్తారు. అంతమాత్రాన క్రోడీకర్తలు వ్యవస్థల నిర్మాతలు కారు. వారు తాము పుట్టక ముందునుంచీ ఉన్న వ్యవస్థకి chroniclers మాత్రమే. వ్యవస్థ భాష లాంటిది. భాష కొన్నిశతాబ్దాల పాటు ఒక రూపంలో వ్యవహారంలో ఉన్నాక ఒకడు పుట్టి దానికి వ్యాకరణం వ్రాస్తాడు. అంతేగానీ వ్యాకరణం వ్రాసినవాడు భాషకి పితామహుడు కాజాలడు. వ్యవస్థ అయినా అంతే !

ఒకటి తక్కువ ఒకటి ఎక్కువ అని మన ధర్మాలలో ఎక్కడా చెప్పలేదని అంటారు. అదే నోటితో మేము గొప్పపనులు చేస్తున్నాము అంటారు. అంటే వర్ణవ్యవస్తే దళితుని దుస్తికి కారణం అన్నప్పుడు మాత్రం వర్ణ వ్యవస్థ అలాంటిది కాదు అని, దాన్ని వెనుకేసుకు రావడానికి... ఒకటి తక్కువ ఒకటి ఎక్కువ అని ఎక్కడా చెప్పలేదు అంటారు.

ఇది తప్పుడు సమాచారం ఆధారంగా మాట్లాడుతున్నటువంటిది. లేదా తప్పుదారి పట్టించడం కోసం మాట్లాడుతున్నటువంటిది. హిందూసమాజం గానీ, శాస్త్రాలు గానీ మనుషుల మధ్య సమానత్వమనే పరిభావనకి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అంగీకరించవు. సమానత్వం అనేది సృష్టిలోనే లేనప్పుడు హిందూధర్మం దాన్ని ఎక్కణ్ణుంచి తెచ్చివ్వగలదు మీ కోసం ? ఎవఱైనా ఇందుకు విరుద్ధంగా చెబితే సమానత్వం కోసం ఆబగా అన్వేషిస్తున్న తత్త్వాన్ని గమనించి అలాంటివారి మనస్తృప్తి కోసం అలా మాట్లాడి ఉంటారు. అంతే ! దళితులు ఒక కులం కాదు. ఆ వర్గం ఒక కులంగా మొదలవ్వలేదు. వివిధ కులాలకి చెందిన సంఘబహిష్కృతులంతా కలిసి కాలక్రమంలో ఒక కులంగా మారారంతే ! ఈ కారణం చేత దళితులు వర్ణవ్యవస్థలో భాగం కాదు. వారు దానికి బయటివారు. వర్ణవ్యవస్థలో ఉన్నది బ్రహ్మక్షత్త్రియవైశ్యశూద్రులు మాత్రమే. మనుధర్మంలో విధించిన కట్టళ్ళు శూద్రులకే వర్తిస్తాయి. దళితులకి కాదు. ఎందుకంటే ఆ కాలంలో దళితులనేవారు లేరు. దళితులు శూద్రులు కూడా కారు. వారు వర్ణవ్యవస్థలో భాగమని చెప్పే ధర్మశాస్త్రం ఒక్కటీ లేదు. అందుకే దానికి ఆధునిక మేధావులు పంచమవర్ణం అని పేరుపెట్టారు.

కులమూ, వర్ణమూ ఒకటి కాదు. ఏ దేశంలో అయినా, ఏ కాలంలో అయినా వర్ణాలు నాలుగే. కులాలు ఎన్నైనా ఉండొచ్చు. ఒకే వర్ణం కింద అనేకకులాలుండొచ్చు. ఏ వ్యవస్థా పూర్తిగా మంచిదీ కాదు, పూర్తిగా చెడ్డదీ కాదు. అన్ని వ్యవస్థల్లోనూ మంచీచెడూ సమానమే. వర్ణవ్యవస్థ 15 - 20 శాతం జనాభా గల దళితులకి సౌకర్యంగా లేకపోవచ్చు గానీ మిహతా 80 -85 శాతం మందికీ కమ్మగానే ఉంది గదా ? కనుక దళితుల దుఃస్థితికి వర్ణవ్యవస్థ కాదు, తామే కారణం. ఆ మాటకొస్తే ప్రపంచంలో ఎవఱి దుఃస్థితికి వారే కారణం. అలాగే ఎవఱి గొప్పతనానికి వారే విధాతలు. ఎవఱి కర్మకి వారే కర్తలు, వారే బాధ్యులు. ఇతరుల్ని నిందించడం తమ తెలివితక్కువతనాన్నీ, చేతకానితనాన్ని కప్పి పుచ్చుకోవడం కోసం మాత్రమే.

"ఆనాడు బ్రాహ్మణుల మూలంగా దానికి దూరమయ్యాం, దీనికి దూరమయ్యాం." అని వాదించే మహానుభావులు ఈనాటి తమ అభ్యున్నతిక్కూడా బ్రాహ్మణులే కారణమంటే అంగీకరిస్తారా ? అబ్బెబ్బే, తమ అభ్యున్నతికి మాత్రం తామే కారణం. తమ పతనానికి మాత్రం ఇతరులు కారణం. తామంతా పరమపవిత్రులు. బ్రాహ్మణులు మాత్రమే పరమ పాపాత్ములు. ఇలాంటి వాదాలు విన్నప్పుడు నాకో పాత కథ గుర్తుకొస్తుంది. వెనకటికో ఆసామి తన తోటలో మేయడానికొచ్చిన ఆవుని కఱ్ఱతో కొడితే అది చచ్చిపోయిందట. ఆ ఆసామి లోకనిందకి భయపడి "ఆవుని చంపింది నేను కాదు. నా చెయ్యి. చేతికి ఇంద్రుడు అధిపతి గనుక ఈ పాపం ఇంద్రుడిదే గానీ నాది కాదు" అని చెప్పడం మొదలుపెట్టాడట. ఈ మాట స్వయానా ఇంద్రుడి చెవిలో పడి ఆయన భూలోకానికి దిగొచ్చాడట ఒక ముసలివాడి రూపంలో ! ఆసామి ఉన్న తోట దగ్గఱికొచ్చి "ఎంత బావుంది ఈ తోట ! ఎవఱిది ఇది ?’ అని అడిగాడట. "నాదే" అన్నాడా ఆసామి. "ఈ ఇల్లు ?" మళ్ళీ అడిగాడు ఇంద్రుడు. "అదీ నాదే" అన్నాడు ఆసామి. "ఈ కుర్చీ చాలా బావుంది. ఇదెవఱిది ?" అంటే "ఈ కుర్చీ, కఱ్ఱా, మంచం అన్నీ నావే" అన్నాడు ఆసామి. "ఔరా ! ఈ తోట నీది. ఈ ఇల్లు నీది. ఈ కుర్చీ, కఱ్ఱా, మంచమూ అన్నీ నీవే. కానీ ఆవుని చంపిన పాపం మాత్రం ఇంద్రుడిదా ?" అంటూ మాయమయ్యాడట ఇంద్రుడు.

అలాగే, జనాభా మీది. భూములు మీవి. పరిశ్రమలు మీవి. శ్రమ మీది. ఆస్తులు మీవి. రాజ్యాలు మీవి. సైన్యాలు మీవి. కానీ మీరు ఆధునిక కాలంలో పైకిరాని/ పనికిరాని పాపం మాత్రం బ్రాహ్మణులది. ఆహా ఏమి న్యాయం బాబూ !

అద్విజులకి నిషేధించబడినది వేదాధ్యయనం ఒక్కటే, ఇతర విద్యలు కాదు. ఆ ఇతరవిద్యలు కూడా వారికబ్బకపోతే ఆ తప్పు బ్రాహ్మణుల మీద వేయడం సమంజసం కాదు. "బ్రాహ్మణులు ఇతరులకి నేర్పాలి" అని డిమాండు చేస్తే అసలు బ్రాహ్మణులకెవఱు నేర్పారనే ప్రశ్న ఉదయిస్తుంది. దీనికి సరైన సమాధానం ఏమిటై ఉండొచ్చునంటే - ఇప్పుడు లభిస్తున్న ఆయా శాస్త్రాల్ని బ్రాహ్మణులే కనిపెట్టారు, కట్టారు. అయితే ఇందులో మతలబు ఒకటుంది. బ్రాహ్మణులు విశేషకృషి చేసిన శాస్త్రాలు ఎక్కువభాగం తాము చేసిన వృత్తులకి సంబంధించినవి. ఇతర వృత్తుల గుఱించి వారికి పెద్దగా పరిజ్ఞానం లేదు. వారిలాగే అబ్రాహ్మణులు కూడా తమ తమ రంగాలకి సంబంధించి తామూ కనిపెట్టొచ్చు, కట్టొచ్చు. కానీ వారా పని చేయలేదు. దానిక్కూడా బ్రాహ్మణులనే బాధ్యుల్ని చేస్తే ఎలా ?

ప్రాచీన బ్రాహ్మణుల్లో ఎక్కువమందికి తెలిసింది వేదాలూ, వేదాంగాలూ, ఉపవేదాలూ మాత్రమే. బ్రాహ్మణులుగా వారి కులానికి ఏమేమి తెలిసి ఉండాలని ఆనాటి సమాజం వారినుంచి ఆశించిందో అవే వారికి తెలుసు, అంతకు మించి మఱేమీ తెలీదు. బ్రాహ్మణులకి గల అక్షరజ్ఞానానికి 20 - 21 శతాబ్దాలలో ఇంత గిరాకీ వచ్చిపడడం కాకతాళీయం, అనూహ్యం. ఈ భావిపరిణామాన్ని ఆనాటివారు ఊహించలేదు. ఈనాటి పరిణామాల్ని బట్టి ఆనాటివారిని విమర్శించడం అసమీచీనం. ఎందుకంటే పురాతన గ్రామీణ నాగరికతలో అక్షరజ్ఞానానికి విలువా లేదు, అవసరమూ లేదు. ఆనాడు సెక్యులర్ విద్యలన్నీ అబ్రాహ్మణుల చేతుల్లోనే ఉన్నాయి. ఒక వ్యవసాయం, వడ్రంగం, కమ్మరి, కుమ్మరివృత్తులూ, చేనేత, మేస్త్రీపనులూ గట్రా ! అవి విద్యలు కావంటారా ? మఱి బి.టెక్ పేరుబెట్టి ఈ రోజుల్లో అవే నేర్పిస్తున్నారెందుకు కళాశాలలు పెట్టి మఱీ ? బ్రాహ్మణులు ఇతరులకేదో నేర్పలేదని ఆరోపించే ముందు, ఆ రోజుల్లో ఏ కులం తన కులవిద్యని ఇతర కులాలతో పంచుకుందో నేను తెలుసుకో గోరుతున్నాను. ఒక క్షత్రియుడు ఒక వైశ్యుడికి యుద్ధవిద్యలు నేర్పాడా ? లేక ఒక వైశ్యుడు ఒక క్షత్త్రియుడికి వాణిజ్యం నేర్పాడా ? లేక ఒక శూద్రుడు ఒక బ్రాహ్మణుడికి వ్యవసాయం నేర్పాడా ? అలా అని చెప్పి బ్రాహ్మణులు ఈరోజు అందఱి మీదా కక్షగడితే మీరేమంటారు ?

మామూలుగా మాట్లాడుకునేప్పుడేమో, మేమే అన్నింటినీ పరిరక్షించాము మేము గొప్పవారము అంటారు.

ఎవఱు అన్నారో వారికి సమాధానం చెప్పండి. ఒకఱన్నారని చెప్పి అందఱినీ కట్టగట్టి బహిరంగంగా నిందించడం దేనికి ? ఇతర కులాల్ని దూషించే అలవాటు గానీ, తమ కులం గుఱించి గొప్పలు చెప్పుకునే అలవాటు గానీ బ్రాహ్మణులకెప్పుడూ లేదు. హుందాతనం (dignity) లోపించిన ఇలాంటి లేకిపనులు బ్రాహ్మణులెప్పటికీ చెయ్యరు. బ్రాహ్మణులు ఎప్పుడూ బ్రాహ్మణకులానికి విలువివ్వలేదు. బ్రాహ్మణత్వానికి విలువిచ్చారు. బ్రాహ్మణత్వాన్ని ఉగ్గడిస్తూ శ్లోకాలూ, పద్యాలూ వ్రాశారు. ఆ బ్రాహ్మణత్వం కనిపించనప్పుడు స్వంత కుటుంబసభ్యుల్ని సైతం నిర్దాక్షిణ్యంగా వెలేశారు. కేవలం తమ కులస్థుడు అన్నకారణం చేత భ్రష్టుల్ని ఆప్యాయంగా దగ్గఱికి తీసుకుని ముద్దుపెట్టుకునే అలవాటు బ్రాహ్మణుల్లో లేదు.

ఈ బ్రహ్మద్వేషాలు ఇలా పెచ్చుమీఱడానికి గల అసలైన కారణాల్లో ఒకటి - బ్రాహ్మణులు తమ కులం గుఱించి మాట్లాడడానికి ఇష్టపడక పోవడం. ఆదిలోనే వీటిని నిర్ద్వంద్వంగా ఖండించకపోవడం. ఈ మౌనం ఆఖరికి బ్రహ్మద్వేషాలకి అర్ధాంగీకారమై కూర్చుంది. ఇప్పటికీ బ్రాహ్మణకులం తరఫున బహిరంగంగా మాట్లాడేవాణ్ణి నేనొక్కణ్ణే ఉన్నాను. బ్రాహ్మణుల గొప్పతనమూ, విశిష్టతా యావత్ప్రపంచానికీ చాలా శతాబ్దాలుగా తెలుసు. ఇప్పుడు కొత్తగా ప్రత్యేకంగా నోరువిప్పి చెప్పుకునేదేముంది ? ఈమధ్యకాలంలో బ్రహ్మద్వేష ప్రచారాలు అతిదుస్సహంగా పెచ్చుమీఱడంతో వారు తమ సేవల గుఱించి మఱోమారు సమాజానికి గుర్తుచేయాల్సి వస్తోంది. లేకపోతే ఆ అవసరం కూడా లేదు. జగమెఱిగిన బ్రాహ్మణుడికి జందెమేలా అనే సామెత వినలేదా ? భారతీయ సంస్కృతిలోని అనేక విషయాల్ని బ్రాహ్మణులు పరిరక్షించిన మాట చారిత్రికంగా వాస్తవమే అయినప్పుడు ఆ మాట నిజాయితీగా ఒప్పుకోవడానికి మీకు బాధేంటి ? ఈ రకమైన నిజాయితీలేమిలో కృతఘ్నత (thanklessness) తప్ప మానవత్వమేమైనా కనిపిస్తోందా ? తాము స్వయంగా ఇంత కులకల్మషాన్ని మనసులో పెట్టుకొని అవతల బ్రాహ్మణుల్ని ఆక్షేపించడం హాస్యాస్పదంగా లేదూ ?

ఎవఱికి ఇవ్వాల్సిన క్రెడిట్ వారికి నిండుమనస్సుతో ఇవ్వడం నాగరికతాలక్షణం. తాజ్‌మహల్ నిర్మాణానికి ఱాళ్ళెత్తిన కూలీలనీ, పల్లకీ మోసిన బోయీలనీ ఏ నోటితో మెచ్చుకుంటున్నామో అదే నోటితో భారతదేశపు శాస్త్రాల్నీ, విజ్ఞానాన్నీ దుర్భరమైన పేదఱికానికీ, అనేక కష్టనష్టాలకీ ఓర్చి మన కాలం దాకా కాపాడి, ఈనాడు మన దేశం ప్రపంచదేశాల మధ్య తలెత్తుకు తిరిగేలా చేసిన, మనలో ఒకఱైన బ్రాహ్మణుల గుఱించి సహృదయంతో ఒక్క మంచిమాట మాట్లాడ్డానికి ఏమిటయ్యా తమకున్న మానసిక అవరోధం ?

బ్రాహ్మనులు ఇప్పటివరకూ చేసినదంతా వారు తప్పక చేయవలసినది. ఎందుకంటే వర్ణవ్యవస్థలో వారు దానికే నియమితులయ్యారు కాబట్టి. వారిలానే క్షత్రియులు రాజ్యాన్ని కాపాడారు, వైశ్యులు వ్యాపారాన్ని రక్షించారు, శూద్రులు మిగ్లిలిన పనులనూ వ్యవసాయాన్ని రక్షించారు. అందరికన్నా హీనంగా దళితులు మిగిలిన అన్ని పనులూ చేశారు. వర్ణవ్యవస్థ అంత నీతిమంతమైనదే అయితే అందరికీ సమాజములో అద్బుతమైన గౌరవము ఉండాలి, ఎవరి పని వారు చేసినందుకు. మరి ఈ Hierarchy హటాత్తుగా ఎక్కడినుండి ఊడిపడింది. ఒకరు పూజ్యులు మరొకరు అంటరాని వారు ఎలా అయ్యారు. అసహ్యించుకోదగ్గ వారు ఎలా అయ్యారు?

ఒక పనిని కేవలం వీరే చేయాలని అని పెట్టిన నియమాన్ని మరిచి, మేము తప్ప ఈ సేవ చేసిన వాల్లెవరూ లేరు కాబట్టి మేము గొప్ప అనడం హాస్యాస్పదం.

ఎవఱి పనులు వారు చేస్తే అందుకోసం వారికి గౌరవమివ్వాల్సిన పనిలేదు. ఇదీ ఈ చివఱి గద్యల సారాంశం. ఈ వాదం ప్రకారం - కనిపెంచడమే తల్లి పని గనుక అందుకు ఆమెని పిల్లలు గౌరవించాల్సిన అవసరం లేదు. తాము పెఱిగి పెద్దవ్వడంతో ఆమె పని అయిపోయింది కనుక తరువాత ఆమెని తన్నితగలేయొచ్చు. చదువు చెప్పడం గురువుగారి కర్తవ్యం గనుక అందుకాయన్ని గౌరవించాల్సిన పనేలేదు. ఎలాగూ ఫీజు కడుతున్నాం. సైనికుడున్నది యుద్ధంలో పోరాడ్డానికే కాబట్టి అతను ఆ పనిలో మరణిస్తే అతనికి పరమవీరచక్రలాంటి అవార్డులివ్వడం శుద్ధదండగ. అతనికి రావాల్సిన జీతం అతనికెప్పుడో ఇచ్చేశాం గదా ? చదవడమే విద్యార్థి ధర్మం గనుక అతను ఎంతబాగా చదివినా అతనికి ర్యాంకులూ, బహుమతులూ ఇవ్వనక్కఱలేదు. ఎంత చదువుకున్నా తన ఉద్యోగం తాను సంపాదించుకుని సుఖపడతాడు తప్ప మనకేమిస్తాడు ? ఆలోచిస్తే ఇంతుంది ఇందులో ! ఈ సిద్ధాంతాన్ని నమ్ముకుంటే ఎవఱికీ పదోన్నతులు (promotions) కూడా రావు. ఎవఱి పని వారు సక్రమంగా చేసినందుకు పదోన్నతి ఎందుకివ్వాలి ?

ఏది బ్రాహ్మణుల పని ? ఏది క్షత్రియుల పని ? ఏది ఎవఱి పనో ఎవఱు చెబుతారు, ఆ కాలంలోనైనా ఈ కాలంలోనైనా ? యజనమూ, యాజనమూ, అధ్యయనమూ, అధ్యాపనమూ, దానమూ, ప్రతిగ్రహమూ అనే ఈ ఆఱూ బ్రాహ్మణుల కర్తవ్యాలని 2,500 సంవత్సరాలకి పూర్వం కౌటిల్యుడు తన అర్థశాస్త్రంలో వ్రాశాడు. స్వయంగా బ్రాహ్మణుడైన తాను ఈ ఆఱింటిలో ఒక్కటైనా చేశాడా ? జీవితాంతం రాజకీయాల్లో మునిగితేలాడు. అలాగే అదేచోట అగ్రజన్ముల సేవ చేయడం, కులవృత్తి అవలంబించడం అనే ఈ రెండూ శూద్రుల కర్తవ్యాలని కూడా వ్రాశాడు. మఱి ఈ మాటలు వ్రాసిన ఇవే చేతులతో శూద్రుడైన చంద్రగుప్తుణ్ణి ఎందుకు చక్రవర్తిని చేశాడు తాను ? ఇదంతా మన భ్రమ. ఈ వర్ణాశ్రమాలన్నీ వట్టి థియరీ. ప్రాక్టికల్ కాదు. అదో ప్రాచీన ఆదర్శం. ఆచరణ కాదు. వర్ణాశ్రమాలు నిక్కచ్చిగా అమలు జఱిగిన కాలఖండం భారతదేశ చరిత్రలో ఒక్కటీ లేదు. మొదట్నుంచీ అంతా వర్ణసంకరమే. అది విస్మరించి వర్ణాశ్రమాల నిరంకుశత్వం గుఱించి ఉద్రేకంగా చర్చించడం అమాయకత్వమో, లేదా ప్రాపగాండా అవుతుందంతే !

అసలు వాస్తవమేంటంటే - బ్రాహ్మణులకి లిఖితపూర్వకంగా విధించిన అన్ని కర్తవ్యాలనీ, అందఱు బ్రాహ్మణులూ ఎప్పుడూ నెఱవేర్చలేదు. కొద్దిమందేమో అన్నీ నెఱవేర్చారు. కొందఱేమో కొన్ని నెఱవేర్చారు. కొందఱు ఒకటే నెఱవేర్చారు. మఱికొందఱు అసలు ఏదీ నెఱవేర్చలేదు. క్షత్రియులకైనా, వైశ్యులకైనా ఇదే వర్తిస్తుంది. కాబట్టి ఎవఱు ఏ కాస్త నెఱవేర్చినా అది తమ వ్యక్తిగతమైన అభిరుచితో, అభిమానంతో ఇష్టంతో నెఱవేర్చారు తప్ప "ఫలానా కులంలో జన్మించాం కాబట్టి ఇది చేయాలి, చేస్తున్నాం" అని అనుకోలేదు. ఈరోజున మీ కులవిధుల గుఱించి మీరు అనుకుంటున్నారు కాబట్టా ఆరోజున వాళ్ళు అలా అనుకోవడానికి ? కనుక కులాన్ని బట్టి మనుషులు ఫలానా పని చేయడం అనేది భారతదేశ చరిత్రలో ఎప్పుడూ లేదు.

అది సాధ్యం కాదు కూడా ! ఎందుకంటే ఏ కులస్థులైనప్పటికీ మనుషులు పుడుతూనే ఏదీ కారు. పుట్టుకతో వాళ్ళు మనుషులు మాత్రమే. వాళ్ళ ఇష్టాన్ని, అభిరుచిని బట్టి పెద్దయ్యాక ఏదో ఒకటి అవుతారు. ఎవడూ పుట్టుకతో కళాకారుడు కాడు. పెఱిగి పెద్దయ్యాక అలా అవుతాడు. ఎవడూ పుట్టుకతో రాజకీయనాయకుడు కాడు. పెఱిగి పెద్దయ్యాక అలా అవుతాడు. ఒక వంశంలో చాలా తరాలపాటు కళాకారులే ఉంటే వాళ్ళది కళాకారుల వంశంగా పేరుపడుతుంది. అలాంటి అనేక వంశాలు కలిసి కళాకారుల కులం అవుతాయి. వాళ్ళ పూర్వీకుల్ని బట్టి వీళ్ళు కూడా కళాప్రదర్శన చేయాలని జనం ఆశిస్తారు. ఆశించడమే కాదు, నిర్బంధిస్తారు కూడా. వాళ్ళల్లో కొంతమంది పూనుకొని ఆ నిర్బంధాన్ని పుస్తకాల రూపంలో నిబంధిస్తారు. ఆ వ్రాతలు అలా నిల్చిపోతాయి కలకాలం ! అవేవో అన్ని కాలాలకీ అనువర్తనీయాలని తరువాతి కాలపు జనం భ్రమిస్తారు. అలా వచ్చాయి మనం చర్చిస్తున్న వర్ణాశ్రమ ధర్మాలు. ఈ ధర్మాలు చరిత్రలో ఏదో ఒక మారుమూల కాలఖండంలో ఎక్కడో ఏవో కొన్ని వంశాలకి అన్వయించబడి ఉంటాయి బహుశా ! ఆ దేశమేంటో తెలీదు. ఆ వంశాలేవో తెలీదు. కానీ అవన్నీ వచ్చేసి ఆఖరికి మన మెడకి చుట్టుకున్నాయి.

రెండోది - బ్రాహ్మణుల గొప్పతనాలంటూ కులపరంగా క్లెయిమ్ చేసుకోవడానికి ఈనాడు ఏమీ మిగల్లేదు. అందఱూ అవే అవలంబించడం చేతా, అవి విదేశాలక్కూడా పాకడం చేతా బ్రాహ్మణ సంస్కృతీ, బ్రాహ్మణ వారసత్వమూ గత 200 ఏళ్ళల్లో ఒక రకమైన విశ్వజనీనీకరణ (Universalization) కి లోనయ్యాయి. అంటే అవి ఈనాడు అందఱివీ అయ్యాయి. బ్రాహ్మణుల సాహిత్యమే జాతీయ సాహిత్యమైంది. వారి గృహభాషే ప్రామాణిక భాషైంది. వారు అభివృద్ధి చేసిన యోగా, ఆయుర్వేదం, జ్యోతిష్యం, వాస్తు, సంగీతం, నాట్యంలాంటి విద్యలే అందఱి విద్యలుగా రూపుదాల్చాయి. వారి చరిత్రే సగం భారతదేశ చరిత్రైంది. అవే బోధిస్తున్నారు ప్రభుత్వం తరఫున కళాశాలలు పెట్టి మఱీ ! అంటే పాతకాలపు బ్రాహ్మణుల పేరు చెప్పుకుని కేవలం బ్రాహ్మణులు కాదు, అందఱూ బతుకుతున్నారు. అంటే ప్రాచీన బ్రాహ్మణులు కేవలం బ్రాహ్మణులకి చెందినవారు కారు. అలా ఎవఱైనా క్లెయిమ్ చేస్తే అది మూర్ఖత్వమే అవుతుంది. వారు ఈనాడు అందఱివారూను. ఎలాగైతే మహాత్మాగాంధీ, నెహ్రూ, సుభాస్ చంద్రబోస్ లాంటివారు ఒక కులానికీ, మతానికీ కాక యావద్ భారతదేశానికీ చెందుతారో అలాగే ప్రాచీన బ్రాహ్మణ మేధావులు కూడాను !

మూడోది - బౌద్ధిక రంగాలలో పనిచేసే వ్యక్తులకి శారీరిక శ్రమ చేసేవారి కంటే ఎక్కువ పారితోషికమూ, గౌరవమూ ఉండడం విశ్వజనీనమే. భారతదేశానికి ప్రత్యేకం కాదు. ఇది Prevalence of mind over matter. ఇదివఱకటి సోవియట్ యూనియన్ (Union of Soviet Socialist Republics - USSR) లో ఉద్యోగులకి చెల్లించిన కనిష్ఠ వేతనానికీ, గరిష్ఠ వేతనానికీ మధ్య తేడా 80 రెట్లు. సోషలిజమ్, మార్క్సిజమ్ అని ఊదరగొట్టిన రాజ్యంలోనే పరిస్థితి ఇలా ఉండగా ఇహ భూస్వామ్య, పెట్టుబడిదారీ సమాజాల నుంచి సోపానశ్రేణి (hierarchy) లేని సమానత్వాల్ని ఏ మొహం పెట్టుకుని ఆశిస్తారో అర్థం కాకుండా ఉంది. దళితులు తాము అవలంబించిన వృత్తుల్ని బట్టి కాదు, వారి పూర్వీకుల నేపథ్యాన్ని బట్టి దూరంగా ఉంచబడ్డారు. అది ఈనాటి సామాజిక విలువల దృష్ట్యా ఆమోదయోగ్యం కాకపోవచ్చు. కానీ అవి ఆనాటి సామాజిక విలువలు, అంతే ! దానికిప్పుడు మనమేం చేయగలం ? ఈనాటి విలువలు వెయ్యేళ్ళ తరువాత ఇప్పటంత ఆమోదయోగ్యంగా ఉంటాయని నమ్మకంగా చెప్పగలమా ? ఎప్పటికప్పుడు ఉన్నదే సర్వోత్తమం అనిపిస్తుంది. కాలమహిమ.

ఈ పై వ్యాఖ్యాత వాదంలో ఉన్న పెద్ద తొఱ్ఱ ఏమంటే - ఇతను మనుషుల్ని వ్యక్తిదృష్టితో చూస్తున్నాడా ? కులదృష్టితో చూస్తున్నాడా ? అతనికే స్పష్టత (clarity) లేదు.

పూర్వీకులేదో చేశారని మనం ఇప్పుడున్న వారిని దూశించడం సరికాదు. అలానే, పూర్వీకులేదో చేశారని ఇప్పుడు మేము గొప్పవారము అనడం కూడా సరికాదు.

అంటే గొప్పతనాన్ని క్లెయిమ్ చేయడానికి వ్యక్తిగతమైన వైశిష్ట్యం అవసరమని అంగీకరిస్తున్నట్లే కదా ? దానికి కులంతో నిమిత్తం లేదని ఒప్పుకుంటున్నట్లే కదా ? మఱి హఠాత్తుగా తరువాతి గద్యలోనే ప్లేటు ఫిరాయించి "కులపరంగా విధించబడ్డ కర్తవ్యాల్ని నెఱవేర్చినందుకు గౌరవించాల్సిన పని లే"దంటూ ఇందాకటి వ్యక్తివాదాన్ని వదిలిపెట్టి మళ్లీ కులవాదాన్ని తలకెత్తుతున్నాడు. ఏమన్నా అర్థముందా ఇందులో ? ఇతనిలో ఉన్న వైరుద్ధ్యాన్ని జాగ్రత్తగా గమనించండి. దీని తరువాత వాక్యంలో ఏమన్నాడు ? బ్రాహ్మనునికి ఉన్నత స్థానం ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఏమిటి? అంటే మల్లీ కుల వ్యవస్థను పటిష్ట పరుద్దామనా? అంటే ఇక్కడ ఈయన మాట్లాడుతున్నది ఆధునిక బ్రాహ్మణుల గుఱించే కదా ? అంటే ఇది పూర్వబ్రాహ్మణుల మీద తనకున్న దురభిప్రాయంతో ఆధునిక బ్రాహ్మణుల్ని దూషిస్తున్నట్లు కాదా ? ఇది మళ్ళీ మఱో స్వవచో వ్యాఘాతం. తన మాటలకి తానే విరుద్ధంగా ప్రవర్తిస్తున్నాడు.

మనుషుల చేత ఇలాంటి పిల్లిమొగ్గల్నీ, కప్పదాట్లనీ, దొమ్మరాటల్నీ, పొంతన లేని వెఱ్ఱిమొఱ్ఱి వాదాల సర్కస్సుల్నీ చేయిస్తున్న మహాశక్తి ఒకటే. నిర్హేతుకమైన, నిరాధారమైన, తర్కవిరుద్ధమైన అసూయాపూరితమైన బ్రహ్మద్వేషం. ఇది ఈ దేశంలో ఒక సామూహిక ఉన్మాదం (Mass hysteria).

(సమాప్తం)

మాత్సర్యానికి మందులేదు-1

2011-11-08T12:52:00.000+05:30

దిగోరా నీ తెలుగుజాతి ! ఇలా ఉంది." అంటూ మా పెద్దన్నయ్యగారు ఆ దినపత్రికని నా ముందుంచారు. 1988 లో వంగవీటి రంగా హత్య అనంతరం వివిధ కోస్తాపట్టణాల్లో ఒక కులం మీదపడి ఇంకో కులస్థులు చేసిన దాడులూ, దోపిళ్ళూ, గృహదహనాలూ ఇత్యాది విధ్వంసకాండ గుఱించిన వార్తలున్నాయి అందులో ! మా అన్నయ్య చెప్పింది నిజమే. కులాన్ని దాటి ఎదగలేదీ జాతి ఇసుమంతైనా ! ఆ రోజుల్లో నేనీ విషయం గుఱించి బుఱ్ఱ బద్దలు కొట్టుకోవడానికి ఎక్కువ సమయాన్ని వెచ్చించేవాణ్ణి. ప్రపంచంలో భాషాజాతులన్నీ నేషన్స్ అయ్యాయి. వాటిల్లో చాలావాటి కంటే పెద్దదీ, సుసంపన్నమైనదీ అయిన ఈ జాతి మాత్రం ఈనాటికీ ఇలాగే ఉంది 21 వ శతాబ్దంలో కూడా ! మనం చారిత్రికంగా ఒక ప్రత్యేక జాతి అనీ, కులాల కంటే, మతాల కంటే, ప్రాంతాల కంటే ఒక జాతిగా మనకో విశిష్టమైన ఉమ్మడి అస్తిత్వం ఉందనీ మర్చిపోయారు. మనం ఇంకా తెగల పేరుతో, ఏరియాల పేరుతో కొట్టుకునే స్థానిక ఆటవికుల స్థాయిలోనే ఉన్నాం. "ఇలాగే ఉంటే మనం ఎప్పటికి ఒక ఆధునిక నేషన్ అవుతాం ? ఎలా అవుతాం ?" అన్న ఆలోచనలో పడేశాయి మా అన్నయ్య మాటలు. మన మేధాశక్తీ, డబ్బూ, దస్కం, పలుకుబడీ, బలం, శక్తియుక్తులూ, సంఘీభావశక్తి అన్నీ నేషనలిస్టు భావనని కాకుండా ఈ వర్గీయ ఆటవికత్వాన్ని పెంచి పోషించడానికే బహుదుబారాగా దుర్వినియోగమవుతున్నాయి. నిజానికి అవే అసలై కూర్చున్నాయి. నేషన్ భావనే కొసఱైంది.

ఇండియా-పాకిస్తాన్ ఘర్షణల పేరుతో చెలామణి అవుతున్న హిందూ-ముస్లిమ్ గొడవలు కూడా ఈ జాతిని ఒక నేషన్ గా ఎదగనివ్వడం లేదు. మన రాష్ట్రంలో ఈ గొడవలు లేవు. ఎక్కడో సుదూరాన అలాంటివి జఱిగితే ఇక్కడ ఉద్రిక్తతలు పెఱిగిపోతున్నాయి. కావాలనే పెంచుతున్నారు, ఇక్కడ ఎవఱికీ స్వతహాగా అంత విఱగబడిపోయే మతావేశం లేకపోయినా ! ఈ జాతియొక్క స్వాభిమానం అలా దారిమళ్ళించబడుతోంది. ఈ రకమైన ఉన్మాదపూరిత మతదృష్టి అలవడితే భాషాదృష్టీ, చారిత్రికదృష్టీ నశిస్తాయి. అవి నశిస్తే మన రక్తసంబంధం మఱుగున పడుతుంది. "తెలుగువాళ్ళమంతా ఒక్కటే" అన్న తరతరాల సాంప్రదాయిక జాతీయభావన కూడా అంతరిస్తుంది. ఇప్పుడు ఖచ్చితంగా అదే జఱుగుతోంది. తెలుగువాళ్ళుగా మనకి ఏ మాత్రమూ సంబంధం లేని అభిమానాల వైపూ, ద్వేషాల వైపూ, ఉన్మాదాల వైపూ, పార్టీరాజకీయాల వైపూ మనల్ని మళ్ళిస్తున్నారు. తమతో పాటు మనల్ని కూడా అనవసరంగా వీటిల్లో ఇన్వాల్వు చేస్తున్నారు. తమ పిచ్చిని మన పిచ్చిగా మారుస్తున్నారు. అలా మన దృష్టి మళ్ళించి, మన జుట్లు ముడేసి మన వనరులన్నీ దోచుకుపోతున్నారు. ఇదంతా ఈ వెఱ్ఱి తెలుగువెంగళప్పలు తెలుసుకోలేకపోతున్నారు. సరే, అది విషయాంతరం అనుకోండి.

ఇటీవల ఒక మిత్రుడు నాకో వ్యాఖ్యని వేగుపంపుతూ దానిమీద నా అభిప్రాయం అడిగారు. దాన్ని ఆయన ఏదో బ్లాగులో చూశారట. "ఏ బ్లాగు ? ఎవఱి బ్లాగు ? ఎవఱి వ్యాఖ్య ? ఏ సందర్భంగా చేసిన వ్యాఖ్య ?" ఇవేవీ నాకు తెలీదు. తెలుసుకోవాలన్న కుతూహలమూ లేదు. ఎందుకంటే ఆ వ్యాఖ్యకి పెద్ద ప్రాముఖ్యం లేదు. అంతా యథామామూలు రొడ్డకొట్టుడు, బ్రహ్మద్వేషపు పాచిగబ్బే. కానీ ఆయన అడిగిన మేఱకు దాని మీద నా అభిప్రాయం ఇక్కడ వ్రాయాలని మొదలుపెట్టానంతే ! ఆ వ్యాఖ్య ఇలా ఉంది :

నాకూ అది చాలా బాగా నచ్చింది. పూర్వీకులేదో చేశారని మనం ఇప్పుడున్న వారిని దూశించడం సరికాదు. అలానే, పూర్వీకులేదో చేశారని ఇప్పుడు మేము గొప్పవారము అనడం కూడా సరికాదు. నేను చెప్పాలనుకున్నది ఒకటే.

==============================

================

బ్రాహ్మనునికి ఉన్నత స్థానం ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఏమిటి? అంటే మల్లీ కుల వ్యవస్థను పటిష్ట పరుద్దామనా?

వర్ణవ్యవస్థ కేవలం సమాజ శ్రేయస్సుకోసం ఏర్పడింది అంటారు. ఒకటి తక్కువ ఒకటి ఎక్కువ అని మన ధర్మాలలో ఎక్కడా చెప్పలేదని అంటారు. అదే నోటితో మేము గొప్పపనులు చేస్తున్నాము అంటారు. అంటే వర్ణవ్యవస్తే దళితుని దుస్తికి కారణం అన్నప్పుడు మాత్రం వర్ణ వ్యవస్థ అలాంటిది కాదు అని, దాన్ని వెనుకేసుకు రావడానికి... ఒకటి తక్కువ ఒకటి ఎక్కువ అని ఎక్కడా చెప్పలేదు అంటారు. మామూలుగా మాట్లాడుకునేప్పుడేమో, మేమే అన్నింటినీ పరిరక్షించాము మేము గొప్పవారము అంటారు.

బ్రాహ్మనులు ఇప్పటివరకూ చేసినదంతా వారు తప్పక చేయవలసినది. ఎందుకంటే వర్ణవ్యవస్థలో వారు దానికే నియమితులయ్యారు కాబట్టి. వారిలానే క్షత్రియులు రాజ్యాన్ని కాపాడారు, వైశ్యులు వ్యాపారాన్ని రక్షించారు, శూద్రులు మిగ్లిలిన పనులనూ వ్యవసాయాన్ని రక్షించారు. అందరికన్నా హీనంగా దళితులు మిగిలిన అన్ని పనులూ చేశారు. వర్ణవ్యవస్థ అంత నీతిమంతమైనదే అయితే అందరికీ సమాజములో అద్బుతమైన గౌరవము ఉండాలి, ఎవరి పని వారు చేసినందుకు. మరి ఈ Hierarchy హటాత్తుగా ఎక్కడినుండి ఊడిపడింది. ఒకరు పూజ్యులు మరొకరు అంటరాని వారు ఎలా అయ్యారు. అసహ్యించుకోదగ్గ వారు ఎలా అయ్యారు?

ఒక పనిని కేవలం వీరే చేయాలని అని పెట్టిన నియమాన్ని మరిచి, మేము తప్ప ఈ సేవ చేసిన వాల్లెవరూ లేరు కాబట్టి మేము గొప్ప అనడం హాస్యాస్పదం.

చిన్నప్పట్నుంచీ గమనిస్తున్నాను, ఇలాగే బ్రాహ్మణుల్ని ఎప్పుడూ ఎవఱో ఒకఱు ఏదో ఒకటి అంటూనే ఉండడం, ఏ విధమైన పలుకుబడీ, అండా-దండా లేని కులం కనుక ఆ లోకువతో ! బలవంతులైన కులాల జోలికి ఎవఱైనా వెళ్ళగా చూడలేదు. ఎందుకెళతారు ? వాళ్ళని బహిరంగంగా ఏమన్నా అంటే వాళ్ళు గుంఫులుగుంపులుగా వచ్చేసి ఆ అన్నవాడి షేపులు సమూలంగా మార్చేసి, ఉచితంగా మర్దనా కూడా చేసి వెళతారు. బ్రాహ్మణులొక నాజూకు కులం. అలాంటి మొఱటుదనాలు వాళ్ళకి అబ్బవు. చట్టవిరుద్ధమైన పనులు చేయడానికి బ్రాహ్మణులు సర్వసామాన్యంగా భయపడతారు. ఏకాంతజీవులైన మేధావుల కులం కూడా కావడంతో గ్రూపులు కట్టడానికి అవసరమైన మందమనస్తత్త్వం (herd mentatlity) బ్రాహ్మణుల్లో మిస్సింగు. అయినా ప్రతిదానికీ ఎక్కడ స్పందిస్తూ కూర్చుంటాం ? ఈ బ్రహ్మద్వేషానికి మా తాతలు సమాధానం చెప్పారు. మా తండ్రిగారి తరంలో చెప్పారు. ఇప్పుడు నేను చెబుతున్నాను. ఱేపు మా అబ్బాయీ, మనవడూ కూడా చెప్పాల్సి వస్తుందేమో తెలీదు. ఎవఱో ఎప్పుడో ఏదో ఆశించి మా మీద చల్లిన ఈ బుఱదకి నిరపరాధులమైన మేము ఇంకా ఎన్నితరాల పాటు బోనెక్కాలి బాబూ ?

ఒక ప్రశాంతమైన సరస్సులో ఱాయి విసిరితే ఏర్పడే అలలు అది పడ్డ చోటికే పరిమితం కావు. అవి అలా అలా వలయ వలయాలుగా విస్తరిస్తూ అన్ని దిక్కులకూ వెళతాయి. అలాగే బ్రాహ్మణదూషణతో మొదలైన ఈ అన్యకులద్వేషం మన సమాజంలో ఈ రోజున అన్ని కులాలవారూ, అన్నికులాల్నీ ద్వేషించే స్థాయికి కొండచిలువలా చుట్టబెట్టేసింది. మనందఱికీ మఱో మనిషిపొడే కిట్టకుండా పోయింది. ఉదాహరణకి - కమ్మరచయితలు ఒకప్పుడు బ్రాహ్మణుల్ని దూషిస్తూ బండెడు సాహిత్యం సృష్టించారు. ఇప్పుడా కమ్మవారిని దూషించేవాళ్ళు లక్షలాదిగా బయలుదేఱారు. కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి గారిలాంటి మేధావులు కొందఱు బ్రాహ్మణుల్ని ద్వేషించేవారు. ఆ ద్వేషంతోనే వారిలో కొందఱు క్రైస్తవ్యం పుచ్చుకున్నారు కూడా ! కానీ ఈరోజున అదే రెడ్లంటే పడనివాళ్ళు చాలామంది తయారయ్యారు. ఇప్పుడు కాపులు కొంతమంది మెగాస్టార్ చూపిన బాటలో జ్యోతిబాఫూలేని ఆరాధించడం మొదలుపెట్టారు. జ్యోతిబా ఫూలే వ్రాసిన బ్రహ్మద్వేష సాహిత్యాన్ని తెలుగులోకి అనువదించి రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రచురం చేస్తున్నారు, ఇప్పుడు బ్రాహ్మణాధిపత్య పరిస్థితులేమీ లేకపోయినా, అంతా తమ హవాయే నడుస్తున్నా ! గతానుభవాల్ని దృష్టిలో ఉంచుకుంటే బహుశా వారిని ద్వేషించేవారు కూడా ఱేపు లక్షలాదిగా ఉద్భవిస్తారు. దళితమేధావులైతే రోజూ సూర్యోదయాన్నే లేచి బ్రాహ్మణ దూషణతో తమ పవిత్ర దినచర్యా కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభిస్తారు. కానీ వీరికీ శత్రువులు చాలా పెద్దసంఖ్యలోనే ఉన్నారు. ఇందులో నీతి :- ద్వేషించకురా, ద్వేషించబడేవు. దూషించకురా, దూషించబడేవు.

అంతకుముందు తమకి లేని ఒక కొత్త గౌరవనీయ హోదానీ, సామాజిక ఊర్ధ్వగమనాన్నీ (social upward mobility) కోరుకునే ప్రతి సామాజిక వర్గమూ పనున్నా లేకపోయినా, అవసరమున్నా లేకపోయినా, కాలానుగుణం (contemporary) అయినా కాకపోయినా ఊరికే ఉట్టిపుణ్యానికి బ్రాహ్మణుల్ని దూషించడం ప్రతితరంలోనూ ఒక లేటెస్ట్ ఫ్యాషన్ గా మారింది. తమ లోపాలకీ, పాపాలకీ, శాపాలకీ అన్నిటికీ బ్రాహ్మణులనే ఒక బడుగు బక్కకులాన్ని బాధ్యుల్ని చేస్తూ, తమ జీవితాల్లో బ్రాహ్మణుల జోక్యం ప్రత్యక్షంగా గానీ, పరోఽక్షంగా గానీ ఏమీ లేకపోయినా ! 1947 లో బ్రిటీషువారు వెళ్లిపోయారు. ఇహ అప్పట్నుంచీ మన కర్మకి మనమే బాధ్యులం. ఇప్పుడు మనకి ఇంగ్లీషు మాట్లాడే దేశాలతో చాలా స్నేహం ఉంది. కనీసం ఆ మాత్రం ఇంగితజ్ఞానం కూడా బ్రాహ్మణుల విషయంలో బ్రహ్మద్వేషులకి లోపించింది. ఈ సమాజం బ్రాహ్మణుల మాట వినడం మానేసి సుమారు 200 ఏళ్ళవుతోంది. బ్రాహ్మణులు కూడా అందఱితోనూ స్నేహంగా కలిసిపోయారు. నిజానికి వర్ణాంతర వివాహలు కూడా అన్ని ఇతరకులాల కంటే బ్రాహ్మణుల్లోనే ఎక్కువ. ఆధునిక బ్రాహ్మణులంతా నగరజీవులే. గ్రామీణులు అరుదు. వీరికి ఈ కులాలూ, వర్ణాల గొడవ ఏమీ తెలీదు. ఈరోజు వీరు తమ మనోవైఖరిలో అమెరికన్‌ల కంటే భిన్నులు కారు. అయినా ఇంకా ఈ దుష్ప్రచారాల బుఱదకి మలినమైపోతూనే ఉన్నారు. బ్రాహ్మణుల్ని చూస్తే - ఒకప్పుడు దేవాలయంలో పూజించబడి ఆ తరువాత ఆ దేవాలయం మసీదుగా మారాక దానికి మెట్లుగా మార్చబడ్డ హిందూదేవతల విగ్రహాలు గుర్తుకొస్తాయి !

కాబట్టి సమాజంలో ఈనాడు మనం అనుభవిస్తున్న కులపరమైన అశాంతికి కారణం కులాలు కావు. ఇతరకులాల్ని దూషించడమే అసలు కారణం. మనలో ఈ దూషణమనస్తత్త్వం సహజంగా ఉండేది కాదు. ఇది కేవలం ఇటీవలి శతాబ్దాల్లోనే మనకి అంటుకుంది. మన సమాజాన్ని చీల్చి సంపరివర్తితుల (converts) ని తయారు చేసుకుందామనుకున్న బ్రిటీష్/ క్రైస్తవ మతప్రచారకులు (missionaries) నేర్పిన దరిద్రమిది. ఇందులో దురుద్దేశాలే కాకుండా కొంత అజ్ఞానం కూడా సమ్మిళితమై ఉంది. వాళ్ళు మనలాంటి సమాజాన్ని ఎక్కడా చూసి ఎఱగరు. ఈ గడ్డమీద అడుగుపెట్టాక సంస్కృతిఘాతం (culture shock) మూలాన వారికి ఇక్కడి విషయాలన్నీ విచిత్రంగా అగుపించాయి. తప్పుగా కూడా అగుపించాయి. శాస్త్రవేత్తలైనవారు భక్తులు కూడా అయి ఉండడం, స్త్రీలు పాతివ్రత్యమనే పరిభావనని నమ్ముతూండడం, అన్నికులాలవారూ బ్రాహ్మణులనే ఒక కులాన్ని గౌరవించడం, కొన్ని కుటుంబాలన్నీ తరతరాలుగా ఒకే వృత్తి చేస్తూండడం ఇత్యాది. వాళ్ళు ముందు బ్రాహ్మణుల్ని సంపరివర్తిస్తే తమ పని సులభమవుతుందని మొదట్లో భావించారు. కానీ కొన్ని భేటీల అనంతరం బ్రాహ్మణుల ముందు మాట్లాడి గెలవలేమని చాలా త్వరగా గ్రహించారు. హిందూసమాజంలో బ్రాహ్మణులనే పూజారి-మేధావుల వర్గానికి (priestly intellectual class) పలుకుబడి ఉన్నంతకాలం ఇక్కడ జనాన్ని క్రైస్తవులుగా మార్చడం అసాధ్యమని తలపోశారు. ముందు బ్రాహ్మణుల విశ్వసనీయతని చెడగొడితే తప్ప తాము విశ్వసనీయతని సాధించుకోలేమని భావించారు. అప్పట్నుంచి మొదలైంది బ్రాహ్మణుల మీద ఈ అడ్డగోలు వాచాదాడుల పర్వం.

వాళ్ళు రాకముందు ఎప్పట్నుంచో కొన్నివేల సంవత్సరాలుగా ఈ దేశంలో కులాలున్నాయి వేలాది సంఖ్యలో ! అయితే ఈ అన్యకులద్వేష దూషణలు మాత్రం వాళ్ళతోనే మొదలయ్యాయి. అంతకుముందు జనం తమ కులవృత్తి చేసుకోవడాన్ని గర్వకారణంగా భావించేవారు. పక్కవాడి కులవృత్తి తాము చేయాలని అనుకునేవారు కాదు, అది ఎంత లాభదాయకమైనా సరే ! అందువల్ల అనారోగ్యకర పోటీ గానీ, పరస్పర అసూయాద్వేషాలు గానీ సమాజంలో ఉండేవి కావు. ఎప్పుడైతే బ్రాహ్మణుల పాత్రనే (ఇహ ఏ ఇతరకులం పాత్రా కాదు) తాము కూడా పోషించాలని అందఱూ ఉబలాటపడడం మొదలుపెట్టారో ఆ తరువాతినుంచీ ఒకఱి పారంపర్యవృత్తిలో ఇంకొకఱు వేలుపెట్టడం, నిరుద్యోగ సమస్యలూ, కులపరమైన అసంతృప్తులూ, రిజర్వేషన్లూ, అసూయలూ, ప్రాంతీయ అసమానతలూ, ఉద్యమాలూ అన్నీ మూకుమ్మడిగా రంగప్రవేశం చేశాయి. ఆ విధంగా ఒక ప్రశాంతమైన, సామరస్యపూరితమైన సమాజం కాస్తా నిలువునా తగలబడిపోయింది.

(ఇంకా ఉంది)

ఉన్మాదమూలాలు

2011-11-03T07:11:00.002+05:30

శావతారం చిత్రంలో పంచాక్షరీ మంత్రాన్ని జపించనందుకూ, జపించి శివపారమ్యాన్ని అంగీకరించనందుకూ చోళరాజు ఒక వైష్ణవ పూజారి (కమలహాసన్) ని పెరుమాళ్ళ మూలబేరంతో సహా కట్టగట్టి సముద్రంలో విసిరి పారేయించిన సన్నివేశాన్ని అందఱూ వీక్షించే ఉంటారు. వీక్షించి "ఆహా ! ఆ రోజుల్లో ఎంత మతోన్మాదం ! అప్పుడు మనం పుట్టకపోవడం, లేదా ఇప్పుడు మన పాలకులు అలాంటి మతోన్మాదులు కాకపోవడం మన అదృష్టం కదా !" అని ముక్కున వేలేసుకుని ఉంటారు. ఆగండాగండి ! అక్కడికే వస్తున్నాను.

ఉన్మాదాలు ఎక్కడికీ పోలేదు. మన మధ్యనే ఉన్నాయి భద్రంగా ! ఎటొచ్చీ కాస్త పిల్లల్ని పెట్టి, కొత్త వేషధారణలో ముస్తాబై యథాపూర్వం విచ్చలవిడిగా కొనసాగుతున్నాయి. కారణం - ఆనాటి ఉన్మాదాలకీ, ఈనాటి ఉన్మాదాలకీ మూలం ఒక వర్గమే. జనం అనుకుంటున్నదానికి భిన్నంగా, మీడియాలో జఱుగుతున్న ప్రచారానికి విరుద్ధంగా - నిజానికి ఈ ఉన్మాదాలేవీ ప్రజలలో పుట్టి ప్రజల ద్వారా కొనసాగుతున్నవి కావు. జాగ్రత్తగా గమనించి గుర్తుపట్టగలిగితే - ప్రపంచంలో ఎక్కడ ఏ మూలన ఏ ఉన్మాదం జడలు విఱబోసుకొని వికటాట్టహాసం చేస్తూ, వీరవిహారం చేస్తుందన్నా దాని వెనక తప్పనిసరిగా ఒక చట్టబద్ధ ప్రభుత్వం దాగుంటుంది, ఆనాటి రాజుల్లాగే ! అది ప్రజాస్వామిక ప్రభుత్వం కూడా కావచ్చు. దాని వెనక ఒక రాజకీయ పక్షమో, రెండు పక్షాలో కూడా ఉండొచ్చు. వాటి విధానాలూ, కార్యావళులూ (policies and agendas) ఉంటాయి. ఆ ప్రభుత్వం చేసిన అన్యాయపూరిత నిర్బంధక చట్టాలూ (oppressive laws), వాటి చిరకాల దుష్ఫలితాలూ ఉంటాయి.

ప్రభుత్వంలోని వ్యక్తుల పట్ల ప్రజల్లో మొదట్నుంచీ భయమే తప్ప భక్తి శూన్యం. ప్రభుత్వం నీతులు చెబితే జనం పట్టించుకోరు. పూర్తిగా కాదు గానీ రాజఱికానిక్కూడా ఈ మాట కాస్తో కూస్తో వర్తిస్తుంది. రాజు ఏ మతాన్నైతే అవలంబించి పోషిస్తాడో ఆ మతం పట్ల ఇతర మతాలకి చెందిన పౌరుల్లో ద్వేషం మొగ్గతొడుగుతుంది. "రాజమతం" తరఫున ఏం జఱిగినా అదంతా ఇతర మతాల్ని అణచి వేయడానికే నన్న భావన వ్యాపిస్తుంది. అది రాజమతోన్మాదంగా చూడబడుతుంది. ఆ భావనలో దాన్ని ఎదుర్కోవడం కోసం దానికి ప్రతిగా సమాజంలో ఇతరేతర మతోన్మాదాలు రూపుదిద్దుకుంటాయి. అయితే ఇవి అనాధికారిక వ్యక్తుల మతోన్మాదాలు గనుక వీటిని రాజవర్గం నేఱంగా పరిగణిస్తుంది. అలా ప్రభుత్వ విధానాలకీ, వాటికి వ్యతిరేకించేవారికీ మధ్య ఒక హింసాత్మక ఘర్షణ వాతావరణం నెలకొనడం మొదలవుతుంది. ఈ ఘర్షణలు అడ్డూ, అదుపూ లేకుండా ముదిరిపోయి ఆఖరికి బైటివాళ్ళ సహాయ సహకారాలతో ఆ ప్రభుత్వాన్ని కూలద్రోసే దాకా పరిస్థితులు విషమిస్తాయి. దీనికి మన దేశచరిత్ర యావత్తూ సజీవ దృష్టాంతమే.

అలాగే, ఈ రోజుల్లో ఉగ్రవాదాన్ని (terrorism) అతిపెద్ద సమస్యగా అన్నిదేశాలూ భావిస్తున్నాయి. అది కొంతమంది దారితప్పిన యువత తాలూకు సమస్యగా, ఒక మానసిక రుగ్మతగా చూసేవారున్నారు. ఉగ్రవాదాన్ని దాని యొక్క బాహ్యరూపాల నుంచి కాసేపు వేఱుచేసి, దాన్ని వ్యవస్థపై బాధితులు జఱుపుతున్న హింసాత్మక తిరుగుబాటుగా, బహిరంగ నిరసనగా చూసినప్పుడు కొన్ని కొత్త కోణాలు ఆవిష్కృతమవుతాయి. సమస్యల పరిష్కారానికి ప్రజాస్వామిక, రాజ్యాంగబద్ధ మార్గాలున్నప్పుడు నిరసన తెల్పడానికి ఈ రకమైన హింసాత్మక చర్యలు అవసరమా ? అనే ప్రశ్న తలెత్తుతుంది. ఇందులో నాలుగు సూక్ష్మాలు ఇమిడి ఉన్నాయని ఈ ప్రాశ్నికులు గ్రహించలేకపోతున్నారు. ఒకటి - తక్కువ వోట్లున్న వర్గాల్ని ప్రజాస్వామిక ప్రభుత్వాలు పట్టించుకోవు, ఎంత ప్రజాస్వామిక పద్ధతుల్లో, రాజ్యాంగచట్రాల పరిధిలో నిరసన వ్యక్తం చేసినా ! రెండోది - మీడియా దృష్టిని ఆకర్షించకుండా ఏ సమస్యనీ ప్రభుత్వం దాకా తీసుకెళ్ళలేని పరిస్థితి ఉంది. అలా ఆకర్షించాలంటే చాలా డబ్బుండాలి. మూడోది - శాంతియుత నిరసనల్ని సమాజం పట్టించుకోవడం మానేసి చాలా కాలమవుతోంది. పీకల మీదికి వస్తే తప్ప ఇతరుల బాధల్ని పట్టించుకోనంత అసున్నితులుగా, కర్కశ హృదయులుగా మారిపోయారు. అంటే నిజానికి, ఉగ్రవాదుల్లో ప్రతిఫలిస్తున్నది ఈ కాలపు జనసామాన్య క్రౌర్యమే.

నాలుగోది చాలా ముఖ్యమైన అంశం. సమానత్వం, గోంగూర అంటూ పైకెన్ని కబుర్లు చెప్పినా మన చట్టాలేవీ యావత్ సమాజాన్నీ దృష్టిలో పెట్టుకుని చేసినవి కావు. అవి ఎల్లప్పుడూ సమాజంలో ఫలానా ఫలానా వర్గాలకి వత్తాసు పలకడం కోసం తయారుచేసినవి. అందఱి చేతా వోట్లేయించుకునే ప్రభుత్వం ఒకఱి వైపు పక్షపాత పూరితంగా నిలబడుతుంది. ఫలితంగా ఫలానా ఫలానా వర్గాలకి అనుకూలమైన కోణంలోనే వ్యాజ్యాల్ని చూడమనీ, వారికి అనుకూలంగానే దర్యాప్తు చేయమనీ, వారి కనుకూలంగానే తీర్పులు చెప్పమనీ న్యాయస్థానాలపై ముందస్తుగా మానసిక ఒత్తిడి పెట్టే శైలిలో మన చట్టాలన్నీ రచించబడ్డాయి. ఇక్కడ న్యాయానికీ, ధర్మానికీ, క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలకీ తావులేదు. వారివారి వర్గీయ గుర్తింపుల్ని బట్టి ఎవఱు న్యాయస్థానంలో గెలవబోతున్నారో ఈ దేశంలో కళ్ళు మూసుకొని జోస్యం చెప్పేయొచ్చు బొడ్డూడని బుడ్డోడు కూడా !

పర్యవసానంగా ఏమవుతుందంటే, ఒక వ్యాజ్యంలో అగ్రకులస్థుడూ, నిమ్నకులస్థుడూ కక్షిదారులయితే, తీర్పు నిమ్నుడికే అనుకూలంగా వచ్చేలా చట్టాలు రాసేశారు. అలాగే ఒక యజమానుడూ, అద్దెదారూ కక్షిదారులయితే తీర్పులన్నీ అద్దెదారుకి అనుకూలంగా వచ్చేలా రాసేశారు. అదే విధంగా ఒక ఆడదీ, మగవాడూ కక్షిదారులయితే తీర్పులన్నీ ఆడదానికి అనుకూలంగా వచ్చేలా రాసేశారు. ఒక భూస్వామీ, ఒక కౌల్దారూ కక్షిదారులైతే తీర్పులన్నీ కౌల్దారుకి అనుకూలంగా వచ్చేలా రాసేశారు. అంటే ఇక్కడ అగ్రకులస్థుడూ, అద్దెదారుడూ, మగవాడూ, భూస్వామీ వీళ్ళంతా తమ తమ ప్రతివాదుల్ని బట్టి చట్టంలో రెండో తరగతి పౌరులుగా మార్చబడ్డారన్నమాట. ఏడువ్, మొత్తుకో, చొక్కా చించుకో, నేలమీద పడి దొర్లు, ఏమన్నా కా, వీళ్ళకి వ్యవస్థ న్యాయం చేయదు గాక చేయదు. ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ చేయకూడదనే నిబంధనలు ఖచ్చితంగా, స్పష్టంగా, చాలా పబ్లిగ్గా ఆయా చట్టాల్లో పొందుపఱచబడ్డాయి. అంటే నువ్వొక దేశపౌరుడిగానో, అందఱిలాంటి ఒక Tax payer గానో, కనీసం ఒక మానవుడిగానో కాక What you are in relation to someone అనే ప్రాతిపదిక మీద నీకు న్యాయం జఱగొచ్చు. జఱక్కపోవచ్చు. ఇదీ వాస్తవ పరిస్థితి.

అంటే ప్రజాస్వామికంగా నిరసన తెల్పడానికీ, న్యాయస్థానాల్లో న్యాయాన్ని పొందడానికీ, రాజ్యాంగబద్ధంగా చట్టసభల్లో ప్రవేశించి తమ గోడు వినిపించడానికీ అవకాశం లేని అల్పసంఖ్యాకులూ, మధ్యతరగతివాళ్ళూ, చట్టపరంగా రెండో తరగతి పౌరులూ అయినవాళ్ళని ఈ ప్రజాస్వామ్యాల్లో దిక్కూమొక్కూ లేని అనాథలుగా వదిలేశారు. ఉద్దేశపూర్వకంగానే వదిలేశారు, వాళ్ళని తామొక వర్గంగా పరిగణించక పోవడాన ఆ ప్రాతిపదికన వాళ్ళ వోట్లు తమకి అవసరం లేదు గనుక ! అంటే ఎవడు ఏ సందర్భంలో ఏ వర్గ ప్రాతిపదికన ఆలోచించాలో కూడా వీళ్లే చెబుతారు అన్యాపదేశంగా ! దీని మూలాన ఏమవుతుందంటే ఒక సందర్భంలో ఒకానొక వర్గీయ నామాంకం (sectarian label) పెట్టుకుని లాభపడ్డవాడు ఇంకో సందర్భంలో ఇంకో వర్గీయ నామాంకం మూలాన నష్టపోవచ్చు. అంటే మీరు దళితులుగా గెలిస్తే మగవారుగా ఓడిపోతారు. లేదా మీరు ఆడవారుగా గెలిస్తే అగ్రకులస్థురాళ్ళుగా ఓడిపోతారు. అయితే మీరు ఏదో ఒక వర్గీయ ఉన్మాద చట్టం (fanatic sectarian law) పరిధిలోకొచ్చి అరుదుగా నైనా ఎంతో కొంత లాభపడుతున్నారు గనుక అన్ని ఇతరేతర వర్గీయ ఉన్మాదాలకీ చచ్చినట్లు మద్దతిచ్చితీఱాల్సిన అనివార్యతలో పడిపోతారు. అలా ఇఱికించి పారేశారన్నమాట మిమ్మల్ని. ఆ విధంగా మీ ప్రమేయం లేకుండానే మీరు ఈ ఉన్మాద వ్యవస్థ (fanatic system) లో క్రియాశీల భాగస్వామిగా మార్చబడ్డారు. అందఱమూ వర్గాతీతంగా నిష్పక్షపాతంగా ఆలోచించాలని డిమాండు చేసే సహజహక్కుని కోల్పోయేలా చేయబడ్డారన్నమాట. ఇలాంటి ఉన్మాదాలు తప్ప మనకి వేఱేదారి లేకుండా చేశారు. వర్గాలన్నింటినీ అలా రాజకీయంగా, చట్టబద్ధంగా ఆర్గనైజ్ చేశారు. చేసి మనందఱినీ వాటికి అతీతంగా ఆలోచించమని సుద్దులు చెబుతారు. ఈ పరిస్థితుల్ని కళ్ళారా చూసి, కడుపారా అనుభవించి గుండెలు భగ్గున మండిపోయినవాళ్ళు కసిగా ఆయుధాలు చేపట్టి, హింసకి దిగితే, లేదా కనీసం సైకోలైతే ఏమైపోతుంది సమాజం ? అనే ఇంగితజ్ఞానం ఈ ప్రభుత్వాలకి లేదు. "ఆ సమయానికి అధికారం ఉంది గదా" అని అడుగడుగునా చట్టాల రూపంలో అన్యాయాల్ని ఇనుమిక్కిలిగా వ్యవస్థీకృతం చేసిపారేసి, ఆ తరువాత సమాజం శాంతిసౌభాగ్యాలతో విలసిల్లాలని ఆగష్టు పదిహేనున ఆకాంక్షిస్తే ఏం లాభం ?

అలాగే ప్రభుత్వం ఒక కులస్థుడి చేతిలోకి వెళితే అతను తనకి అభిమానంతో వోట్లేసిన ఇతర కులస్థులందఱినీ అమాంతం గాలికొదిలేసి తన ఒక్క కులాన్నే బాగుచేసుకోవడం మొదలుపెడతాడు. కాలక్రమంలో ఈ తెఱగు సర్కారీ కులోన్మాదానికి దీటుగా సమాజంలో మఱికొన్ని కులోన్మాదాలు పుట్టుకొస్తాయి. అదే విధంగా ప్రభుత్వం కొన్నికులాలకి అనుకూలంగా వెసులుబాట్లూ, చట్టాలూ చేయడం ఇలాంటి కులోన్మాదాల్ని ఇతోఽధికంగా వృద్ధిపొందించడానికే, తద్ద్వారా మనల్ని చావగొట్టి చంపడానికే !

కాబట్టి ఈ ఛప్పన్న ఉన్మాదాలన్నీ వివిధకాలాలకి చెందిన పలుప్రభుత్వాల ఉమ్మడి సృష్టి, పోషణ, ప్రోత్సాహఫలితాలు మాత్రమే. ఒక్క తేడా మాత్రం ఉంది. అదేమంటే, చరిత్రలో చోటుచేసుకున్న ఉన్మాద చర్యలకి పూర్వ ప్రభుత్వాల్ని (అది రాజులైనా, సుల్తాన్‌లైనా) పేరుబెట్టి నిందించడం సాధ్యమయ్యేది. ఎందుకంటే "ఫలానా ఉన్మాద చర్యకి ఫలానా రాజే కారకుడు" అని స్పష్టంగా తెలిసిపోతూండేది. దీనిక్కారణం - ఒక రకంగా ఆనాటి రాజులు ఈనాటి ప్రభుత్వాలతో పోలిస్తే కాస్త బోళా మనుషులు కావడమే. తమ చర్యల ద్వారా, మాటల ద్వారా తమ పక్షపాతాల్నీ, ఇష్టానిష్టాల్నీ బహిరంగంగా వెల్లడించేస్తూ ఉండేవారు. ఇప్పుడు తెలిసినంత Media management, రెండునాల్కల ధోరణీ వాళ్ళకి తెలీవు. కానీ ఈనాటి ప్రభుత్వాల పెద్దమనుషులు పెద్ద గజదొంగలు. వీళ్ళు మనసులో ఒకటి అనుకుంటూ, పైకి ఇంకొకటి మాట్లాడుతూ, బైట మఱొకటి చేయడంలో అద్భుతంగా రాటుదేలిపోయారు. అందుచేత సమకాలీన ఉన్మాదాల వెనకా, అతివాదాల వెనకా, టెఱ్ఱరిజాల వెనకా ఉన్నది సాక్షాత్తూ వీళ్ళేనని కనుక్కోవడం సాధారణ బుద్ధిమంతులకి ఇసుమంత కష్టమే. ఎందుకంటే తాము వాటి మీద యమా పోరాడేస్తున్నట్లు వీళ్ళు రోజూ వీరపోజులిస్తూంటారు. అదీ గాక, రాజు అంటే ఒక వ్యక్తి. గుర్తించడం తేలిక. కానీ ప్రజాస్వామిక ప్రభుత్వంలో అంతా సమష్టిబాధ్యత కావడంతో తప్పుడు మనుషులంతా గుంపులో గోవిందయ్యలై క్షేమంగా తప్పించుకు పోతారు. వీళ్ళు ప్రభుత్వంలో ఉండగా చట్టం పేరు చెప్పి తీసుకున్న కవ్వింపుచర్యలకీ, బయట పెచ్చఱిల్లిపోతున్న వర్గీయ ఉన్మాదాల (sectarian/ communal frenzy) కీ సంబంధమేంటో అంతుపట్టక పెద్దగా ఆలోచించలేని సామాన్య పౌరులు గందరగోళంలో పడిపోతూంటారు.

ఇదివఱకటి రాజఱికాలు కేవలం చరిత్రపరిజ్ఞానలోపం వల్ల ఒకటో, రెండో ఉన్మాదాల్ని పొఱపాట్న పెంచి పోషిస్తే, ఈనాటి ప్రజాస్వామిక ప్రభుత్వాలు అంతా తెలిసే, అన్నిరకాల ఉన్మాదాల్నీ ఉద్దేశపూర్వకంగా పెంచి పోషిస్తున్నాయని అందఱూ గమనించడం అవసరం. ప్రభుత్వ మద్దతు ఉందనే ధీమాతో ఉన్మాదులయ్యే వర్గాలు కొన్ని ! లేదనే బాధతో ఉన్మాదులయ్యే వర్గాలు మఱికొన్ని ! ఏమిటిదంతా ? ప్రభుత్వ మద్దతు అనేది మనుషుల్లో అంతకుముందెన్నడూ ఎఱగని రాక్షసత్వాన్ని ప్రోది చేస్తుంది. అది సహృదయుల్ని సైతం కర్కోటకులుగా మారుస్తుంది. ఇతరుల మనోభావాల్నీ, సున్నితత్వాల్నీ ఖాతరు చేయని పశుత్వాన్ని పెంపొందిస్తుంది. ప్రభుత్వ మద్దతు తమకుందని భావించే వర్గాలు తమ మీద ఈగ వాలినా ఆగ్రహావేశాలతో పిచ్చెక్కి రెచ్చిపోతారు. అసలు ఆ ఈగ గాల్లో ఎగరడమే నేఱమన్నట్లు మాట్లాడతారు. కల్లుతాగి, నిప్పు తొక్కిన కోతుల్లా గంతులేస్తారు. అంతటితో ఆగకుండా వర్గీయ ఉన్మాదాలు ఇంకా చాలా చాలా దూరం వెళతాయి. ఉన్మాదాల్ని వ్యతిరేకించే సామరస్యవాదులకే ఉన్మాదులని పేరుబెట్టేవాళ్ళు తయారవుతారు. ఇతర వర్గాలలో సద్గుణాలున్నా చూడలేని కళ్ళున్న కబోదులవుతారు.

రాజపోషణ విపరీతంగా ఉన్నరోజుల్లో కొందఱు బ్రాహ్మణులలో ఉండేది ఈ తెఱగు ఉన్మాదం. దీన్ని మళ్లీ గత కొద్ది దశాబ్దాలుగా దళితుల్లో చూస్తూ ఉన్నాం. ఇప్పుడు ఫెమినిస్టులలో చూస్తున్నాం. ఇంకా ఏయే ప్రాతిపదికల మీద ఎన్నెన్ని సరికొత్త ఉన్మాద వర్గాల్ని ఈ ప్రభుత్వాలు తయారు చేయబోతున్నాయో చూడాల్సి ఉంది. ఏ ఒక్క వర్గానికీ అనుకూలం కాని తటస్థ చట్టాల్ని (neutral laws) రూపొందించి అమలు చేయడమే ఈ అన్ని ఉన్మాదాలకీ భేషైన విఱుగుడు. అంతే కాదు, ప్రభుత్వస్థులు వీటికి కోరి దూరంగా ఉండాలి. ప్రభుత్వం అందఱిదీను. ఏ ఒక్క వర్గానిదో, లేక కొన్ని వర్గాలదో కాదు. ఆ భావనని ప్రజల్లో కలిగించాలి. ఆ నమ్మకాన్ని పాదుకొల్పాలి. అంతేగానీ ముస్లిముల సభకి వెళ్ళి అక్కడ మైనారిటీల కష్టాల గుఱించి కన్నీళ్ళు కార్చడం, బీసీల సభకి వెళ్ళి బీసీల పరిరక్షకులం మేమేననడం, లేదా స్వకుల సమావేశాల్లో మంత్రులూ, శాసనసభ్యులూ , తదితర ప్రజాప్రతినిధులూ పాల్గొనడం, హిందూనాయకులు రంజానుకి ఇఫ్తార్ విందులివ్వడం, ఫెమినిస్టుల సభలకెళ్ళి పురుషుల్ని దూషించడం - ఇలాంటి చేష్టల మూలాన దేశంలో ఉన్మాదాలు పరాకాష్ఠకి చేఱుకుంటున్నాయి. తమ యొక్క యీ అపరిపక్వ, క్రమశిక్షణారహిత నడవడికలకి ప్రజల్లో కలిగే దుఃస్పందనల్నీ, దుష్పరిణామాల్నీ ఊహించలేకపోతున్నారు. ఇలాంటి పక్షపాత ప్రవర్తననీ, ఉన్మాదాన్నీ ఆధికారికంగా ప్రదర్శిస్తున్నంత కాలమూ అందుకు వ్యతిరేకంగా హింసోన్మాదానికి దిగేవాళ్ళు ఉంటూనే ఉంటారు. కానీ చెబితే ఎవఱు వింటారు ? ఈ ప్రభుత్వాలు ఇప్పటికీ బుద్ధి తెచ్చుకోకుండా ఇంకా ఇంకా విభాజకమైన (divisive) సంకుచిత చట్టాలు చేసుకుంటూ పోతున్నాయి. ఇలాంటి తోలుమందపు దొరతనాల్ని పెట్టుకుని ఈ ఉన్మాదాల నుంచి మనకెలా రక్షణ లభిస్తుందో అర్థం కాకుండా ఉంది.

స్త్రీల సైన్యప్రవేశం

2011-10-31T07:00:00.001+05:30

లా దేశాల సైన్యవిభాగాల్లో ఇప్పుడు స్త్రీలు పనిచేస్తున్నారు. 1972 నాటి అమెరికన్ సైన్యంలో 2 కంటే తక్కువగా ఉన్న స్త్రీల శాతం 1995 నాటికల్లా సుమారు 13 శాతానికి పెఱిగింది. ప్రస్తుతం అమెరికన్ పదాతిదళాల్లో 68 వేలూ, నౌకాదళంలో 56 వేలూ, వైమానిక దళంలో 8 వేలూ స్త్రీలున్నారు. హంగరీలోనైతే 25 శాతం మంది స్త్రీలే. ఆస్ట్రేలియాలో 13 - 15 శాతాల మధ్య ఉంటారు.

అక్టోబర్ విప్లవానికంటే ముందే రష్యాసైన్యంలో రెండువేలమంది స్త్రీలని చేర్చుకున్నారు. కానీ అప్పట్లో జర్మనీతో జఱిగిన యుద్ధంలో ఆ స్త్రీసైనికులు 90 శాతం మంది చనిపోవడంతో ఆ ప్రయత్నాన్ని తాత్కాలికంగా నిలుపు చేశారు. ఐనప్పటికీ రెండో ప్రపంచయుద్ధంలో రష్యన్ స్త్రీసైనికుల పాత్ర భారీ స్థాయికి చేఱుకుంది. దీనికొక కారణం - యుద్ధానికి పంపదగ్గ మగవాళ్ళే దేశంలో లేకపోవడం, అప్పటి రష్యా నియంత జోసెఫ్ స్టాలిన్ సుమారు కోటిమంది రష్యా యువకుల్ని కమ్యూనిస్టు పార్టీకి వ్యతిరేకులనే కారణం చేత అంతకుముందే హత్య చేయించడం. చివఱికి రష్యాలోకి చొఱబడ్డ జర్మన్లు రష్యా సైన్యం చేతుల్లో కాదు గానీ భీకరమైన రష్యన్ చలి (Russian winter) కి తట్టుకోలేక చనిపోయారు. అది తమ ఘనతేనని స్టాలిన్ ప్రకటించుకొని ఆ స్త్రీలొక్కొక్కఱికీ Hero of the Soviet Union పురస్కారాలు ప్రదానం చేశాడు. అయితే జర్మన్ సైన్యం వెనుదిరగడానికి అసలు కారణమేంటో తనకి తెలుసు గనక ఆ స్త్రీలెవ్వఱికీ పదోన్నతులివ్వలేదు. అయితే ఇప్పుడు కూడా రష్యా సైన్యంలో 10 శాతం మంది స్త్రీలే ఉన్నారు.

మన దేశంలో కూడా పోరాటేతర విభాగాల (non-combatant divisions) లో స్త్రీలు చాలాకాలంగా పని చేస్తున్నారు. దరిమిలా వైమానిక, నావిక దళాల్లో కూడా వారిని ప్రవేశం కలిగించడం జఱిగింది. ఈమధ్య కొత్తగా పోరాట (combatant) విభాగాల్లో కూడా వారిని తీసుకోవాలని రక్షణశాఖ నిర్ణయించింది. ప్రస్తుత పాలక పక్షానికి ఒక స్త్రీ నాయకత్వం వహిస్తూండడం వల్ల ఇలాంటి ప్రతిపాదనలు త్వరగా కార్యరూపం దాలుస్తున్నాయని నా అభిప్రాయం.

అయితే ఇలాంటి ప్రతిపాదనల్ని నేను హర్షించను. ఎందుకంటే వీటి వెనక దూరదృష్టీ, లోతూ కొఱవడ్డాయి. ఈ చర్యల వెనక అజ్ఞానమూ, అవగాహనారాహిత్యమూ, తొందఱపాటూ దాగున్నాయి. స్త్రీలు కూడా పురుషులతో సమానమనీ, పురుషులు చేసే ఏ పనైనా స్త్రీలు కూడా చేయగలరనీ నిరూపించడానికి, అలా అడుగడుగునా ఒక lib statement ఇవ్వడానికీ ఫెమినిస్టులు తెగ ఉబలాటపడిపోతూంటారు. ఇలాంటివారందఱికీ పాశ్చాత్యురాలైన సోనియా నాయకత్వం ఒక ఆయాచిత వరంలా, లంకెబిందెలా దొఱికింది. తమ చిరకాల వాంఛితాలన్నింటినీ ఆ అధిష్ఠానదేవతకి మొఱపెట్టుకొని ఆధికారికంగా తీర్చుకుంటున్నారు. పురుషుల సమర్థతకి మాదిరే స్త్రీల సమర్థతకి సైతం సర్వేసర్వత్రా ప్రశ్నాతీతమైన సామాజిక ఆమోదం (unquestionable social acceptance) కావాలని వారు తహతహలాడుతున్నారు.

స్త్రీల తెలివితేటల గుఱించి, లేదా సమర్థత గుఱించి ఇప్పుడు అత్యవసరంగా, ఆదరా బాదరా ఎవఱికి నిరూపించి చూపాలో నాకు తెలీదు. మొత్తమ్మీద వారికి ఏమీ చేతకాదంటున్న రోజులైతే కావివి. స్త్రీలు చాలావఱకు అన్నీ చేయగలరు కానీ పురుషుల సహకారంతోనే, వారి రక్షణలోనే, శిక్షణలోనే చేయగలరు. స్త్రీకీ, పురుషుడికీ మధ్య ఉన్న తేడా ప్రధానంగా మనోవైఖరి (attitude) కీ, అంతిమ ఫలితాలకీ సంబంధించినటివంటిది. కొన్ని వైఖరులు పురుషులకే ప్రత్యేకం. అలాగే కొన్నికొన్ని స్త్రీలకే ప్రత్యేకం. దేవుడివ్వనిదానికి మనిషి మరామత్తు చేయలేడు. అందుకు మనిషిని నిందించడం సబబు కాదు.

అయితే స్త్రీల సైన్యప్రవేశానికి నేను అభ్యంతరం చెప్పడానికి అసలుకారణం ఇది కాదు. "స్త్రీలు సైనికోద్యోగాలకి పనికొస్తారా ? లేదా ?" అనే మౌలికాంశ చర్చ నేను చేయబోవడం లేదు. వాటికి దరఖాస్తు చేసేవారు చేస్తారు. తీసుకునేవారు తీసుకుంటారు. మధ్యలో మనకెందుకు వాదం ? కానీ "ఈ చర్య మేలు చేస్తుందా ? కీడు చేస్తుందా ?" అనే మూల్యాంకన చర్చ చేయక తప్పదు. సైనికోద్యోగంలో సుఖం లేదు. మనశ్శాంతి కూడా లేదు. సాధారణ పరిస్థితుల్లో మగవాళ్ళే అది అభిమతించరు. కానీ "ఆ బాధలేవో మేం పడతాం, మాకివ్వండి సైనికోద్యోగం" అంటూ ఎవఱైనా స్త్రీలు ముందుకొస్తే "సరేనమ్మా ! తీసుకోండి" అని చెప్పి మగవాళ్ళు ఆనందంగా బతికిపోవచ్చు. ఆడైనా, మగైనా తాము పనికొస్తామని తమకి తాము సంతృప్తి చెందితేనే ఆ ఉద్యోగాలకి దరఖాస్తు చేయబూనుకుంటారు. ఆ ఆత్మవిశ్వాసం లేనివారు చేయరు. కాబట్టి Right people in right positions అనే సూత్రం అమల్లో ఉన్నంత వఱకూ మనకి ఏ బాధా లేదు. నా అభ్యంతరాలకి కారణం అది కాదు. స్త్రీలకి ప్రవేశం లేని సంస్థలూ, విభాగాలూ చాలా ప్రశాంతంగా, పనిచేసుకోవడానికి వీలుగా ఉంటాయి. స్త్రీలు లేనంతకాలమూ ఆ వ్యవస్థలు ఏ సాముదాయిక లక్ష్యాల కోసం ఏర్పఱచబడ్డాయో అవి సమీచీనంగా నెఱవేఱతాయి. ఇలా అంటున్నందుకు నాకు స్త్రీద్వేషి అని బిరుదివ్వకండి. వాస్తవం చెబుతున్నానంతే. ఎందుకంటే ఇది పూర్తిగా స్త్రీల వల్ల కాదు గానీ వారిని పురుషులు ఉపయోగించుకునే పద్ధతుల వల్ల కూడా జఱుగుతుంది. కానీ అలా ఉపయోగించుకో బడడానికి గణనీయశాతం స్త్రీలు సర్వకాల సర్వావస్థల్లోనూ సిద్ధంగా ఉండడమే మన సమస్య.

ఇంకొన్ని లోపాలు కూడా లేకపోలేదు. స్త్రీలు ఎక్కడ ప్రవేశిస్తే అక్కడల్లా తమకంటూ విశిష్ట/ పక్షపాత మన్నింపు (preferential treatment) కోరుకుంటారు. తాను మగవాడి కంటే అంతర్గతంగా చాలా Better being ని అని ప్రతి స్త్రీ భావించుకుంటూండడం, ఈ భావం వారికి సామూహికంగా నరనరాలా జీర్ణించిపోవడం దీనిక్కారణం. చిన్నప్పట్నుంచీ తమ కళ్ళముందు మగపిల్లల్ని మాత్రమే చావగొట్టడం, తమ జోలికి ఎవఱూ రాకపోవడం చూసిన ఆడపిల్లల్లో "తాము చాలా స్పెషల్" అనే భావన అభివృద్ధి చెందుతుంది. పెద్దయ్యాక కూడా ఆ భావనే వారి చుట్టుచూపునీ, లోకావలోకననీ తీర్చిదిద్దుతుంది. ఈ Female superiority complex, లేదా స్త్రీ-అహం మూలాన, పైకి ఎన్ని కబుర్లు చెప్పినా ఆచరణలో మాత్రం వారు ఏ విధమైన సమానత్వాన్నీ వర్కౌట్ కానివ్వరు. స్త్రీపురుషులు కలిసి పనిచేసేచోట సమానత్వాన్ని ఖచ్చితంగా అమలు జఱిపేటప్పుడు కొన్నిసార్లు ఏదో ఒక పక్షంవారు నష్టపోయే అవకాశం ఉంటుంది. దైవికంగా ఈ నష్టపోయే వర్గంలో తాను ఉండాల్సివస్తే స్త్రీ ఆ వాస్తవాన్ని జీర్ణించుకోజాలదు. భరించజాలదు. తాను స్త్రీ కావడం వల్లనే మగవారంతా ఏకమై తనని నష్టపఱుస్తున్నారని సెక్సిజమ్ ఆరోపణలు చేస్తూ వీథికెక్కుతుంది. ఫెమినిస్టులంతా కలిసి ఆమెకి వత్తాసు పలుకుతూ గడబిడ సృష్టిస్తారు. గతంలో చాలాసార్లు ఇలా జఱిగింది. అందుకే ఉద్యోగాలిచ్చేవారు "ఈ గొడవ మనకెందుకులే ?" అని చెప్పి మగవాళ్లనే బలిచేసి యథామామూలుగా ఆడవాళ్ళని సుఖపెడుతూంటారు.

ఉదాహరణకి మొన్న హైదరాబాదులో జఱిగిన బందునాడు పలు సార్థవాహాలవారు ఆడ ఉద్యోగులకి సెలవు ప్రకటించి మగ ఉద్యోగుల్ని మాత్రం విధులకి హాజరు కమ్మన్నారు. ఒకే కంపెనీలో ఒకే పని చేస్తూ ఒకే జీతం తీసుకునేవాళ్ళల్లో కొందఱికి ఒక న్యాయం , మఱికొందఱికి ఇంకో న్యాయం వర్తింపజేయడం సమంజసమా ? మఱి ఆడవాళ్ళ సేవలు అంత అత్యవసరం కానప్పుడు, వారు లేకపోయినా సార్థవాహాలు యథాప్రకారం నడుస్తాయన్నప్పుడు, మగవారి సేవలు మాత్రమే బాహ్యసమాజానికి అత్యావశ్యకాలైనప్పుడు అసలు ఆడవారికి ఉద్యోగాలివ్వడం దేనికి ? భవిష్యత్తులో సైన్యం పరిస్థితి ఈ తెఱగు వివాదాలకి అతీతంగా ఉంటుందనుకోను. సమానత్వం పేరుతో అన్నింటిలోకీ ప్రవేశం పొందే ఆడవారు అలా ప్రవేశం పొందాక అన్ని సమానత్వ సూత్రాలకీ తిలోదకాలిచ్చి తమకి ప్రత్యేక హక్కులూ, సౌకర్యాలూ, రక్షణలూ కావాలని నిలదీయడమే ఇందులో మతలబు. మళ్లీ ఈ బాధ్యతారాహిత్యానికి జెండర్ సిన్సిటివిటీ అని పేరు కూడా పెట్టుకొని సిగ్గులేకుండా ఊరేగుతున్నారు ఫెమినిస్టులు. జెండర్ అంటే కేవలం ఆడతనమేనా ?

సైన్యంలో చేఱడమంటే ఏదో యూనిఫామ్ వేసుకోవడం, రైఫిల్ పట్టుకోవడం ఒక్కటే కాదు. హింసించడానికీ, హింసలు పడడానికీ సిద్ధం కావడమే. ఆయుధధారులు స్త్రీలైనా, పురుషులైనా శత్రువులైన విదేశీయులు కనికరించరు. దొఱక్కపోతే కాల్చి చంపుతారు. దొఱికితే అత్యాచారాలకి పాల్పడతారు. కాబట్టి ఆడవారు పోరాటదళాల్లో చేఱినా, వారిని ప్రథమావకాశంలోనే పోరాటానికి పంపరు. ముందు మగసైనికుల్నే పంపుతారు, అంటే మళ్ళీ అక్కడ ఆడవాళ్ళని సాధ్యమైనంతగా సుఖపెట్టడానికే ప్రాధాన్యం ఇస్తారని ఊహించవచ్చు. కానీ ఒకవేళ అలా పంపినప్పుడు అక్కడ విదేశీ పురుషసైనికుడి తుపాకీ తూటాల వర్షంతో ఒక ఆడ సైనికురాలు నేలకొఱిగి చనిపోయే ముందు తనని కాల్చిన సైనికుణ్ణి చూడగలిగితే "మగవాడివయ్యుండీ నాలాంటి ఆడదాన్ని ఇలా నిస్సహాయంగా కాల్చిచంపుతున్నావ్" అని మౌనంగా ఆక్రోశిస్తూనే చనిపోతుంది.

యుద్ధాలూ గట్రా లేనప్పుడు సైనికురాళ్ళని స్వదేశీ సైనికులే వాడుకుంటున్నారంటూ దేశాదేశాలవారు ఆరోపిస్తున్నట్లుగా వార్తలొస్తున్నాయి. ఆ ఆరోపణల్లో నిజమున్నా, లేకపోయినా అందులో తప్పు పూర్తిగా మగసైనికులదేనని ఆరోపించడం సౌకర్యవంతం కావచ్చునేమో కానీ వాస్తవం కాకపోవచ్చు. ఏదేమైనా స్త్రీలు మగజాతిపనుల మధ్య ఒక గొప్ప ఏకాగ్రతాభంగం (disturbance) అని చెప్పక తప్పదు. మగజాతి చచ్చీ చెడీ సహస్రాబ్దాల తరబడి చెమటోడ్చి నిర్మించిన మగవ్యవస్థల్లోకి, ఆడవాళ్ళని రిజర్వేషన్ల లాంటి అడ్డమైన దొడ్డిదార్లలో బలవంతంగా లాక్కురావడం, అక్కడ వాళ్ళు సమస్యలెదుర్కోవడం, ఆడవాళ్ళ పుట్టుబలహీనతలకి మగవాళ్ళని శిక్షించడం, అందుకోసం ప్రత్యేకంగా మళ్లీ ఆడచట్టాలు, ఆడకోర్టులూ, ఆడగూఢచారులూ, ఆడన్యాయవాదులూ, ఆడజడ్జీలూ - ఈ ప్యారలల్ జెండర్ న్యూసెన్సంతా మగజాతికి అవసరమా ? అర్జెంటా ? ఇదంతా లేకపోతే మనగ్గడవదా ?

స్త్రీలకి సైనికులు దూరంగా ఉన్నంతకాలమే వారు సైనికులుగా, దేశభక్తులుగా, పోరాటయోధులుగా మిగుల్తారు. స్త్రీసాంగత్యం వారిని పాడుచేస్తుందని నా అభిప్రాయం. ఈ దృగ్విషయాన్ని కొంతమంది మగవాళ్ళ వ్యక్తిగత బలహీనతగా చూడడం, వారిని శిక్షిస్తే అంతా చక్కబడుతుందని భావించడం చాలా పొఱపాటు. అలా భావిస్తే అది భర్తృహరి సుభాషితమో, ఈసప్ నీతికథో అవుతుంది తప్ప వాస్తవిక దృక్పథం అనిపించుకోదు. స్త్రీలు పనిప్రదేశాల్లో ఆశించే స్థాయి లింగాతీత మన్నింపు (treatment) ని పురుషులు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అందించలేరు. ఏం చేద్దాం ? సృష్టే మొదట్నుంచీ ఇలాగే ఉంది. కానీ అంతమాత్రాన ఇదంతా కోరి మీదికి తెచ్చుకోవడం అవసరమా ?

అదీ గాక, ఇలాంటి విషయాల్ని పూర్తిగా లౌకిక దృష్టితో చూడకూడదు. ఒక రంగంలో తప్పులేదని భావించబడ్డ విషయం కాలక్రమాన ఇతరరంగాలలో కూడా తప్పు లేదని భావించబడుతుంది. ఒకఱికి ఒక నిమిత్తం కోసం ఇచ్చిన వెసులుబాట్లని ఇంకొకఱు ఇంకో నిమిత్తానికి వాడుకోవడం చరిత్రలో చాలా మామూలు. ఎంత విదేశీయురాలైనా ఆడది ఆడదే కదా ? సైన్యాల మధ్య దేశభక్తి పేరుతో మొదట్లో చెదురుమదురుగా ప్రారంభమయ్యే ఆడ-మగల పరస్పర హత్యల క్యాన్సరు ఆయా సమాజాల్లోని ఇతర అవయవాలకి విస్తరిస్తుంది. ఆడవాళ్ళ పట్ల మగవాళ్ళ బాధ్యతారాహిత్యం కూడా ! ఒక మగవాడు ఇంకో మగవాణ్ణి, లేదా ఒక ఆడది ఇంకో ఆడదాన్ని చంపడంలాంటిది కాదు ఆడా, మగా ఒకఱినొకఱు చంపుకోవడం. మన మతానుసారం ఈ కడపటిదానికి దోషం తీవ్రతరం. కానీ వివిధదేశాల సైన్యాల్లో స్త్రీలుండడం వల్ల యుద్ధసమయాల్లో ఆడవారు మగవారినీ, మగవారు ఆడవారినీ నిర్దాక్షిణ్యంగా వధించాల్సి వస్తుంది, తమ చేత చంపబడుతున్న ఆ మనుషుల ముక్కూ మొహమూ ఏమీ తెలీకపోయినా ! ఆడవాళ్ళ చేతికి ఆయుధాలివ్వడమంటే వాళ్ళని నిర్దాక్షిణ్యంగా చంపక తప్పని ఎమర్జెన్సీని, అనివార్యతనీ అవతలివాళ్ళకి కల్పించడమే. తద్ద్వారా స్త్రీపురుష జాతులు తమ మధ్య పాటించాల్సిన లింగమర్యాదల (Gender protocols) కీ, లింగకర్తవ్యాలకీ తీవ్రవిఘాతం ఏర్పడుతుంది. ఇదొక చెడ్డ సంస్కృతి.

స్త్రీలు మగవారిచేత చంపబడడానికి పుట్టినవారు కారు. పురుషులు స్త్రీల చేతుల్లో చనిపోవడానికి పుట్టినవారు కారు. స్త్రీలు మగవారిని సైతం కనడానికీ, మగవారు స్త్రీలని కాపాడడానికీ సృష్టించబడ్డవారు. స్త్రీపురుషుల నడుమ ఏ విధమైన బాంధవ్యమూ లేకపోయినా, ముక్కూమొహమూ తెలీకపోయినా కేవలం ఎదిరి లింగజాతి (opposite sex) అన్న సర్గీణ కారణం (Creational factor) వల్ల వారు ఒకఱినొకఱు దేవతామూర్తుల్లా ఆరాధించుకోవాల్సి ఉంది. పరస్పరం విలువిచ్చుకోవాల్సి ఉంది. తద్భిన్నంగా కృత్రిమమైన ఈ అంతర్‌లింగ హత్యల మూలాన ఈ ప్రకృతిధర్మం, ఆధ్యాత్మిక సూత్రం ఉల్లంఘనకి గుఱవుతాయి ఈ ఉల్లంఘనలు పాపసంచయానికి దారితీస్తాయి. స్త్రీ అనేది ఒక అవయవమో, వ్యక్తో కాక ఒక సృష్టితత్త్వానికి చెందిన పరిభావన (concept). అది సర్వాంతర్యామి. ఇలా స్త్రీలని సంహరించేవారిని గర్భంలో పెట్టుకుని మోయడానికి ఆ సర్గీణ మూలకం (Creational Element) ఆ తరువాత తిరస్కరిస్తుంది. అందువల్ల, ఎంత ప్రయత్నించినా మఱుజన్మకి అనుమతి రాక, అందుకోసం వేచి చూడలేక, గర్భాల్లోకి దూకుడుగా gate-crash చేసిన ఆత్మలు గర్భస్రావాల ద్వారానూ, మృతశిశు జననాల ద్వారానూ అంతే బలవంతంగా, నిర్దాక్షిణ్యంగా, అర్ధాంతరంగా గర్భాల్లోంచి వెళ్ళగొట్టబడతాయి.

పురుషత్వం కూడా అలాంటి విశ్వవ్యాప్తమైన సర్గీణ మూలకమే కనుక అది కూడా పురుషహత్యలు చేసే స్త్రీలకి మరణానంతరం పునా రేతస్ ప్రవేశాన్ని నిరాకరిస్తుంది. ఒకవేళ ఇతరేతర పుణ్యఫలాల మూలాన తప్పనిసరై అనుమతించినా, అలా పుట్టిన స్త్రీలు అనంతరం పురుషవ్యక్తుల చేతుల్లో దారుణాతి దారుణమైన హింసలకి, లేదా హత్యకి గుఱికావాల్సి వస్తుంది. ప్రభుత్వవిహిత కర్తవ్యమూ, దేశభక్తీ, సమానత్వాల గొడవా ఎలా ఉన్నా, వీటి మూలాన వందలాది వేలాది సంవత్సరాల పాటు పుట్టగతుల్లేక స్త్రీపురుషులకి పిశాచ జన్మలు సిద్ధిస్తాయి.

మన వ్యవస్థల్నీ, సమాజాన్నీ కొన్ని నడమంత్రపు, నశ్వర విదేశీ సిద్ధాంతాల ఆధారంగానే కాక, మన సనాతన సంస్కృతీ సంప్రదాయాలకీ సైతం అనుగుణంగా నిర్మించుకోవాల్సి ఉంది. ఇప్పటిలా ఇంట్లో ఒక విధమైన జీవనశైలీ, బయట మఱో విధమైన జీవనశైలీ అవలంబిస్తున్న ఆధునిక భారతీయుల ద్విపాత్రాభినయం Dr. Jekyll and Mr. Hyde లాంటి మానసిక రుగ్మత అని చెప్పక తప్పదు.

ఒక్ఖ పొఱపాటు... ఒకే ఒక్ఖ పొఱపాటు...

2011-10-25T07:00:00.001+05:30

న్న మావాడు పోరుపెట్టగా వాడితో కలిసి దూకుడు సినిమాకెళ్ళాను సాయంకాలం ఆటకి ! వాడు అంతకు ముందే ఊసరవెల్లి చూశాడు. ఆ స్ఫూర్తితో దూకుడుక్కూడా వెళ్ళాలని చాలా దూకుడు మీదున్నాడు. అసలు విషయమేంటంటే - వాడి స్నేహితులంతా దూకుడు విడుదలైనప్పుడే చూసేశారట. వీడొక్కడూ మిగిలిపోయాడు. అందఱూ దూకుడు చూసేసి ఉంటే తానొక్కడూ చూడకపోవడం అవమానకరంగా ఉందనుకుంటా వాడికి ! ఆత్మదర్శనం చేసిన యోగుల మధ్య ఆసనాలు మాత్రమే తెలిసినవాడిలా ఇదైపోతున్నాడు. నేను కూడా "ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎనభై కోట్లు వసూలు చేసిన సూపర్ బంపర్ హిట్ సినిమా అంటున్నారు. అందఱూ అంతగా ఎగబడ్డానికి అందులో ఏముందో బిస తెలుసుకుందాం" అని పదమన్నాను. సరే ! వెళ్ళాం, చూసేశాం. తిరిగొస్తూంటే మావాడు అడిగాడు "నీకీ సినిమా బావుందా నాన్నా ?" అని ! "నాదేముందిలేరా ? నీకు నచ్చితే చాలు" అన్నాను. వాడు మళ్ళీ అదే నొక్కినొక్కి అడగ్గా అసలువిషయం చెప్పేశాను. "మా తరంవాళ్ళకి ఈ తరహా సినిమాలు సహజంగానే నచ్చవు బంగారూ ! Because we were exposed to better fare in our childhood. అందుచేత మా అభిరుచీ, విచక్షణా వేఱుగా ఉంటాయి."

"పొఱపాటు"అని శీర్షిక పెట్టినవాణ్ణి ఇంతకీ ఆ పొఱపాటేంటో చెప్పనే లేదు కదూ ! ఈ సినిమాకి వెళ్ళబోయే ముందు శారిడాన్‌లాంటి శక్తిమంతమైన తలనొప్పిమాత్రేదైనా వెంట తీసుకెళ్ళకపోవడమే నా జీవితంలో నేను మొదటిసారిగా చేసిన అతిపెద్ద పొఱపాటు. ఇది సినిమా అయితే ప్రపంచంలో ఇహ ఏదైనా సినిమాయే. ఈ కథ ఎవఱికి తట్టిందో, ఎక్కణ్ణుంచి ఎత్తుకొచ్చారో, ఎవఱికి తీయాలనిపించిందో, ఎవఱికి దర్శకత్వం వహించాలనిపించిందో, ఎవఱికి నటించాలనిపించిందో ఏంటో... ఛ ! ఇప్పుడు వాళ్ళందర్నీ అనుకుని ఏం ప్రయోజనం ? చూసిన తప్పు మనదైనప్పుడు ! ఎందుకంటే అది వసూలు చేసిన ఎనభై కోట్లల్లో మన డబ్బులు కూడా ఉన్నాయి. అందఱమూ దూకుడు అనే వినాయకుడి బొడ్లో ఇష్టపూర్వకంగా వేలుపెట్టి, తేలు కుట్టి ఏడుస్తున్నవాళ్ళమే. డబ్బులిచ్చి తన్నించుకోవడం అంటే ఇదే కామోసు. ఈ సినిమా చూస్తున్నంత సేపూ నా నీరస, నిస్త్రాణ మదిలో మెదిలిన భావం ఒక్కటే. "బహుశా ఎప్పుడో ఏ జన్మలోనో మనం కూడా డబ్బానాటకాల్లో నటించి అమాయక జనాన్ని ఇలాగే హింసించాం. అందుకని ఈరోజున ఈ థియేటర్‌వాళ్ళకి డబ్బులిచ్చి ఈ కుర్చీలో ఇలా కూలబడి ఇక్కడ ఉండలేకా, బైటికి పోలేకా బలైపోతున్నాం. కాసేపు ఈ శరీరం నాది కాదు. ఈ చెవులు నావి కావు. ఈ కళ్ళు నావి కావు. ఇదో రకం దుష్కర్మక్షయం, కర్మఫలానుభవం అనుకుంటే పోలా ?" అనుకుంటూ కూర్చున్నాను.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా 1600 థియేటర్లలో ఒకేసారి విడుదలైన దూకుడు అనే ఈ ఖరీదైన చెత్తాగ్రేసరం మూడుగంటల నిడివి గల మహాజన వాయింపుడు కార్యక్రమం. వాణిజ్యపరంగా దిగ్విజయం చేసే చిత్రాలు తప్పనిసరిగా నాణ్యమైనవే అయి ఉండక పోవచ్చుననడానికి సినీచరిత్రలో ఇది ఒక ప్రామాణిక దృష్టాంతంగా నిలిచిపోబోతున్నదేమో అనిపిస్తోంది. నన్ను అన్నిటి కంటే ఎక్కువ గాయపఱచిన అంశం - తెలుగు సినిమా అని చెప్పబడుతున్న ఈ నిర్మాణంలో మనకి తెలిసిన, మనం తెలుగుదేశంలో మాట్లాడుకునే రోజువారీ తెలుగు రామ రామా, అంతంతమాత్రం. ఎన్నారైలు తీసిన ఈ సినిమాలో అంతా ఇటు ఇంగ్లీషూ, అటు తెలుగూ ఏదీ కాని చవకబారు సంకర బోలీ తప్ప కలికానిక్కూడా సిసలైన తెలుగు వినపడదు. వాళ్ళు అక్కడక్కడ చొప్పించిన తెలగాణ్యం కూడా అసందర్భంగా అగుపించింది తప్ప అతకలేదు. ఆ నటులకి ఆ మాండలికాన్ని పలకడం సరిగాచేతకాలేదు.

హిందీ, హాలీవుడ్ సినిమాల్ని అనుకరించాలనే యావే తప్ప ఎందులోనూ స్వకీయత (originality) లేదు. కాసేపు ముంబై అంటాడు. ఇంకాసేపు ఇస్తాంబుల్, దుబాయ్ అంటాడు. మఱికాసేపు హైదరాబాద్, వికారాబాద్ అంటాడు. ఏ హత్య ఎందుకు చేస్తున్నారో తెలీదు. కొన్నిసార్లు ముందటి సన్నివేశాల్ని వెనకా, వెనకటి సన్నివేశాల్ని ముందూ పెట్టారు, అదీ ఉపశీర్షికలతో సహా ! ఈ ఎడిటింగ్ తెలివితేటలకి ఏమనాలో తెలియకుండా ఉంది. పాపం, దర్శకుడి దగ్గఱ ఎలాగూ కథ లేదు కనక టూరిజం గైడ్ అవతారమెత్తి పై లోపాలకి నష్టపరిహారంగా ఆయా లొకేషన్లూ, ఆకాశ హర్మ్యాలూ చూసి ఆనందించమన్నట్లుంది.

నటీనటుల్ని తప్పుపట్టలేం. పాపం, పాత్రలకి జీవం పోయడానికి వారు శక్తివంచన లేకుండా కృషిచేసిన మాటైతే వాస్తవం. ముఖ్యంగా ప్రకాష్‌రాజూ, బ్రహ్మానందమూ ! వీళ్ళిద్దఱిలో కనీసం ఎవఱో ఒక్కఱన్నా ఉంటేనే ఈ రోజుల్లో సినిమాకెళ్ళగలం. అదృష్టవశాత్తూ ఇద్దఱూ ఉన్నారు కాబట్టి బతికిపోయాను. లేకపోతే విశ్రాంతి దాకా వేచి చూడకుండా మధ్యలోనే లేచొచ్చి ఉండేవాణ్ణి. ఈ సినిమాలో అతుకుల బొంతలాంటి సన్నివేశాలు అతివేలం. కథ మాత్రం శూన్యం. భయంకరమైన చప్పుళ్ళున్నాయి - సంగీతం లేదు. నటన ఉంది - అభివ్యక్తి (expression) లేదు. డైలాగుల్లో పవర్ ఉంది - పంచ్ లేదు. లేకితనం, వెకిలితనం, ఎగతాళి ఉన్నాయి - హాస్యం లేదు. ఛలోక్తి (wit) ఉంది - దానికో సభ్యతా, సందర్భమూ లేవు. హత్యలున్నాయి - యాక్షన్ లేదు. సెంటిమెంట్లున్నాయి - రసానుభూతి లేదు.

హీరో ఉన్నాడు - విలన్ లేనట్లే. ఎందుకంటే అతను ఉన్నా లేనట్లే. అతనికో పాత్రచిత్రణా, నేపథ్యం అంటూ ఏమీ లేవు. అతన్ని ఒక పిచ్చివాడిలా, తెలివితక్కువ దద్దమ్మలా, మానసిక రోగిలా చూపించారు. ఊరికే ఓ పిస్టలూ, ఓ మొబైల్ ఫోనూ పట్టుకుని టెన్షన్‌తో పేలిపోతూ తిరగడం తప్ప ఒక అనుభవజ్ఞుడైన మాఫియా డాన్‌గా అతని దగ్గఱ ఏ విధమైన వ్యూహరచనా నైపుణ్యమూ ఉన్నట్లు కనిపించదు. అతను కనపడ్డవాళ్ళందఱినీ, తనవాళ్ళతో సహా ఎడాపెడా లేపేస్తూంటాడంతే ! "అదే నిఖార్సయిన విలనీ" అనుకోవాలి అభాగ్య ప్రేక్షకులం. హీరో గొప్పతనం వాస్తవానికి విలన్ గొప్పతనం మీద ఆధారపడి ఉంటుందనే సత్యాన్ని మర్చిపోయారు. రావణుడంతటివాణ్ణి సంహరించినందుకే శ్రీరామచంద్ర పరబ్రహ్మ భగవంతుడనే విషయం ప్రపంచానికి అర్థమయింది. అంతకు ముందు లోకసాధారణమైన రాజకుమారుడనే అనుకున్నారు.

హీరోయినూ అంతే. ఆమె ఉన్నా లేనట్లే. ఆమె లేకపోయినా ఆ హత్యలకి అడ్డేమీ లేదు. హీరోలో రొమాంటిక్ యాంగిల్ లేకపోతే ఆడప్రేక్షకులు రారనే భయంతో "తప్పదురా నాయనా" అనుకుని ప్రవేశపెట్టినట్లుంది తప్ప ఆమె వల్ల కథాగమనానికి (అసలు కథంటూ ఉంటే) వీసమెత్తు ఉపయోగం లేదు.

ఏ రసాన్నీ పండనివ్వకుండా, దేన్నీ పూర్తిగా అనుభూతి చెందే అవకాశాన్ని ప్రేక్షకులకి ఇవ్వకుండా, అన్నీ కేవలం కాస్తకాస్త చొప్పున వాసన చూపిస్తూ, ప్రతీదీ ప్రేక్షకుల ఊహకే వదిలిపెడుతూ, మెఱుపువేగంతో డైలాగుల్నీ, సన్నివేశాల్నీ, సందర్భాల్నీ గిఱ్ఱుమని తిప్పేస్తూ రసం లేని రసాభాసగా మార్చారు యావత్తు సినిమానీ ! కనీసం ఒక పావుభాగం సినిమాని ఒక ఉత్తుత్తి రియాల్టీషో చిత్రీకరణలో ఆషామాషీగా నడిపేసి తమ రీళ్ళనీ, ప్రేక్షకుల సమయాన్నీ నేఱపూరితంగా వృథా చేశారు. సహనాన్ని పరీక్షించారనడం సరైన మాట. ఒక సన్నివేశంలో - ప్రేమతో దగ్గఱికొచ్చిన ప్రేయసిపై తన గొడవల్లో తాను తలమునకలై ఉన్న కథానాయకుడు చేయి చేసుకుంటాడు. మగవాళ్ళకి మనసు బాలేకపోతే ఆడవాళ్ళని కొడతారా ? అసలు అలా చూపించొచ్చునా ? ఈ ఇంగితజ్ఞానం (common sense) రామ రామ ! వీళ్ళకి లేనే లేదు.

అసలు ఈ సినిమాలో ప్రతి ఫ్రేములోనూ మహేష్‌బాబు ప్రత్యక్షమైపోతూండడం దేనికని, హీరో అయినంతమాత్రాన ? నాకర్థం కాలేదు. బాగా పారితోషికం ముట్టజెప్పినందుకేమో అతన్ని ఎడాపెడా వాడేసుకున్నారు. అతన్ని ఓ విదూషకుణ్ణి చేశారు. వసపిట్టనీ, వాగుడుకాయనీ చేశారు. పాత్ర స్వభావానికి విరుద్ధమైన పనికిమాలిన పనులన్నీ అతని చేత చేయించారు. సినిమా చివర్లోకొచ్చేసరికి మహేష్ బాబు ధరించిన పోలీసుపాత్ర హుందాతనమే రూపుమాసి దుంపనాశనమై పోయింది. పతాక సన్నివేశంలో చూపించిన పోలీస్ యూనిఫారమ్ ఆదుకోలేదు. పైగా మహేష్ బాబుని వ్యక్తిగతంగా స్తోత్రం చేయడానికి ఒకటి-రెండు సన్నివేశాలు కేటాయించారు. ప్రేక్షకులు సినిమాహాల్ బయట తమలో తాము అనుకోవాల్సిన మాటల్ని సినిమాలో పాత్రల చేత నేరుగా చెప్పిస్తూంటే అతని మీద ప్రేక్షకులకి ఆసక్తి తగ్గదూ, "బానే ఉందిలే బడాయి" అని ? ఆ క్రమంలో మహేష్ హాలీవుడ్ హీరోలా ఉంటాడని ఒక పాత్రచేత చెప్పించారు. హాలీవుడ్ హీరోలు ముసలితొక్కల్లా, పండుకోతుల్లా ఉంటారు. మన భారతీయ నేత్రాలతో పరికించినఫ్ఫుడు వాళ్లల్లో తెల్లతోలు తప్ప కళాకాంతులు పూజ్యం. వాళ్ళతో మన హీరోల్ని పోలిస్తే అది మనవాళ్ళని కించపఱచడమే అవుతుంది తప్ప పొగడ్డం అవ్వదు.

దూకుడు ని ఇతర భాషల్లో పునర్‌నిర్మిస్తారట. అంత దృశ్యం లేదీ కళావికృతికి. కానీ ఏం చేస్తాం. సర్వే గుణాః కాంచనమాశ్రయంతే అన్నట్లు ఎలాగో ఒకలా డబ్బొచ్చిపడితే చాలు, ఈ రోజుల్లో ఎవఱి మాటా విననక్కఱలేదు. పేరుకి కళే అయినా ఈ రంగం తత్త్వమే అలాంటిది. ఈ సినిమాలు చూడ్డానికి నేను పనికిరాకుండా పోయానో, లేక నాకే ఇవి పనికిరాకుండా పోయాయో అర్థం కావట్లేదు. బడిపిల్లకాయల్నీ, యువతనీ గిలిగింతలు పెట్టడం కోసం, వారిని ఉద్రేకించడం కోసమే తీస్తున్న సినిమాల జోలికి నాబోటివాడు ఇహ వెళ్ళకూడదేమో ! సరేనయ్యా నిర్మాతలూ ! మీ దశ ఉచ్ఛంలో ఉంది. మీరు ఎలా తీసినా జనం చూడ్డానికొస్తున్నారు. అంతా మీ అదృష్టం. మీ సుడి. కానీ మా తెలుగువాళ్ళ ఖర్మేమో ఇలా కాలింది. మా సినిమాకళకి ఇలా మూడింది.

ఆ దివంగత పరిపాలకుడి వెలుగూ నీడా

2011-10-21T11:42:00.002+05:30

న్న లిబియా అధ్యక్షుడు మువమ్మర్ఖదాఫీని తిరుగుబాటరులు పట్టుకుని కాల్చిచంపారని తెలుస్తోంది. ఆదేశంలో ఉప్పతిల్లుతున్న తాజా పరిణామాల గుఱించి నేను ఎప్పటికప్పుడుతెలుసుకుంటూ ఉన్నాను. ఈ వార్త నాకు ఖేదాన్ని కలిగించింది. దివంగతఖదాఫీ చంపదగ్గ తప్పులేమైనా చేసినట్లు కనిపించక పోవడం ఒక కారణం.తిరుగుబాటరులమని చెప్పుకునే లిబియన్లు వాస్తవానికి దేశద్రోహులూ, పంచమాంగ దళాలూ కావచ్చునని మొదట్నుంచీ నాకో అనుమానం. తరువాత్తరువాత కొందఱు అమాయక ఆవేశపరులు కూడా బుద్ధిలేక వారితో చేఱి ఉంటారు. సాధారణంగా ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా సరే, దురుద్దేశాలతో మొదలయ్యే తప్పుడు ఉద్యమాలకి ఒక అనర్హమైన ధర్మబద్ధత (undeserved legitimacy) ని ప్రసాదించేది ఇలాంటి అమాయక ఆవేశపరుల పొలో-చేఱికలే.

లిబియాది ఒక పురాణవైర గాథ. నా చిన్నప్పట్నుంచీ ఆ రెండు దేశాలకీ ఆఱుంబాతికే. ఒకసారైతే అమెరికా లిబియా రాజధాని ట్రిపోలీ మీద బాంబుల వర్షాన్ని కుఱిపించింది. అప్పుడు ఆ దాడిలోంచి ఖదాఫీ చావుతప్పి కన్ను లొట్టపోయిన విధంగా తప్పించుకుని బయటపడ్డాడు. కానీ పసిబిడ్డయిన అతని కూతురు మాత్రం చనిపోయింది. ఆ కక్షతో అతను ఒక పాన్-అమ్ విమానాన్ని కూల్చివేయడానికి తీవ్రవాదులతో సహకరించాడు. అలాగే అప్పట్లో యు.కె. మీద పోరాడుతూ ఉన్న IRA అనే తీవ్రవాద సంస్థక్కూడా ఇతోఽధిక సహాయాలు అందించాడు. ఆవేశంలో చేసిన ఈ పనులు అతని జీవితచరిత్రకి మాయని మచ్చలుగా మిగిలిపోయాయి.

తన కంటే ఎన్నో రెట్లు శక్తిమంతమైన అమెరికాతోలిబియాకి ఎందుకని శత్రుత్వం ? ఈ ప్రశ్ననే మఱో విధంగా వేస్తే -తన కంటే ఎన్నోరెట్లు బలహీనమైన లిబియా అంటే అమెరికాకి ఎందుకింతద్వేషం ? ఇదొక పాతకథ. నదులై,సముద్రాలైప్రవహించే ముడిచమురు గలిగిన ప్రతి దేశంలోనూప్రతికొన్నేళ్ళకీ పునః పునరావృత్తమౌతూ కంచికి చేఱని విషాదకథ. ముడిచమురుభారీగా ఉన్న ప్రతిదేశం దగ్గఱికీ అగ్రరాజ్యం ఆగమేఘాల మీద ఱెక్కలు కట్టుకునివాలిపోతుంది. తాము చెప్పిన ధరకే ప్రతి సంవత్సరమూ ఇంత ముడిచమురుని తమకిధారాదత్తం చేయాలంటుంది. లేకపోతే ఆ ముడిచమురు వెలికితీసే పనిని తమసార్థవాహాలకే అప్పగించాలంటుంది.

ఈ తరహా సంఘటనలు ప్రపంచంలో ఇప్పటిదాకా ఎంత తఱచుగాజఱిగాయంటే ఇవన్నీ చూసీ, చూసీ మాలాంటి సామాన్యులం కూడా ఈ అంతర్జాతీయ వ్యవహారాల్లోపండిపోయాం. ఇప్పుడు తెలుగు కోస్తా జిల్లాలలో కూడా భారీగా ముడిచమురుదొఱికే అవకాశాలున్నాయని వార్తలొస్తున్నాయి. గతానుభవాల్నిపురస్కరించుకుంటే దాని గుఱించి ఱేపు తెలుగువాళ్ళం కూడాఎన్ని యుద్ధాలుచేయాల్సి వస్తుందో మఱి తెలీదు. ఈ తరహా అంతర్జాతీయగూండాయిజానికి ఎదురొడ్డి నిలిచిన ఏకైక నాయకుడు వెనిజులా (దక్షిణఆమెరికా ఖండం) అధ్యక్షుడు హ్యూగో చావెజ్. తమ దేశపు చమురుక్షేత్రాల నుంచి విదేశీ సార్థవాహాల్ని ధైర్యంగా, నిర్దాక్షిణ్యంగా గెంటిపారేసి, అవన్నీ జాతీయం చేసి ఆధనాన్ని వెనిజులన్ ప్రజల సంక్షేమం కోసం, స్వదేశాభివృద్ధి కోసం ఉపయోగిస్తున్నాడుమహానుభావుడు. భవిష్యత్తులో అలాంటి ధీరోదాత్త నాయకుడు అవసరం ఆంధ్రులక్కూడా !

ఖదాఫీని చంపడంఅన్నివిధాలా ఒక హేయకృత్యం. పాపం, 70 ఏళ్ళకి పైబడిన వృద్ధుడూ, అస్వస్థుడూ, నిరాయుధుడూ, పదవీభ్రష్టుడూ, ఒంటరివాడూ అయిన ఒక బక్కపెద్దాయన చేతులెత్తి సలామ్ కొడుతూ, "నన్ను చంపొద్దు.రక్షించండి" అని దీనంగా అఱుస్తూంటే, నిస్సహాయుడైన ఆశరణాగతుణ్ణి నిర్దాక్షిణ్యంగా చంపేశారే ! ఏం న్యాయబద్ధత ఉంది ఈహత్యలో ? ఏం ధర్మబద్ధత ఉంది ఈ దురాగతంలో ? ఏం వీరోచితత్వం ఉంది, పదిమంది కలిసి మూలనున్నముసలివాణ్ణి చంపడంలో ? ఆయన తమఱికి నచ్చకపోతే ఆయన్నిఅరెస్టు చేసి ఆయన ఏయే తప్పులు చేశాడంటున్నారో వాటి మీద విచారణ కోసంన్యాయస్థానంలో నిలబెట్టి ఉండొచ్చు గదా ? ఆయనకు తన వాదనని సైతం బహిరంగంగావినిపించే అవకాశం ఇచ్చి ఉండొచ్చు గదా ? న్యాయాన్యాయాల్ని న్యాయమూర్తులునిర్ణయించలేరా ? అన్నింటినీ రోడ్లమీదే తేల్చుకోవడం ఏ విధమైన ప్రజాస్వామ్యం ?అదే, ప్రజల్ని అలా చంపేస్తేపాలకుల్ని నిందిస్తారే ! మఱి పాలకుల పట్ల మటుకు ఈ విధమైననిర్‌ఘృణమైన క్రూరనడత చూపించడం సమంజసమేనా ?

ఖదాఫీని"నియంత" అని ముద్రవేసిన తమఱు ఇందులో అతని కంటే తాము ఏ మాత్రం మెఱుగని నిరూపించుకోగలిగారు ? అతని శవాన్ని ఒక మంచీ, మన్ననా ఏమీ లేకుండా రోడ్డుమీద పడేసి ఈడ్చారు. నలభయ్యేళ్ళపాటు దేశాన్ని కాపాడిన వ్యక్తికి ఇవ్వాల్సిన మర్యాదేనా ఇది ? పండువృద్ధాప్యంలోకి అడుగుపెట్టిన అస్వస్థ ఖదాఫీ ఎవఱూ చంపకపోయినా ఱేపో మాపో తనంతట తాను కాలం చేసేవాడే. అటువంటప్పుడు ఎందుకని అనవసరంగా అతని ఒంట్లోకి తూటాలు దించి పాపం మూటగట్టుకున్నారు ? అతన్తోపాటు అతనికొడుకుని కూడా చంపేశారట. ఆనాడు ఖదాఫీ కూతుర్ని చంపారు. ఈనాడు అతని కొడుకునిచంపారు. పాపం ! అతని కొడుకు ఎవఱికి ఏమపకారం చేశాడు ? దీనంతటి వెనకా పాశ్చాత్యులడెస్పరేషన్ కనిపిస్తోంది. ఖదాఫీలాంటి స్వతంత్ర నాయకులూ, లేదా అతని వారసులూమళ్ళీ భవిష్యత్తులో మొలకెత్తకుండా దుంపనాశనం చేయాలనే సంకల్పంకనిపిస్తోంది. అతను బతికుంటే, అతని వాదన అతను చెప్పుకుంటే తమ ఆటలు సాగవు. అందుకనిఅసలు ఆ అవకాశం ఇవ్వనే వద్దు.

లిబియా గడ్డ నలుమూలలావేలాది కిలోమీటర్ల పొడవున ఖదాఫీ వేయించిన మంచినీటి పైప్‌లైన్ల సంపర్కజాలం

ఖదాఫీ ఏమపకారంచేశాడు లిబియాకీ, దాని ప్రజలకీ ? ఎందుకీ తిరుగుబాటరులు అమెరికాతో చేతులు కలిపారు ?దీనికి సరైనసమాధానం "తిన్నది అఱక్క" అనుకుంటా ! నిజానికి లిబియానిసుఖసంతోషాలలో ముంచెత్తిన నాయకుడు ఖదాఫీ. అతను ఆ దేశం పాలిట అపర భగీరథుడు. ఈఆధునిక కాలంలో ప్రజాసంక్షేమం కోసం అంతకంటే తపించిన నాయకుడు లేడు. అతనిపాలనలో అవినీతి లేదు. ప్రజాధన దోపిడి లేదు. తిండికీ, బట్టకీ, ఇంటికీ కొదవ లేదు. అతని పాలనలో 65లక్షలఎడారిజనమంతా హాయిగా నీడపట్టున వేళకి తిని, పడుకొని, యాపిల్ పళ్ళలా, జాంపళ్ళలా పుష్టిగా,ఎఱ్ఱగా, తెల్లగా తయారయ్యారు.లిబియా యొక్క ముడిచమురు వనరుల్ని బలవద్ దేశాలు దోచుకుపోకుండా నలభయ్యేళ్ళ పాటు నిలబడి కుక్కలా కాపలా కాసినవాడతను. సింహంలా గర్జించినవాడతను. అరబ్బీజాతి అంతా అంతర్గత విభేదాల్ని మఱచి ఏకం కావాలని మనస్ఫూర్తిగా ఆకాంక్షించిన దార్శనికుడతను. అందుకోసమని ఒక దశలో తనదేశాన్ని ఈజిప్టులో విలీనం చేయడానికీ, తన అధ్యక్ష పదవినిపరిత్యజించడానికీ సైతం సిద్ధపడ్డాడు. కానీ ఈ రకమైనవిలీనానికి ఈజిప్ట్ అంగీకరించకపోవడంతో యథాతథ స్థితిని కొనసాగించకతప్పింది కాదు. అలాంటివాణ్ణి అధికార పిపాసువుగా అభివర్ణిస్తున్నాయిపాశ్చాత్య మీడియా, మఱియు దానికి ఎప్పటికప్పుడు అప్-టు-డేట్‌గా వంతపాడేతానతందానగాళ్ళైన భారతీయ మీడియా.

లిబియా ఎడారిలో ఖదాఫీసృష్టించిన మానవనిర్మిత అద్భుతాల్లో ఒకటి ఈ మంచినీటి సరస్సు

ఆ ఎడారిదేశంలోరోజుకు 24 గంటలూ నీటి సరఫరా జఱిగేలా చూసిన మహాత్ముడతను. పైగా లిబియాకి మఱో వందేళ్ళపాటు నీటి కొఱత ఉండకూడదనే దూరదృష్టితో శాస్త్రవేత్తల్నీ, ఎంజినీర్లనీ అందఱినీసమన్వయపఱచి లిబియా భూగర్భంలో ప్రవహిస్తున్న ఒక అంతర్వాహినినికనుగొనడానికి స్ఫూర్తినిచ్చాడు. ఆ అంతర్వాహిని నుంచి లిబియాలోనిఅన్ని నగరాలకీ, పట్టణాలకీ, గ్రామాలకీ వేలాది కిలోమీటర్ల పొడవునా పైప్‌లైన్లువేసినవాడతను. ఎడారిదేశంలో మానవనిర్మిత నదినీ, మంచినీళ్ళ సరస్సుల్నీసృష్టించాడు. ఎంతో కష్టించి ఆ మరుభూమిని సస్యశ్యామలం చేశాడు.నదులుండీ, సరస్సులుండీ, అపారమైన భూగర్భజలాలుండీ మనమూ అలమటిస్తున్నాం అనేక తెఱగులనీటికొఱతతో ! ఖదాఫీలా ఆలోచించిన నాయకుడు ఎవడైనా ఉన్నాడా మనకి ? ఒకఱికి నీళ్ళిస్తేఇంకొకఱు అసూయతో ఏడ్చి మొత్తుకునే దౌర్భాగ్య దేశమిది. అనుకుంటూఅనుకుంటూ ఏళ్లూ పూళ్లూ గడిపేస్తాం. అందుకే మన దగ్గఱ తాత ప్రారంభించినచేపట్టునే మనవడు కూడా కొనసాగిస్తూంటాడు.

ఇలాంటి భారీడిగ్గర్లతో త్రవ్వించాడు

స్వేచ్ఛ కావాలని చెప్పి ఖదాఫీ మీద తిరుగుబాటుచేశారట. నవ్వొస్తోంది. కూడూ, గుడ్డా, కొంపా, గోడూ తప్ప మిహతా అన్నీ ఉన్న అనుత్పాదక స్వేచ్ఛ దండిగానే ఉంది ఇండియాలో ! ఇక్కడ ఎవణ్ణి పడితే వాణ్ణి తిట్టొచ్చు. ఎంత ఛండాలంగా, అశ్లీలంగా నైనాతిట్టొచ్చు. ఎక్కడ పడితే అక్కడ ఉచ్చలు పొయ్యొచ్చు. ఉమ్ములేయొచ్చు.ఇష్టమొచ్చిన వేళకి ఆఫీసుకి రావొచ్చు. లంచాలివ్వొచ్చు. పుచ్చుకోవచ్చు. ఏంచేసుకోవాలంటారు ఇలాంటి స్వేచ్ఛతో ? ఈ తెఱగు స్వేచ్ఛ మన వైయక్తిక అహాన్నితనుపుతుంది. కడుపు మాత్రం నింపదు. అయినా ఖదాఫీ ఏ స్వేచ్ఛని కాలరాచాడోఇప్పటిదాకా స్పష్టత లేదు. ఇదేదో అతన్ని గద్దెదింపడం కోసం పాశ్చాత్య ముఠాచెబుతున్న కుంటిసాకులా ఉంది. నిజానికి అన్ని దేశాల్లో లాగే లిబియాలో కూడాపత్రికలున్నాయి. టీవీలున్నాయి. రేడియోలున్నాయి. ఉచిత విద్య ఉంది. ఎవఱిమతాన్ని వాళ్ళు అనుసరించే స్వేచ్ఛ ఉంది. ఆడవాళ్ళకి ఉద్యోగాలున్నాయి. సౌదీ,UAE, దుబాయిల్లోమాదిరి విగ్రహారాధకుల్ని ద్వేషించే వాతావరణం మాత్రం లిబియాలో లేదు,అది కూడా అరబ్బీమాట్లాడే ముస్లిమ్ దేశమే అయినప్పటికీ ! పాలకులుకఠినాత్ములని ఆరోపించే ముందు ప్రజలెలా ఉన్నారో కూడా ఒకసారి గమనించండి.అందఱూ ఎవఱి పరిధిలో వారు పిల్లరాక్షసుల్లాగానే ఉన్నారు. ఈ పిల్లరాక్షసుల్ని అదుపుచేయాలంటే ఈ రోజుల్లో ఒక పెద్ద రాక్షసుడు కావాలి. ఒక కుటుంబాన్నే అదుపుచేయలేకపోతున్న రోజుల్లో కోట్లాది జనాభాలు గల దేశాల్ని అదుపు చేయాలంటే సుకుమారసున్నిత హృదయులూ, నిష్కల్మషులూ చాల్తారా ?

లారీలు కూడాదూరిపోయేటంత ఇలాంటి పెద్దపెద్దమంచినీటి పైపుల్ని దేశమంతా శాశ్వత ప్రాతిపదికన అల్లేశాడు

చనిపోవడానికిముందు ఖదాఫీ మీద ఎంతో బుఱద జల్లారు, పిచ్చికుక్క అని పేరుపెట్టి మంచికుక్కనిచంపాలన్న ధోరణిలో ! "బతికితే లిబియా గడ్డ మీదే బతకాలి, చనిపోతే లిబియా గడ్డమీదే చనిపోవాలి" అని నిర్ణయించుకున్న దేశభక్త నియంత ఖదాఫీ. అందుకేఅతను అవకాశముండీ ఎక్కడికీ పారిపోలేదు, ముషఱ్ఱాఫ్ మాదిరి ! అతను భావిదేశావసరాల కోసం నిల్వ చేసి దేశీయ బ్యాంకుల్లో ఇల్లడం పెట్టిన బంగారాన్నిఅతని వ్యక్తిగత అక్రమార్జనగా అభివర్ణిస్తున్నారు. ప్రతిప్రభుత్వం దగ్గఱా అలాంటి బంగారం నిల్వలు కొంత ఉంటాయనే సత్యాన్నిమఱుగుపఱుస్తున్నారు. అదంతా అక్రమార్జనే అయితే, తన సొంత అవసరాల కోసమే అయితే మఱిఅది అతని ఇంట్లో ఎందుకు లేదు ? అది గుంజుకుని అతనెందుకు విదేశాలకి సకాలంలోపలాయనం చిత్తగించలేదనే విచికిత్స ప్రపంచ ప్రజల మనస్సుల్లో తలెత్తనివిధంగా స్వకీయ మీడియా డప్పులతో ఢమఢమా హోరెత్తించేస్తున్నారు.

తిరుగుబాటరుల మీదా, దేశద్రోహుల మీదా చర్యలు తీసుకున్నందుకు అతన్నినరహంతకుండంటున్నారు. మీరే ఒక దేశానికి అధ్యక్షుడైతే ఆయుధాలు ధరించి మీ మీదతిరగబడ్డ ఆషాఢభూతుల్ని మీరేం చేస్తారు ? ఇతరదేశాలతో చేతులు కలిపి స్వదేశంలోగూఢచర్యాలకి పాల్పడేవాళ్ళని మీరేం చేస్తారు ? ఈ దేశంలో నక్సలైట్లని ఏంచేస్తున్నారు ? పాక్ ఏజంట్లని ఏం చేస్తున్నారు ? చెచెన్యా తిరుగుబాటర్లని రష్యా ప్రభుత్వం ఏంచేసింది ? వాయవ్య సరిహద్దు రాష్ట్రపు వేర్పాటువాదుల్ని పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వంఏం చేసింది ? అదే చేశాడు ఖదాఫీ. తప్పేంటి ? వీళ్ళ వాదం ఎలా ఉందంటే అగ్రరాజ్యాలుఏ పనైనా చేస్తే అది ఆయా ప్రభుత్వాల తరఫున ఆజాతీయవాదులు చేసినవి. వాటికి ఎవఱి వ్యక్తిగత బాధ్యతా లేదు.ఉండకూడదు. అదే, లిబియా ప్రభుత్వం తరఫున చేసినవాటికి మాత్రం ఖదాఫీయే వ్యక్తిగతంగాబాధ్యత వహించి నేఱస్థుడుగా బోనెక్కాలి. ఆహా ఏమి ధర్మం !

రెండోప్రపంచయుద్ధం తరువాత Marcos నుంచి ముషఱ్ఱాఫ్ దాకా ప్రపంచంలో నియంతలంతా అమెరికామద్దతుతో అధికారంలో కొనసాగినవాళ్ళే. అలా కానిది ఇద్దఱు. ఒకఱు సద్దామ్ హుస్సేన్.రెండోవారు ఖదాఫీ. పాశ్చాత్యులకి Boot licking చేయని పాపానికి వాళ్ళిద్దఱి మీదా ఎంతోఅసహ్యమైన బుఱద సృష్టించి మఱీ చంపారు. వాళ్ళు నిజంగా స్వార్థపరులేఅయితే, అధికారదాహంతోహత్యలకి వెనుకాడనివారే అయితే దానికోసం వారు కూడాతక్కిన అందఱు నియంతల మాదిరే ఏనాడో దాసోహం అంటూ bootlicking చేసుండేవారు.వారు అలాంటివారు కారు. కాబట్టే ఎదిరించారు. తమ మాతృదేశప్రయోజనాల కోసం నిజమైన దేశభక్తులుగా నిలబడ్డారు. బలైపోయారు. అయితేవారికి ప్రజామద్దతు ఎంతో ఉంది. ఉంది కాబట్టే ప్రతికూలమైన అంతర్జాతీయపరిస్థితులకి సైతం ఎదురొడ్డి దశాబ్దాల పాటు అధికారంలో నిలదొక్కుకో గలిగారు.వారిది ప్రజాస్వామ్య మార్గం కాదు. కానీ అంతమాత్రాన దానికదే ఒక నేఱం కాదు.

మన మీడియాకిప్రజాసామ్యం పేరుతో చెలామణి అవుతున్న అరాచకం పట్లా, ఆ ప్రజాస్వామ్యం పేరుచెప్పుకుని అడుగడుగునా నిరంకుశత్వాన్నిచెలాయించే వేలాదిమందిగల్లీ-స్థాయి లోకల్ గూండాల పట్లా ఉన్న మమకారం నిజమైన బాధ్యత గలిగిన, నిబద్ధులైన పరిపాలకుల మీద లేదు. అందుకని ఖదాఫీ మీద ఉత్తిపుణ్యానికి దినపత్రికల్లో ఇలా అవాకులూ, చెవాకులూ వ్రాస్తున్నారు. నిజమే, ఎందుకంటే మీడియాస్వేచ్ఛ పేరుతోతప్పుడు కూతల్నీ, పరువునష్టాల్నీ నియంతలు సహించరు. కానీ మన మీడియాకి అలా తప్పుడుకూతలు కూసే, కూసి తప్పించుకునే, మనుషుల వ్యక్తిగత జీవితాల్లోకి చొఱబడివాళ్ళ పరువు తీసే స్వేచ్ఛ కావాలి. కాబట్టే వారికి రాజులూ, నియంతలూ సరిపడరు.అందుకని తమ యొక్క ఈ మీడియా ప్రయోజనాలు - అవే సువిశాల ప్రజానీకంయొక్క ప్రయోజనాలైనట్లుగా వారు ప్రచారం చేస్తూంటారు. వారు మంచివాళ్ళకివ్యతిరేకంగా ప్రజల మనస్సుల్ని విఱవడంలోనూ, పెడసరంగా తిప్పడంలోనూసిద్ధహస్తులు. మీడియా ఇష్టానిష్టాల కనుగుణంగా ధర్మాధర్మాలు నాటకీయంగా రూపుమార్చుకుంటూ ఉంటాయి. యుద్ధం అని పేరుబెట్టి వైమానిక దాడులతో ఒకేసారి వేలాది, వందలాదిమంది సామాన్యపౌరుల్ని మట్టుపెడితేదాన్ని మనం తప్పుపట్టకూడదు. Collateral damage అని సర్దుకుపోవాలి. అదే,ఖదాఫీతిరుగుబాటరుల మీదా, దేశద్రోహుల మీదా, విదేశీ గూఢచారుల మీదా చర్యలు తీసుకుంటే మాత్రం అతను రక్తంతాగే రాక్షసుడవుతాడు. ఏం ద్వంద్వనీతి !

పరిపాలన అంటేప్రజాస్వామ్యమొక్కటే కాదు. ఎన్నో పరిపాలనా పద్ధతులున్నాయి. అవన్నీ ప్రజాస్వామ్యమంతగౌరవనీయమైనవే. ఏ పరిపాలనాపద్ధతీ ఇతర పద్ధతుల కంటే ఇసుమంత మేల్తరం కాదు.దేని లొసుగులు దానికున్నాయి. ఆయా వ్యవస్థలు ఎవఱి చేతుల్లో ఉన్నాయి,ఎవఱి చేతనడపబడుతున్నాయనే దాని మీద ఆధారపడి వాటికి గౌరవమూ, అగౌరవమూ సిద్ధిస్తాయి.ప్రజాస్వామ్యం అనేక పద్ధతుల్లో ఒకటి మాత్రమే. అంతే గానీ అదేసర్వోత్తమం కాదు. ఇతర పరిపాలనా పద్ధతుల్ని అవలంబించేవాళ్ళందఱినీదుర్మార్గులుగా చిత్రించడం అనేది ప్రజాస్వామ్య ముసుగేసుకున్ననిరంకుశత్వాన్నీ, సంకుచితత్వాన్నీ, అసహనాన్నే బయటపెడుతుంది. అన్ని దేశాలకీప్రజాస్వామ్యం నప్పదు. ఏ దేశానికి ఏ పరిపాలనా వ్యవస్థ బావుంటుందనేది ఆయాదేశాల స్థానిక పరిస్థితులు నిర్ణయిస్తాయి. అంతేతప్ప ఒకబాహ్య విదేశీశక్తి పిలవని పేఱంటంలా వచ్చేసి, వేలుపెట్టి "మాది ప్రజాస్వామ్యం. కాబట్టిమీకూ అదే బావుంటుంది" అని చెప్పి బలవంతంగా దాన్ని రుద్దితే అది అసహ్యం,అనాగరికం,అవగాహనారాహిత్యంఅనిపించుకుంటుంది.

అందుకే ఈరోజుల్లో మీడియా మసాలాల్ని అనుమానిస్తూ వీక్షించాలి. పూర్తిగా నమ్మేయకూడదు. అంతిమంగా, రాజు అనండి. నియంత అనండి. నాయకుడనండి. ఏ పేరు పెట్టినా, ఏ వ్యవస్థ అయినా పరిపాలకుడు పరిపాలకుడే. అతన్ని బతికున్నప్పుడూ, చనిపోయినాకా కూడా ఒకేవిధంగా గౌరవించాలి. ఇది సంస్కృతీ, సభ్యత, సంప్రదాయం గల నాగరిక దేశాల లక్షణం.

ఈరోజు నమస్తే తెలంగాణ దినపత్రికలో ఖదాఫీ మీద ఒక మంచి సంపాదకీయం వ్రాశారు. చదవండి.
అలాగే ప్రజాశక్తి పత్రికలో తెలకపల్లి రవిగారు కూడా ఒక విపులవ్యాసాన్ని ప్రకటించారు. చూడండి.
ఇది కూడా -http://teluguvartalu.wordpress.com/2011/10/25/గడ్డాఫీ-లిబియాల-గురించి/

ప్రళయమూ, ఆ తరువాతి జీవితమూ !

2011-10-21T07:00:00.004+05:30

నవజాతి ప్రతి కొన్నివేల సంవత్సరాలకీ ఒకసారి దాదాపు పూర్తిగా నశిస్తుంది. విచిత్రమేంటంటే – ఈ నశించడం ప్రపంచంలో అన్నిచోట్లా ఒకేసారి జఱుగుతుంది. దీనికి ప్రళయం అని పేరు. ఇది రెండురకాలుగా ఉంటుంది. మహాప్రళయమూ, అవాంతర ప్రళయమూ అని ! మహాప్రళయంలో మానవులతో పాటు యావత్‌జీవజాలమూ నిశ్శేషంగా నశించిపోతుంది. అటువంటప్పుడు భగవంతుడు సృష్టి మొత్తం మొదట్నుంచీ ప్రారంభించాల్సి వస్తుంది. అలా కాక చాలా వఱకూ నశించి కొంతభాగం మాత్రం మనగల్గి ఉంటే అది అవాంతర ప్రళయం. ఇలాంటి అవాంతర ప్రళయాలు ప్రతి 5,400 సంవత్సరాలకొకసారి చొప్పున వస్తాయి.

అభివృద్ధి చెందిన సమాజాలు భూమండలాన్నీ, ప్రకృతినీ విచక్షణారహితంగా దోచుకుంటాయి. వాటి మూలస్వరూపాన్నీ, ఆరోగ్యాన్నీ చెడగొడతాయి. ఆ సమాజాల బారినుంచి తప్పించుకుని మళ్ళీ రీఛార్జ్ అవ్వాలంటే ప్రకృతికి కాస్త సమయం (కొన్నివందల సంవత్సరాలు) పట్టుతుంది. అందుకోసమైనా ఈ అత్యధిక మానవ జనాభా సృష్టిని ఆమె ఏదో ఒక దశలో నిలిపివేయక తప్పదు. ప్రళయం రావడానికి ఇంకో కారణం – భగవంతుడికి మానవజాతి ప్రవర్తన నచ్చకపోవడం. ఆయనకి అమాయక ప్రజలు కావాలి. తన మీద ఆధారపడేవాళ్ళు కావాలి. తనని నమ్మి తన పేరు చెప్పుకునేవాళ్ళు కావాలి. తన మాటా, తన ప్రతినిధుల మాటా వినేవాళ్ళు కావాలి. మొత్తమ్మీద తనలాంటి మనుషులు కావాలి. పాదార్థికంగానూ, పరిజ్ఞానపరంగానూ అభివృద్ధి చెందిన సమాజాలకి ఈ లక్షణాలు ఉండవు గనుక ఆయన ఈ పాత మానవసృష్టిని ఉపసంహరించుకోనూ, కొత్త తరాల్ని పుట్టించనూ సంకల్పిస్తాడు. అందుకు ప్రళయం ఒక మహాసాధనం. భూకంపాలూ, రేవుకెఱటాలూ (tsunamis), అంటురోగాలూ గట్రా ఉపసాధనాలు.

ఒక మనిషి జీవితంలో శైశవమూ, బాల్యమూ, కౌమారమూ, యౌవనమూ, ముసలితనమూ, మరణమూ ఎలాగైతే తప్పవో మానవజాతి అంతటికీ సైతం ఏకమొత్తంగా అవి తప్పవు. ఎదుగుదల ఆగిపోవడమే ముసలితనం. అలా చూసినప్పుడు మనం అవాంతర కలియుగం (మహాకలియుగం కాదు) యొక్క చిట్టచివఱి ఆఱుశాతం కాలఖండం (6% fraction of time) దగ్గఱ నిలబడి ఉన్నాం. అంటే మనం ముసలితనంలోకి చాలాకాలం క్రితమే ప్రవేశించాం. ఎందుకంటే ఇహ ఎన్ని సంవత్సరాలు పోయినా, ఎన్ని కొత్త సాధనాలొచ్చినా అడపా దడపా ఏవో చిన్నాచితకా మార్పులు తప్పితే మనం ఒక జాతిగా ఇంతకంటే ఎదిగేదేమీ లేదు. ఒక మనిషి చనిపోయి మళ్లీ పుట్టినట్లే, ప్రళయం ద్వారా మానవజాతి కూడా చనిపోయి మళ్ళీ పుడుతుంది. మరణం ఏ క్షణాన మీదపడుతుందో మనిషికి ఖచ్చితంగా తెలియనట్లే, ప్రళయం ఏ రోజున కబళించబోతోందో కూడా మానవజాతికి తెలియదు. దేవుడు తెలియనివ్వడు. వాళ్ళు ఆనందంగా ఫుట్‌బాల్ మ్యాచిలు చూసుకుంటూండగానో, సార్వత్రిక ఎన్నికలలో వోటింగ్ చేస్తూండగానో, కంపెనీ డివిడెండ్లని ప్రకటిస్తూండగానో హఠాత్తుగా అది వచ్చేసి మీదపడుతుంది. అయితే ముసలితనం వచ్చినాక బ్రతుక్కి భరోసా లేదు గనుక నాగరికత యొక్క చరమాంకంలోకి చేఱుకున్న మానవజాతిక్కూడా ఏ క్షణంలోనైనా ప్రళయం ముంచుకురావచ్చు.

దేవుడికి మానవజాతి ప్రవర్తన నచ్చకపోవడం ప్రళయానికి గల కారణాల్లో ఒకటి అని ఇందాక చెప్పుకున్నాం గనుక – ప్రళయకాలానికి సుమారు ఒక తరం, లేదా రెండు తరాల ముందునుంచీ భక్తులు రాక దేవాలయాలు – అవి ఎంత సుప్రసిద్ధమైనా సరే - మూతపడతాయి. పోషణ లేక మతగురువులు మతప్రచారం నుంచి విరమించుకుంటారు. మతాన్ని అవలంబిస్తున్నందుకు ప్రభుత్వాలు భక్తుల్ని మూఢవిశ్వాసాల పేరు చెప్పి శిక్షిస్తూంటాయి. ఎవఱికీ తెలియకుండా రహస్యంగా పూజలు చేసుకునే దుర్గతి పట్టుతుంది భక్తులైనవాళ్ళకి ! నాస్తిక ప్రభుత్వాల అణచివేత నుంచి తప్పించుకోవడం కోసం ఆస్తికులు సైతం నాస్తికుల్లా నటించాల్సి వస్తుంది. ఈ సూచనల్ని సకాలంలో గ్రహించి ప్రళయం కొన్ని సంవత్సరాల లోపల రాబోతోందని తెలుసుకోవచ్చు.

ప్రళయమప్పుడు ఆయన ప్రతి దేశంలోనూ ప్రతిజాతినుంచీ భావి పునఃసృష్టి కోసమని చెప్పి మచ్చుతునకల్లాంటి (తనక్కావాల్సిన) కొందఱు వ్యక్తుల్ని మాత్రమే మిగిల్చి మిహతా అందఱూ చనిపోయేలా చేయడం జఱుగుతుంది. ఎంతమందిని ఎంచుకుంటాడు ? ఎవఱిని ఎంచుకుంటాడు ? అవన్నీ ఆయన ఇష్టం. గతంలో వచ్చిన ప్రళయంలో కొన్ని జాతుల నుంచి కేవలం ఒక స్త్రీపురుష జంటని మాత్రమే బ్రతికించాడు. మఱికొన్నిజాతుల్లో ఒకే ఒక్క మగవాణ్ణీ, అతనికి సహాయంగా కొద్దిమంది ఆడవాళ్ళనీ మాత్రమే బ్రతికించాడు. ఆయన సాధారణంగా బాగా అభివృద్ధి చెందిన జాతులనే పూర్తి విధ్వంసానికి లోను చేయడం కద్దు. (వాళ్ళకి అనుగ్రహించిన అవకాశాలు ఇహ అంతటితో చెల్లు. అవి ప్రళయానంతరం మొదలయ్యే కొత్తయుగంలో వేఱే జాతులకి ప్రసాదించబడతాయి) అభివృద్ధి చెందనివారూ, వెనకబడ్డవారూ, పెద్దగా జనాభా లేనివారూ, ప్రళయానికి పూర్వం అనేక ఘోర అవమానాలకు గుఱిచేయబడ్డవారూ అయిన జాతుల నుంచి ఎక్కువమందిని బ్రతికిస్తాడు. ఈ మానవాళి విధ్వంసం పైకి కర్కశంగా అనిపిస్తుంది. కానీ దేవుడి దృష్టిలో చావు చాలా చిన్నవిషయం. రాత్రి నిద్రపోయి పొద్దున్నే లేవడం కంటే చెప్పుకోదగినది కాదు. మన వఱకూ బాధాకరమే అయినా తప్పదు. విశ్వనియంతగా ఆయనకు తన సృష్టి మీద సర్వాధికారాలూ ఉన్నాయి కదా !

ప్రళయం తరువాత కూడా మిగిలేవాళ్ళలో తాము కూడా ఉండాలని కోరుకోనివాళ్ళుండరు. ఇది జీవసహజమైన మరణభయానికే సూచిక తప్ప తదన్యం కాదు. కానీ అలా మిగలాలంటే ఆయన చేత ఎంచుకోబడాలి. అలా ఆయన దృష్టిలో పడి ఎంచుకోబడే అర్హతని కలిగి ఉండాలి. ఆ వ్యక్తి భావిమానవ తరాలకు పూర్వీకుడుగా/ పూర్వీకురాలుగా ఉండదగ్గ విశిష్టమూర్తి అనే నమ్మకం ఆయనకు కలగాలి. అదంత సులభం కాదనుకోండి. ఎందుకంటే ఆ అర్హత ఉన్నవాళ్ళు లక్షకో, పదిలక్షలకో, కోటికో ఒక్కఱే ఉంటారు. ఎవఱినైతే ఆయన అలా ఎంచుకుంటాడో వాళ్ళకు చాలా రోజుల ముందే ప్రళయం రాబోతున్నదని హెచ్చఱిస్తూ దాన్నుంచి తప్పించుకోవడానికి ఏం చేయాలో వ్యక్తిగతంగా తెలియజేయడం జఱుగుతుంది. కొన్నిసార్లు అలా నేరుగా వాచ్యంగా తెల్పకపోయినా ఆ సమయానికల్లా వాళ్ళని ఏదో ఒక లీలతో స్థలం మార్చడం కూడా ఉంది.

ప్రళయం వస్తే హతశేషులైన (survivors) మానవజాతి అనాగరికతలోకి జాఱుకుంటుందని కొందఱు అనుకునేది పూర్తిగా నిజం కాదు. ప్రపంచంలో వాస్తవంగా ఉన్నవి అవసరాలే, నాగరికతా, అనాగరికతా కావు. నిజానికి జనం పాత అవసరాల్నే కొత్త సాధనాలతో తీర్చుకుంటారు. అంతే ! కొత్త అవసరాల్ని ఎవఱూ కనిపెట్టజాలరు. ఆకులో తిన్నా కంచంలో తిన్నా తినడం ముఖ్యం. నిజమైన నాగరికత మనోభావాల్లో, ఆలోచనల్లో ఉంటుంది. సాధనాల్లో కాదు. కోరి ప్రళయం రప్పించిన భగవంతుడికి ఆ తరువాత హతశేషుల్ని ఎలా కాపాడుకోవాలో కూడా తెలుసు. ఆయన వాళ్ళని దిక్కులేని అనాథలుగా ఎప్పటికీ వదిలేయడు. ఎందుకంటే తదుపరి సృష్టికి వాళ్ళే ఆయనకున్న ఉపకరణాలు.

ఆయన చేత ఎంచుకోబడి రక్షించబడ్డ వ్యక్తులకీ, వారి వంశీకులకీ ప్రళయానంతరం కొన్ని తరాల వఱకూ ఆయన యొక్క ప్రత్యక్ష సాక్షాత్కారం ఉంటుంది. చాలా తఱచుగా కనబడి మాట్లాడుతూంటాడు. కనపడకపోయినా కనీసం కంఠస్వరమైనా వినిపిస్తుంది. పిలిస్తే పలుకుతాడు. ప్రళయ రక్షితులకి కొన్నింటి నుంచి మినహాయింపులూ, వాటితో పాటు కొన్ని శక్తులూ ప్రసాదించబడతాయి. ఉదాహరణకి – దేవుడు వారికి పంచభూతాల్ని వశం చేస్తాడు. కోరుకున్న వెంటనే నిత్యావసరాలు తీఱే ఏర్పాటు కూడా చేస్తాడు. కారణం, మానవులు నిత్యావసరాల కోసం చేసుకున్న ఏర్పాట్లన్నీ ప్రళయంలో ధ్వంసమైపోయి ఉంటాయి. అన్నవస్త్రాలూ, ఆశ్రయమూ అనే ముఖ్యావసరాలు ఇలా తీఱిపోవడంతో వారు తమ ధ్యానాన్ని పూర్తిగా ఆయన మీదే లగ్నం చేసి భావితరాలకు మూలపురుషులుగా, ఋషులుగా, ఋషికలుగా అవతరిస్తారు. మళ్లీ మానవజాతిని విస్తారం చేసే నిమిత్తమూ, వారికి తాను బోధించిన సూత్రాల్ని నిలబెట్టే నిమిత్తమూ ఆయన వారికీ, వారి వంశీకులకీ వందలాది సంవత్సరాల ఆయుర్దాయాన్ని అనుగ్రహిస్తాడు. అది సాధారణంగా మూణ్ణాలుగొందలకు తక్కువ కాకుండా ఉంటుంది. ఒక మొక్కని నాటినప్పుడు అది వృక్షంగా ఎదిగే దాకా జాగ్రత్తగా కాపాడుకుంటూ రావడం లాంటిది ఇది.

పేదవాడి ప్రాణం

2011-10-17T07:00:00.002+05:30

ద్ది సంవత్సరాల క్రితం నాటి మాట. మా పురోహితుడువాళ్ళన్నగారు ఒక కొత్త శాంట్రో కారు కొన్నాడు. ఆయనా పూజారే లెండి, స్థానిక శివాలయంలో ! నాలుగు చక్రాల వాహనాలు మా పురోహితుడికైతే కొత్త కాదు. పూర్వాశ్రమంలో ఆయనకి ఒక టూర్స్ అండ్ ట్రావెల్స్ కంపెనీ ఉండేది. వాహనచోదకుల్ని నియోగించడమే కాకుండా జాతీయ రహదార్ల మీద తన వాహనాల్ని తానే స్వయంగా డ్రైవ్ చేసేవాడు. ఒకేడాది తీవ్రమైన నష్టాలు చవిచూడ్డంతో ఆ కార్లూ, వ్యాన్లూ మొత్తం అమ్మేసి, పాతబాకీలన్నీ తీర్చాడనిపించుకొని బయటపడి తల తడిమి చూసుకున్నాడు. అనంతరం చిన్నప్పుడు నేర్చుకున్న వేదం ముక్కల్ని సాకల్యంగా నెమరేసుకొని, ' బతుకు జీవుడా !' అనుకుంటూ పౌరోహిత్యంలోకి దిగాడు. అయినా ఇప్పటికీ పాతవాసనలు వదలక, ఎక్కడైనా కొత్తకార్లు కనిపిస్తే ఆగిపోయి, వాటిని చూస్తూ ఏదో ధ్యానముద్రా పారవశ్యంలోకి వెళ్ళిపోతాడు. వేఱే జిల్లాల్లో పౌరోహిత్యం పని తగిలిందంటే ట్రెయిన్ కోసమో, బస్సుకోసమో ఎదురుచూడడు. ఒక బైకు తీసుకోవడం, పగలూ, అర్ధరాత్రీ, అపరాత్రీ అని చూడకుండా రఁయ్యిమని దూసుకుపోవడం, అంతే.

సరే ! అదలా ఉంచి, కొత్తకారు కొన్నాక దాంట్లో స్వగ్రామానికి (గుంటూరుజిల్లా) వెళ్ళొస్తే బాగుంటుందనే సంకల్పం కలిగింది అన్నదమ్ములకి. అనుకున్నట్లే వెళ్ళారు. సారథ్యం మా పురోహితుడుగారిదే. కానీ తిరుగుప్రయాణంలో నల్లగొండ జిల్లా కోదాడ దగ్గఱికొచ్చేసరికి బాగా చీకటిపడింది. వీథిదీపాలు లేవో, ఉన్నా మసక జాస్తీగా ఉందో, లేకపోతే... అనుకోకూడదు గానీ మా పురోహితుడికే ఏమైనా నిద్రతూగిందో, మత్తు జోగిందో ఏమైందో గానీ మఱి మొత్తమ్మీద ముందు వెళుతున్న ఒక సైకిలుకి వీళ్ళ బండి బలంగా తగిలింది. దానిమీదున్న పదిహేనేళ్ళ అబ్బాయి దభాల్న ఎగ్గిరి అవతల పడ్డాడు. మా పురోహితుడు ఇహలోకంలోకి వచ్చి, సడన్ బ్రేకేసి ఆగాడు. అప్పటికే జఱగాల్సింది జఱిగిపోయింది. ఆ ఎగిరిపడడంలో ఆ అబ్బాయి తలకి ఏదో పెద్దఱాయి గట్టిగా తగిలి అతను అక్కడికక్కడే చనిపోయాడు, ఆస్పత్రికి మోసుకెళ్లేంత వ్యవధానం కూడా లేని విధంగా ! అంటే, అనుకోకుండా అర్చకుడు కాస్తా క్షణాల మీద హంతకుడైపోయాడన్నమాట.

తరువాతి కథ షరా మామూలే. జనం మూగారు. కాసేపయ్యాక వార్త అందుకుని ఆ అబ్బాయివాళ్ళ మేనమామా, మేనత్తా పరిగెత్తుకొచ్చారు గుండెలవిసిపోయేలా శోకాలు పెడుతూ ! ఆ అబ్బాయికి అమ్మానాన్నా లేరట. మేనమామ దగ్గఱే పెఱుగుతున్నాడట. వాడుక చొప్పున సాయంకాలం ట్యూషన్‌కెళ్ళి తిరిగొస్తూంటే ఈ ఘోరం జఱిగింది. జనం బ్రాహ్మల్ని కొట్టడానికి సిద్ధమవుతూంటే ఆపద్బాంధవుడిలా ఊడిపడ్డాడు ఆ ఊరి ఎస్సై. జనాన్ని చెల్లాచెదఱు చేసి, అబ్బాయి శవాన్ని పోస్ట్‌మార్టమ్‌కి పంపించి, ఘటనాస్థలానికీ, కారుకీ ఛాయాచిత్రాలు తీయించాడు. అనంతరం కారువాలాలందఱినీ అరెస్టు చేసి, కారుతో సహా పోలీస్ స్టేషన్‌కి తీసుకెళ్లాడు. చనిపోయిన అబ్బాయివాళ్ళ మేనమామా, మేనత్తా కూడా వెంట వెళ్ళారు.

అక్కడికి చేఱుకున్నాక మొదలయ్యాయి బేరసారాలు. ఈ కేసు ఎంత పెద్దదో, న్యాయప్రకారం విచారిస్తే దీంట్లో ఎవఱెవఱికి ఎంత శిక్షపడే అవకాశం ఉందో, ఎంత నష్టాన్ని భరించాల్సి వస్తుందో ఎస్సైగారు ఓపిగ్గా ఆ అన్నదమ్ముల్ని కూర్చోబెట్టి వివరించారు. గతంలో తనకి తగిలిన ఇలాంటి కేసుల పూర్వాపరాలు కూడా వాళ్ళకి పరామర్శించి తెలిపారు. ఇహ "ఆ తరువాత మీ యిష్టం" అనేశారు. వాళ్ళకి మతిపోయినంత పనైంది. కాసేపు దిగాలుగా ఎస్సైగారి వంకా, మఱికాసేపు ఠాణా గోడల వంకా చూస్తూ శ్మశాననిశ్శబ్దంగా కూర్చుండిపోయారు.

ఇంతలో ఆ పిల్లవాడి మేనమామ, "ఎస్సైగారూ ! మావాడికి కాలం ఖర్మం తీఱి వాడలా పోయాడు. ఏం చెయ్యగలం ? పాపం ! ఈ పంతుళ్ళని జైల్లో పెట్టిస్తే మనకేమొస్తుంది ?" అన్నాడు ఏడుస్తూ.

"అవునవును, అంతేలెండి ! మనకేమొస్తుంది ? అయినా నేనసలు విషయం వాళ్ళతో చెప్పాలి గదా ! చెబుతున్నానంతే" అన్నాడు ఎస్సై.

అని వాళ్ళవంక తిరిగి, "చూశారుగా ! పాపం, మీకు శిక్షపడడం ఆయనకి ఇష్టం లేదు. ఈ వయసులో ఆయనకి రాకూడని కష్టం వచ్చింది. ఇహ జీవితశేషమంతా ఎలా బతకాలి ఆయన ? ఆలోచించండి" అన్నాడు. వాళ్ళకి చెవుడేమీ లేదు. అంతా వింటూనే ఉన్నారు. వాళ్ళకి ఏమీ పాలుపోలేదు.

అంతట్లో మళ్లీ ఎస్సైగారే, "పాపం, ఆ ముసలాయనకి నాలుగులక్షలిచ్చేసి మీ దారిన మీరు వెళ్ళిపోండి. కేసూ గీసూ లేకుండా నే చూసుకుంటా గదా !" అన్నాడు. ఆ అంకె విని బ్రాహ్మలు బిత్తరపోయారు.

"అయ్యబాబోయ్ ! నాలుగు లక్షలే ? నా వల్లకాదు. ఈ కారుకే అయింది నాకు నాలుగులక్షలు. మళ్లీ ఇంకో నాలుగా ?" అన్నాడు కాదు, అఱిచినంత పనిచేశాడు మా పురోహితుడి అన్నగారు.

"మఱి ఎంతివ్వగలరో చెప్పండి ?" అడిగాడు ఎస్సై అసహనంగా మొహం పెట్టి.

పెద్దాయన ఉద్రేకంతో ఊగిపోతూ "ఏమీ ఇవ్వను, ఇవ్వలేను. నన్నూ, నా తమ్ముణ్ణీ జైలికి పంపించండి." అంటూంటే తమ్ముళ్ళంతా కలిసి అన్నగారిమీద పడి నోరుమూశారు. మూసి, ఎస్సైగారితో "అలా అంటే ఎలా సార్ ! దయచేసి మా పరిస్థితి కూడా కాస్త అర్థం చేసుకోండి. ఇది మేము కావాలని చేసిన యాక్సిడెంటు కాదు. ఆ రోడ్లో లైట్లు లేవు. పైపెచ్చు ఆ అబ్బాయి రోడ్డుమధ్యలోకొచ్చి నెగ్లిజెంట్ డ్రైవింగ్ చేస్తున్నాడు. మనుషుల్ని చంపడం మాకు వృత్తీ కాదు. సరదా అంతకంటే కాదు." అని ప్రాధేయపడ్డారు.

"నాకర్థమయింది పంతుళ్లూ ! కానీ కేసు కేసే కదా ?" అన్నాడు ఎస్సై చేతులెత్తేసి. అని ఆ పిల్లవాడి మేనమామ వంక తిరిగి "ఏమయ్యా ! వాళ్ళు నాలుగివ్వలేరంట. ఏం చేద్దాం ?" అని అడిగాడు.

"కనీసం మూడున్నఱన్నా...." అంటూ నసిగాడు ముసలాడు.

"అది కూడా మాకెక్కువే గద సార్ !" అన్నాడు మా పురోహితుడు దిగాలుగా.

"అందుకే ఇందాక మీరు ఎంతివ్వగలరని అడిగితే మీ అన్నయ్యగారు ఏమీ ఇవ్వననేశాడు. దేనికైనా పట్టూ విడుపూ ఉండాలంటున్నాను. ఇవ్వకపోతే మీ యిష్టం. మాదేం లేదు. మా రొటీన్ వర్కు మేం చేసుకుంటాం. కేసూ...శిక్షా... గట్రా...మామూలే."

"సార్ ! రెండున్నఱ దాకా అయితే...."

ఎస్సై ముసలాయన వంక తిరిగి, "ఏమయ్యా ! సరేనా ?" అనడిగితే, ముసలాయన తల పంకించాడు.

అన్నదమ్ముల్లో ఒకఱు హైదరాబాదు వెళ్ళి డబ్బు తీసుకొచ్చేలా, ఆయనొచ్చేదాకా తతిమ్మావాళ్ళంతా కారుతో సహా స్టేషన్‌లోనే ఉండేలా ఒప్పందం కుదిరింది. ఆ రెండున్నఱా తీసుకెళ్ళడానికి మా పురోహితుడు హైదరాబాదొచ్చాడు. చాలా హడావిడి మీదున్నాడు. అడిగితే కారణం చెప్పలేదు. ఆ రోజున ఆయన చేతుల మీదుగా మా యింట్లో ప్రత్యేక పూజలున్నాయి. వేఱేచోట్ల అభిషేకాలున్నాయి. అవన్నీ గబగబా పూర్తిచేసుకొని, కావాల్సినది డ్రా చేసుకుని మళ్లీ ఆఘమేఘాల మీద కోదాడ వెళ్ళిపోయాడు. మర్నాటి ఉదయానికల్లా అన్నదమ్ములంతా నవ్వుతూ, తుళ్ళుతూ హైదరాబాదులో కారు దిగారు.

ఆ తరువాత కేసా ? గీసా ? ఆ ఊసే లేదు.